วิชายุทธ วิถีเซน by Lordofwar Nick
มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (71) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบสาม สิ่งที่เรียกว่า การทะลุก้น
สวัสดีครับท่านผู้อ่าน หลังจากที่ผมยกข้อความจากหนังสือของ Chris Wojcik ที่ว่า
ความสำคัญหลักของคุณระหว่างการฝึกยูยิตสู ควรเป็นการสนุกไปกับเวลาที่จำกัดกับผู้คนที่น่าทึ่งที่คุณพบบนเบาะ และสร้างความทรงจำที่คุณจะสามารถย้อนกลับไปดูและสนุกเพลิดเพลินได้
ไม่ทันไรเลย ตอนวันศุกร์ที่ผ่านมาผมก็เจอดีเข้าให้ ขณะที่กำลังเรียนๆ ซ้อมๆ ชั่วโมง No-gi ก็มี “เต่านินจา”โดนาเทลโล บุกขึ้นมารอจะ open mat (จริงๆ คือ พี่แกใส่แรชการ์ดลายเต่านินจาครับ แต่จะนึกว่าเป็นเต่านินจาจริงๆ ก็ได้เพื่ออรรถรสในการอ่าน) ผมดูกล้ามแขนดูหุ่นฮ่างแล้วก็ ทรงอย่างแบด แน่นอน เลยมองหน้าบุ้ยใบ้ว่า โรลกันไหม…
ผลคือยกเดียวผมถูกซับมิชชั่นไปห้าที หมดท่า!!
หลังจากผมกลายเป็น “หินทดสอบมีด” ไปแล้ว บรรดาตัวตึงยิมผมทุกคน ถูกเต่านินจาเก็บเรียบหมด ผมนี่โดนจนเสียเซลฟ์ รู้สึกเป๋ มาเฉลยทีหลังว่าพี่แกชื่อปีเตอร์ มาจากนิวซีแลนด์ เป็นสายดำ เล่นมาสิบห้าปีแล้ว
รูปนี้ลงไว้ขำๆ เผื่อเด็กสมัยนี้ไม่รู้จักเต่านินจา (แต่ลูกชายผมรู้จักอยู่นะ)
ที่มา teepublic.com
เชื่อผมสิ ชีวิตบนเบาะ เดี๋ยวยิ่งจะสนุกขึ้นไปเรื่อยๆ ได้อีก จริงๆ นะ
ว่าแล้วก็มาเข้าเนื้อหาวันนี้กันดีกว่าครับ
คำแปลข้อความต้นฉบับ
火の巻
คัมภีร์แห่งเตโช
二三 一 そこをぬくと云事
ยี่สิบสาม สิ่งที่เรียกว่า การทะลุก้น
`底を抜 `と云は `敵と戦ふに其道の利を以て上は勝と見ゆれ共心をたやさざるによつて上にてはまけ下の心はまけぬ事有 `其儀に於ては我俄に替りたる心になつて敵の心をたやし底よりまくる心に敵のなる所を見る事専也 `此底を抜く事太刀にても抜又身にてもぬき心にてもぬく所有 `一道は弁ふべからず `底より崩れたるは我心残すに及ばず `さなき時は残す心也 `残す心あれば敵くづれがたき事也 `大分小分の兵法にしても底をぬく所能々鍛錬有べし
ที่เรียกว่า “ทะลุก้น” นั้น เมื่อสู้กับศัตรู อาศัยประโยชน์แห่งวิถีนั้น แม้ข้างบนจะเห็นว่าชนะ มีเรื่องที่ (ว่า) อาศัยจิตไม่สะบั้น แม้ข้างบนจะแพ้ แต่จิตข้างล่างไม่แพ้ ในหลักการดังกล่าวนั้น การที่ตนจิตสับเปลี่ยนโดยพลัน สะบั้นจิตของศัตรู การมอง (ขณะ) ที่เป็นอยู่ของศัตรูยังจิตที่แพ้จากก้นนั้นเป็นเรื่องใหญ่สำคัญ การทะลุก้นนี้ มีที่ด้วยทะจิก็ทะลุ ด้วยกายก็ทะลุ ด้วยจิตก็ทะลุ ทางสายเดียวนั้นไม่อาจรู้ซึ้งได้ การทลายจากก้นนั้น มิพักต้องเหลือจิตตน ยามไม่เป็นเช่นนั้นคือจิตที่เหลือ หากมีจิตที่เหลือ จะทลายศัตรูได้ยาก แม้พิชัยสงครามส่วนใหญ่ส่วนน้อย การทะลุก้น (นั้น) สมควรฝึกฝนให้บ่อยๆ
การตีความและอภิปราย
เนื้อหาตอนนี้ ค่อนข้างเป็นนามธรรมอยู่มาก (ที่จริงพอเข้าสู่คัมภีร์แห่งเตโช เนื้อหาก็เริ่มเป็นนามธรรมมากขึ้นเพราะเป็นเรื่องของจิต เรื่องความคิด เรื่องกลยุทธ์มากกว่าเรื่องเทคนิคกระบวนท่าหรือแอ็กชั่นทางกาย) มากเสียจนผมต้องขอตีความถ้อยคำไปทีละจุดดังนี้
上にてはまけ（負け）下の心はまけぬ（負けぬ）
อุเอะ นิเตะ วะ มาเคะ ชิตะ โนะ โคโคโระ วะ มาเคนุ
แม้ข้างบนจะแพ้ แต่จิตข้างล่างไม่แพ้
ถ้าพูดเรื่อง บน ล่าง ตีเป็นรูปธรรมก็คือ top กับ bottom ในบีเจเจนั่นแหละ คนขึ้นคร่อมคือ top คนโดนคร่อมคือ bottom การโดนขึ้นคร่อมเป็นอะไรที่สุดตีนมากสำหรับคนโดนคร่อม เพราะจวนเจียนจะโดนซับมิชชั่นเอาได้ แต่ว่าแน่นอน ใช่ว่าจะไม่มีทางที่จะ escape แบบเปลี่ยนล่างเป็นบนเสียเลยทีเดียว ทางรอดมันมี แม้จะมีเปอร์เซ็นต์น้อยก็เถอะ แต่ทว่า การที่เราจะมองหา “ทางรอด” จากสถานการณ์ที่ “แอ้ก” ขนาดนั้นได้ จะต้องมีจิตที่ว่องไวมากในการหาช่อง เพราะฉะนั้นจะไปสู่คำสอนต่อไปที่ว่า
一道は弁ふべからず
ฮิโตะมิจิ วะ วาคิมาฮุ เบะคาราซุ
ทางสายเดียวนั้นไม่อาจรู้ซึ้งได้
คำว่า “ทางสายเดียว” (ฮิโตะมิจิ 一道) นี่ ถ้าให้ผมตีความ ในหัวผมนึกถึงภาษาเหนือหนึ่งคำเลยคือคำว่า “บักเดียว” คำนี้หมายถึง จะเอาอะไรอยู่แต่อย่างนั้นต้องเอาอย่างนั้นอย่างเดียวเลย จะเทียบกับคำว่า เถรตรง ก็ได้ แต่ผมว่า sense บางอย่างมันไม่เหมือนกันทีเดียวนะ พอผมเอาคำว่า “บักเดียว” มาจับ ร้องอ๋อเลยครับ
…ถ้าจิตเราต้องสับเปลี่ยนโดยพลันให้ได้ จึงจะ “ทะลุก้น” ขึ้นมาแบบพลิกแพ้เป็นชนะได้ จิตของเราจะ “บักเดียว” ไม่ได้ครับ แต่ผมรู้ มันยาก คนโดนขึ้นคร่อมยิ่งเจอแบบร้อยโลอัพ จิตมันป่วนแน่ เพราะแบบนี้แหละ มูซาชิถึงบอกว่า “สมควรฝึกฝนให้บ่อยๆ” ไงครับ เพราะความสามารถในการ “ทะลุก้น” นี่มันต้องได้จากการฝึก
ทีนี้มาถึงคำสุดท้าย “จิตที่เหลือ”
底より崩れたるは我心残すに及ばず
โซโคะ โยริ คุซุเระทารุ วะ กะชิน โนโคสุ นิ โอโยบาซุ
การทลายจากก้นนั้น มิพักต้องเหลือจิตตน
`残す心あれば敵くづれがたき事也
โนโคสุ โคโคโระ อาเระบะ เทคิ คุซุเระกาตาคิ โคโตะ นาริ
หากมีจิตที่เหลือ จะทลายศัตรูได้ยาก
จากประสบการณ์ของผม อย่างเวลาผมจะ escape แบบเปลี่ยนล่างเป็นบน แบบที่เรียกว่า Upa นั้น คือถ้าจิตใจมันลังเล ไม่แน่ใจว่า จะ “ฮึบ” สะพานโค้งแล้ว “ม้วน” ออกไปเลยให้แบบ ไปมันทีเดียวเลย มันจะไม่ไป การที่จิตมันลังเลจะทำให้เกิดความรู้สึก กั๊กๆ กระบวนท่าของเราก็ กั๊กๆ ตามไปด้วย นี่แหละที่เรียกว่า “จิตที่เหลือ” อย่าเหลือไว้ อย่ากั๊ก ไปก็ไปเลย สะพานโค้งให้สุดแล้วกลิ้งไปเลย ว่าแล้วก็ดูวิดีโอนี้นะครับ
ที่จริงมันเป็นท่าพื้นฐานที่เคยมีสายม่วงคนนึงสอนให้ผมตั้งแต่ผมยังเป็นสายขาว จัดว่าเป็นท่าคลาสสิก old school ซึ่งผมคิดว่า ผมควรจะไปทบทวนข้อบกพร่องและขัดเกลาให้ดีกว่านี้ ว่าไปแล้ววันก่อนยังเอาท่านี้ไปเล่นกับหนุ่มสายขวารุ่นใหญ่เก้าสิบโลอยู่เลย (หนักชิบผายเวลาโดนทับ) แต่แน่นอน เนื่องจากมันเป็นท่าคลาสสิก พวกสายสูงเขารู้จักมันพอที่จะไม่เอาตัวเองไปอยู่ในตำแหน่งที่จะอำนวยความสะดวกให้ท่านั้น (ฮา) (ยิ่งไม่ต้องนับในการแข่งว่าจะได้ใช้ไหม เพราะมาสายน้ำเงินขึ้นไปเขารู้ทางกันหมดแล้ว) แต่บีเจเจนั้น สอนให้เราต้องคิดแก้ปัญหาแบบ dynamic และ real time ครับ ฉะนั้น ท่าเดียวกันของวันวานกับวันนี้ ย่อมเป็นท่าเดียวกัน แต่ “ไม่เหมือนกัน” หรอกครับ ความไดนามิกนี่แหละที่ทำให้บีเจเจนั้น “สนุก” และ “น่าสนใจ” และดึงดูดใจใครหลายคน…แน่นอนรวมถึงผมด้วย
วันนี้ก็ขอจบแต่เพียงเท่านี้ก่อน มาลุยกันต่อสัปดาห์หน้านะครับสวัสดีครับ
– AFG Open International 2023 รีบมา รีบแข่ง รีบกลับไปประชุม (ห๊า)
เรื่องแนะนำ :
– มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (70) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบสอง สิ่งที่เรียกว่า การสับเปลี่ยนของภูเขากับทะเล
– มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (69) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบเอ็ด สิ่งที่เรียกว่า การบี้ให้แบน
– มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (68) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบ สิ่งที่เรียกว่า การกลืนหาย
– มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (67) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): สิบเก้า สิ่งที่เรียกว่า เสียงทั้งสาม
#มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (71) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบสาม สิ่งที่เรียกว่า การทะลุก้น
