คั่นรายการโดย Lordofwar Nick
“ไทอากิ” (太阿記) เมื่อพระอาจารย์ทาคุอันสอนว่า “กระบี่อยู่ที่ใจ” (2) อรรถาธิบาย (ตอนแรก)
สวัสดีครับท่านผู้อ่านที่เคารพ หลังจากที่ผมได้คัด “ไทอากิ” พร้อมกับแปลไทยแบบสุดชีวิต (ขนาดนั้นเลย) ไปแล้ว ในบทนี้ ผมจะขอยก “อรรถาธิบาย” ที่พระอาจารย์ทาคุอันได้อธิบายขยายความบางวลีที่อาจจะต้องการความกระจ่างในเนื้อหา โดยที่ผมจะขออ่านแล้วคัดมากล่าวเป็นภาษาไทยเฉพาะส่วนที่เห็นว่าเป็นการขยายความที่น่าสนใจจริงๆ เท่านั้น (วลีไหนที่ความนั้นชัดเจนในตัวมันเองจะขอข้ามนะครับ)
不出一歩、不退一歩。ไม่ออกหนึ่งก้าว ไม่ถอยหนึ่งก้าว
ท่านว่าหมายถึง ไม่ก้าวออกมาเลย ไม่ก้าวถอยเลย คือ นั่งอยู่ก็ชนะได้ (坐ながら勝事也)
敵不見我、我不見敵。ศัตรูไม่เห็นเรา เราไม่เห็นศัตรู
ท่านว่าหมายถึง ตัวเราที่เป็น “ตัวเราที่แท้” (真我) หาใช่ตัวเราที่เป็นตัวเราของผู้อื่น (人我) ไม่ ตัวเราของผู้อื่น (คือ ตัวเราที่คนอื่นรับรู้) นั้น ผู้อื่นย่อมรู้ดี ตัวเราที่เป็นตัวเราที่แท้นั้น เรื่องที่ผู้อื่นรู้นั้นมีน้อย (真我の我れは人の知ることまれなり) นี่คือ ศัตรูไม่เห็นเรา ส่วน เราไม่เห็นศัตรู นั้น หมายความว่า ในเมื่อตัวเราไม่มองตัวเราของผู้อื่น ก็ต้องไม่มองพิชัยสงครามของ “ตัวเราของผู้อื่น” ของศัตรู (สิ่งที่เห็น มิใช่ทั้งหมดของสิ่งที่เป็น)
ท่านว่า คำว่า ตัวเราที่เป็นตัวเราที่แท้ (真我の我れ) ก็คือตัวเราที่เป็น ก่อนหน้าที่ฟ้าดินยังมิได้แบ่งแยก พ่อแม่ยังมิได้ให้กำเนิด เป็นตัวเราที่ไม่ว่าเราเขาพืชสัตว์ทั้งหลายล้วนมี เรียกอีกอย่างว่าพุทธภาวะ (บุตสึโจ 仏性) เป็นตัวเราที่ไม่มีเกิดไม่มีตาย มิใช่ตัวเราที่ตาเนื้อมองเห็น ผู้รู้แจ้งจะเห็นสิ่งนี้ได้ ผู้ที่เห็นสิ่งนี้เรียกว่าผู้ตรัสรู้เป็นพุทธะ (見性成仏) พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ยังเคยบำเพ็ญทุกรกิริยามาถึงหกปี กว่าจะได้ (พบหนทาง) รู้แจ้ง นี้คือการรู้แจ้ง (ไคโกะ 開悟) ซึ่งตัวเราที่แท้ ปุถุชนคนธรรมดาที่ไม่มีศรัทธาพละ (ชินริกิ 信力) ไม่มีหรอกที่จะรู้ได้ในห้าปีสามปี ผู้ศึกษาวิถีนั้น สิบปียี่สิบปีสิบสองชั่วยาม (คือ ทั้งวัน) ต้องไม่เกียจคร้าน มีศรัทธาพละแก่กล้า คบหากัลยาณมิตร ไม่หวนคิดถึงความทุกข์ยาก เหมือนดั่งพ่อแม่ที่ตามหาลูกที่หายไป ปณิธานไม่ท้อถอย คิดถามให้ลึก สุดท้ายจะได้เห็นธรรมเห็นตถาคต จะเห็นซึ่งสิ่งนี้ได้เอง
(อืม ผมอ่านและแปล ค่อนข้างเป็นมหายานนะครับ แต่คิดว่า เราคนไทยชาวพุทธคงพอเข้าใจได้)
徹天地未分、陰陽不到處、直須得功。
ทะลุที่ซึ่งฟ้าดินยังมิได้แบ่ง หยินหยางไม่มาถึง จักต้องได้ผลโดยพลัน
ท่านว่าหมายถึง ให้จับตามองที่ที่ฟ้าดินยังมิได้แบ่งแยก หยินหยางก็มิได้มาถึง ไม่คิดนึกปรุงแต่ง (知見解会 จิเค็นไคไค แปลตรงตัวก็คือ รู้-เห็น-วิเคราะห์-สังเคราะห์) มองตรงๆ ให้ดีๆ หากเป็นเช่นนั้นได้ ไม่นานย่อมสำเร็จมรรคผล
夫通達人者、不用刀殺人、用刀活人。ผู้บรรลุถึงแล้วนั้น ไม่ใช้ดาบฆ่าคน ใช้ดาบให้ชีวิตคน
ท่านว่า ไม่ใช้ดาบฆ่าคน หมายถึง แม้มิได้รักษาข้อที่ว่าต้องใช้ดาบฟันคน ทุกผู้คน เมื่อเจอกับหลักนี้นั้น จะกลัวตัวแข็งทื่อเป็นคนตาย ไม่มีที่ให้ต้องตีคนๆ นั้น ใช้ดาบให้ชีวิตคน หมายถึง ใช้ดาบรับมือคน ปล่อยให้เป็นเรื่องของการทำงานของศัตรู ไม่ฟันและชมดูไป (切らずして、見物せんとまま也)
不見是非而能見是非不作分別而能作分別。
ไม่มองถูกผิด แต่ก็ยังเห็นถูกผิดได้ ไม่กระทำแบ่งแยก แต่ก็ยังกระทำแบ่งแยกได้
ท่านยกตัวอย่าง อุปมาเหมือนถ้าเอากระจกเงาบานหนึ่งมาตั้ง อะไรที่อยู่ตรงหน้ากระจกก็จะปรากฎภาพเป็นรูปเป็นทรงขึ้นมา แต่ว่า เนื่องเพราะกระจกนั้นไร้จิต (มุชิน 無心) แม้มันจะฉายภาพ แต่ก็ไม่มีจิตคิดแบ่งแยกนั่นนี่ แม้ผู้ใช้พิชัยสงคราม เมื่อเปิดกระจกแห่งจิตเดียว (อิชชิน โนะ คางามิ ฮิราคุ 一心の鏡開く) แม้ไม่มีจิตแบ่งแยกถูกผิด แต่ด้วยกระจกแห่งจิตเดียวนั้นกระจ่าง การแบ่งแยกถูกผิดนั้น ถึงไม่มองก็เห็นได้
踏水如地、踏地如水。ย่ำน้ำเหมือนดิน ย่ำดินเหมือนน้ำ
ท่านว่า หากมิใช่ผู้รู้แจ้งซึ่งแหล่งเดิม (หมายถึงจิตอันบริสุทธิ์) ของผู้คนล่ะก็ ย่อมมิอาจรู้ได้ เป็นเรื่องที่คนเขลามิอาจรู้ได้ (คือพ้นวิสัยที่ปุถุชนจะเข้าใจ) แต่หากจะฝืนพูด หากย่ำน้ำได้เหมือนดินล่ะก็ ย่อมไม่มีที่เหนือกว่าการย่ำดินผ่านอีกแล้ว คนที่กายลืมทั้งน้ำและดิน ย่อมเข้าใจหลักการนี้ได้
(โดยส่วนตัวผม ผมรู้สึกได้ว่า เหมือนท่านกำลังพูดเรื่องอภิญญา ซึ่งตัวผมก็ยังไม่ได้มันมาหรอก แต่มีถ้อยคำหนึ่งที่ผมเคยอ่านนานแล้ว เรื่องพระเกจิท่านหนึ่ง สมัยก่อนนานแล้ว ท่านเอามือเดียวยกครกตำข้าวได้แบบ ชูขึ้นเหนือหัวเลย พอคนถามว่า ทำได้อย่างไร ท่านก็ว่า “คิดว่ามันหนักมันก็หนัก คิดว่ามันเบามันก็เบา” ผมนี่ตะลึงเลย เอาเป็นว่า เราเข้าใจแล้วว่า มโน ปุพพัง คมา ธัมมา มโน เสฏฐา มโน มยา ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัวหน้า มีใจเป็นใหญ่ สำเร็จแล้วด้วยใจ)
บอกตรงๆ นะครับ อรรถาธิบายของพระอาจารย์ทาคุอันนี่ เข้มข้นไม่แพ้ข้อความหลักเลย 555 เพราะฉะนั้น เราจะพักกันเท่านี้ก่อน แล้วค่อยมาว่ากันต่อสัปดาห์หน้านะครับ สวัสดีครับ
เรื่องแนะนำ :
– “ไทอากิ” (太阿記) เมื่อพระอาจารย์ทาคุอันสอนว่า “กระบี่อยู่ที่ใจ” (1) บันทึกกระบี่ไท่อา (ต้นฉบับ)
– “ไทอากิ” (太阿記) เมื่อพระอาจารย์ทาคุอันสอนว่า “กระบี่อยู่ที่ใจ” (0) ตำนานกระบี่ไท่อา
– ถอดรหัส “รัฐนิยม” (ภาคผนวก) (3) เราเคยมี “ความตกลงทางวัธนธัม” ก่อนจะมี “เจแปนฟาวน์เดชั่น” อีกนะเอ้อ
– ถอดรหัส “รัฐนิยม” (ภาคผนวก) (2) “พันธมิตรทางทหาร” และการ “ประกาศสงคราม”
– ถอดรหัส “รัฐนิยม” (ภาคผนวก) (1) การพักรบกับฝรั่งเศส และ “สันติภาพในเอเชียตะวันออก”
“ไทอากิ” (太阿記) เมื่อพระอาจารย์ทาคุอันสอนว่า “กระบี่อยู่ที่ใจ” (2) อรรถาธิบาย (ตอนแรก)
