ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 8 อาณาจักรอมตะ กับอนาคตที่ยังคงยึดมั่นในอุดมการณ์เดิม
ทุกงานเลี้ยงย่อมมีวันเลิกรา และทุกมหากาพย์ทางธุรกิจก็ย่อมต้องมีบทสรุป…
ตลอดเจ็ดตอนที่ผ่านมา เราได้เห็นการเดินทางอันยาวนานและน่าทึ่งของอาณาจักรค้าปลีกที่ชื่อว่า Aeon จากจุดเริ่มต้นที่เล็กที่สุด จนกลายเป็นอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ระดับเอเชีย
มันคือเรื่องราวของชายหนุ่มที่ชื่อ โซซาเอมอน โอคาดะ กับไม้คานหาบเร่ขายผ้ากิโมโนในยุคเอโดะ เมื่อกว่าสองร้อยหกสิบปีที่แล้ว

Sozaemon Okada ร้านกิโมโนในจังหวัด Mie
เราได้เห็นการเอาชีวิตรอดผ่านวิกฤตเศรษฐกิจโชวะ การลุกขึ้นจากเถ้าถ่านของไฟสงครามโลกครั้งที่สอง
เราได้เห็นความกล้าหาญในการทลายกำแพงแห่งอัตตา ละทิ้งชื่อร้านที่บรรพบุรุษสร้างมา เพื่อควบรวมกิจการจนเกิดเป็นอาณาจักร JUSCO
เราได้เห็นความแยบยลของกลยุทธ์การบริหารแบบสหพันธรัฐ หรือการใช้ป่าล้อมเมือง ที่สามารถต่อกรกับยักษ์ใหญ่ระดับชาติได้อย่างสูสี จนกระทั่งก้าวขึ้นมาเป็นผู้กลืนกินยักษ์ใหญ่ด้วยกันเอง และผงาดขึ้นเป็นเบอร์หนึ่งของวงการค้าปลีกญี่ปุ่นอย่างเบ็ดเสร็จ
แต่ในโลกของธุรกิจที่หมุนไปอย่างรวดเร็วและไม่มีความปรานี คำว่าเบอร์หนึ่ง ไม่ใช่หลักประกันของความอยู่รอดที่ถาวร
ประวัติศาสตร์ได้สอนเรามานับครั้งไม่ถ้วนว่า บริษัทยักษ์ใหญ่ที่เคยยิ่งใหญ่คับฟ้า วันหนึ่งก็อาจล้มหายตายจากไปได้ หากพวกเขาหยุดที่จะปรับตัวและคิดว่าตัวเองปลอดภัยแล้ว
คำถามสำคัญที่สุดที่กำลังท้าทาย Aeon ในวันนี้ก็คือ พวกเขาจะรักษาความเป็นนิรันดร์ตามชื่อบริษัทเอาไว้ได้อย่างไร ในโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ
ประเทศญี่ปุ่นในศตวรรษที่ 21 กำลังเผชิญกับวิกฤตทางประชากรศาสตร์ที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศ จำนวนประชากรที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง และการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด หมายความว่าตลาดบริโภคภายในประเทศกำลังหดตัวลงทุกวัน
แม้ Aeon จะแก้เกมด้วยการสร้าง G.G Mall เพื่อตอบโจทย์ผู้สูงอายุได้อย่างยอดเยี่ยม แต่นั่นก็เป็นเพียงการรักษาส่วนแบ่งในเค้กก้อนที่กำลังมีขนาดเล็กลงเรื่อยๆ
ผู้บริหารของ Aeon ตระหนักดีว่า หากพวกเขาต้องการให้ธุรกิจเติบโตต่อไป ทะเลสาบแห่งนี้แคบเกินไปแล้ว พวกเขาต้องออกไปสู่มหาสมุทรที่กว้างใหญ่กว่า
และมหาสมุทรที่ว่านั้น ก็คือภูมิภาคเอเชีย โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่กำลังมีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ร้อนแรง และมีจำนวนประชากรชนชั้นกลางที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล
Aeon ไม่ได้มองการขยายสาขาในต่างประเทศเป็นแค่งานอดิเรก หรือการทดลองไปเปิดซูเปอร์มาร์เก็ตเล็กๆ อีกต่อไป แต่มันคือยุทธศาสตร์หลักเพื่อความอยู่รอดของอาณาจักรในอนาคต
เราจึงได้เห็นห้าง Aeon Mall ขนาดมหึมาผุดขึ้นราวกับดอกเห็ดในเวียดนาม กัมพูชา อินโดนีเซีย และมาเลเซีย โดยเฉพาะในประเทศเวียดนาม Aeon Mall ได้สร้างปรากฏการณ์ที่คล้ายคลึงกับสิ่งที่พวกเขาเคยทำในญี่ปุ่นเมื่อยุคทศวรรษที่ 1990

Aeon Mall ในเวียดนาม
นั่นคือการเข้าไปเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนในพื้นที่ พวกเขาไม่ได้สร้างแค่สถานที่ที่มีไว้ซื้อของ แต่พวกเขาสร้างศูนย์กลางความบันเทิงและไลฟ์สไตล์สำหรับครอบครัวในวันหยุดสุดสัปดาห์
ครอบครัวชาวเวียดนามยุคใหม่สามารถขี่มอเตอร์ไซค์มาจอดในที่จอดรถขนาดใหญ่ เดินตากแอร์เย็นฉ่ำ ทานอาหารคุณภาพดี และให้ลูกๆ เล่นในสวนสนุกที่ปลอดภัย ทั้งหมดนี้จบครบในที่เดียว
แต่การไปบุกตลาดต่างประเทศในยุคนี้ ไม่ใช่แค่การคัดลอกโมเดลห้างแบบญี่ปุ่นไปตั้งเฉยๆ แล้วจะประสบความสำเร็จได้ เคล็ดลับที่ทำให้ Aeon สามารถหยั่งรากลึกในดินแดนใหม่ได้สำเร็จ ก็คือการนำปรัชญาดั้งเดิมกลับมาใช้อีกครั้ง นั่นคือการเคารพคนในพื้นที่
พวกเขาไม่ได้ทำตัวเป็นผู้รุกรานทางวัฒนธรรม แต่เลือกที่จะผสมผสานมาตรฐานการบริการระดับพรีเมียมของญี่ปุ่น เข้ากับวิถีชีวิตและรสชาติของคนท้องถิ่น สนับสนุนผู้ผลิตในพื้นที่ และพัฒนาสินค้า Private Brand ที่ตอบโจทย์รสนิยมของคนในแต่ละประเทศอย่างแท้จริง
นอกจากความท้าทายเรื่องการขยายอาณาเขตแล้ว ในยุคที่โลกกำลังถูกขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และข้อมูลข่าวสาร ธุรกิจค้าปลีกที่มีแต่หน้าร้านออฟไลน์เพียงอย่างเดียว กำลังเผชิญหน้ากับความเสี่ยงครั้งใหญ่ที่สุด
Aeon ไม่ยอมปล่อยให้ตัวเองตกเป็นเหยื่อของการถูกทดแทน พวกเขาจึงทุ่มเม็ดเงินมหาศาลเพื่อทำการเปลี่ยนแปลงสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ
หนึ่งในการเคลื่อนไหวที่ฮือฮาที่สุดในวงการ คือการที่ Aeon ตัดสินใจจับมือเป็นพันธมิตรกับ Ocado บริษัทเทคโนโลยีค้าปลีกออนไลน์ยักษ์ใหญ่จากประเทศอังกฤษ


Ocado เทคโนโลยี
การร่วมมือครั้งนี้ นำไปสู่การสร้างศูนย์กระจายสินค้าอัตโนมัติที่ล้ำยุคที่สุด ซึ่งใช้หุ่นยนต์หลายพันตัววิ่งไปมาบนตารางตระแกรงขนาดยักษ์ เพื่อหยิบสินค้าตามคำสั่งซื้อออนไลน์ของลูกค้าได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง
นี่คือการประกาศสงครามกับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซบริสุทธิ์อย่างเต็มตัว โดย Aeon เลือกใช้จุดแข็งที่ตัวเองมี นั่นคือความเชี่ยวชาญด้านอาหารสดและสินค้าอุปโภคบริโภค ผนวกเข้ากับเทคโนโลยีหุ่นยนต์ที่ล้ำสมัยที่สุด เพื่อมอบประสบการณ์การซื้อของออนไลน์ที่ไร้รอยต่อให้กับลูกค้า
นอกจากนี้ พวกเขายังสร้างระบบการชำระเงินและเก็บข้อมูลผ่านแอปพลิเคชัน iAEON ที่เชื่อมโยงลูกค้าหลายสิบล้านคนเข้าด้วยกัน
ข้อมูลขนาดมหาศาลเหล่านี้ถูกนำมาใช้วิเคราะห์ด้วยปัญญาประดิษฐ์ เพื่อทำความเข้าใจพฤติกรรมของลูกค้าในระดับบุคคล ทำให้ Aeon สามารถนำเสนอสินค้า โปรโมชัน และบริหารจัดการคลังสินค้าได้อย่างแม่นยำ ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มยอดขาย แต่ยังช่วยลดปริมาณขยะอาหารได้อย่างมีนัยสำคัญ
นี่คือการวิวัฒนาการตัวเองอีกครั้ง จากบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และร้านขายปลีก ไปสู่การเป็นบริษัทเทคโนโลยีทางการค้าที่มีเครือข่ายหน้าร้านครอบคลุมทั่วประเทศ
แต่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอันรุนแรงและเชี่ยวกรากนี้ สิ่งหนึ่งที่ทำให้ Aeon แตกต่างจากบริษัทอื่นๆ และเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้พวกเขายืนหยัดมาได้ยาวนาน
สิ่งนั้นไม่ใช่เทคโนโลยีที่ล้ำสมัย ไม่ใช่เงินทุนมหาศาล และไม่ใช่กลยุทธ์การตลาดที่แพรวพราว แต่มันคือจิตวิญญาณและอุดมการณ์ที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา
แม้ในวันที่พวกเขากลายเป็นกลุ่มบริษัทมหาอำนาจที่มีรายได้ต่อปีระดับเกือบสิบล้านล้านเยน และมีพนักงานกว่าครึ่งล้านชีวิต ปรัชญาที่ว่าลูกค้าคือที่หนึ่งเสมอ ก็ยังคงถูกสลักลึกอยู่ในดีเอ็นเอของผู้บริหารและพนักงานทุกคน
มันคือปรัชญาเดียวกับที่ โซซาเอมอน โอคาดะ ยึดถือ ในยามที่เขาต้องแบกไม้คานเดินเร่ขายกิโมโนไปตามบ้านเรือนด้วยความเหนื่อยยาก
และอีกหนึ่งคำสอนที่สำคัญที่สุดของตระกูล ที่คอยเตือนสติผู้นำทุกยุคสมัยมาโดยตลอด ก็คือประโยคที่ว่า จงติดล้อให้เสาหลัก
เสาหลัก คือตัวแทนของความมั่นคง คือธุรกิจหลักที่ค้ำจุนบริษัทเอาไว้ แต่การสอนให้ติดล้อให้กับเสาหลักนั้น คือการเตือนสติว่า ไม่มีความสำเร็จใดที่จีรังยั่งยืน
หากโลกเปลี่ยนไป ทิศทางลมเปลี่ยนไป ธุรกิจก็ต้องพร้อมที่จะเคลื่อนที่และเปลี่ยนแปลงตัวเองอยู่เสมอ อย่าปล่อยให้ความสำเร็จในอดีต กลายเป็นกรงขังที่เหนี่ยวรั้งเราไว้จากอนาคต
การเดินทางของ Aeon ได้พิสูจน์ให้โลกเห็นแล้วว่า ความเป็นนิรันดร์ไม่ได้แปลว่าการอยู่นิ่งๆ อย่างแข็งแกร่งดั่งภูผาที่ไม่ยอมขยับเขยื้อน
แต่มันคือการเคลื่อนไหวอย่างยืดหยุ่น ไหลลื่นไปตามกระแสน้ำ และพร้อมที่จะละทิ้งเปลือกเก่าเพื่อเติบโตในร่างใหม่ที่แข็งแกร่งกว่าเดิมเสมอ
ในโลกธุรกิจที่ไม่มีอะไรแน่นอน สิ่งที่ทำให้อาณาจักรแห่งนี้เป็นอมตะ ไม่ใช่วัตถุหรือสิ่งปลูกสร้าง แต่มันคือการสืบทอดความเชื่อมั่นที่ว่า ตราบใดที่เรายังคงสร้างคุณค่าและยืนหยัดเคียงข้างลูกค้าเพื่อแก้ปัญหาให้พวกเขา
ตราบนั้น ธุรกิจของเราก็จะยังมีสิทธิ์ดำรงอยู่บนโลกใบนี้ต่อไป
และนี่คือบทสรุปของมหากาพย์แห่งความพยายาม การดิ้นรน และวิสัยทัศน์ที่ไร้ขีดจำกัด จากชายหาบเร่ในเมืองเล็กๆ สู่สัญลักษณ์แห่งความเป็นนิรันดร์ของวงการค้าปลีกแห่งเอเชีย
ตำนานของ Aeon จะยังคงถูกเล่าขานต่อไป และเป็นกรณีศึกษาที่ทรงคุณค่า สำหรับใครก็ตามที่กล้าจะฝันใหญ่ และไม่ยอมจำนนต่อความเปลี่ยนแปลงของกาลเวลา
เกร็ดน่ารู้ท้ายตอน
คุณทาคุยะ โอคาดะ ผู้ร่วมก่อตั้ง JUSCO และอดีตประธานใหญ่ของ Aeon เป็นผู้ที่มีความหลงใหลในเรื่องของการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างมาก ในปี 1990 เขาได้ริเริ่มโครงการ Aeon Hometown Forests Program โดยมีนโยบายที่เป็นเอกลักษณ์ว่า เมื่อใดก็ตามที่มีการเปิดสาขาใหม่ของห้าง Aeon ในพื้นที่ใดก็ตาม พนักงาน ลูกค้า และคนในชุมชนจะต้องมาร่วมกันปลูกต้นไม้รอบๆ บริเวณห้างเสมอ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ของการเติบโตไปด้วยกัน จนถึงปัจจุบัน กลุ่มบริษัท Aeon ได้ร่วมกันปลูกต้นไม้ทั่วโลกไปแล้วมากกว่า 12 ล้านต้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงอุดมการณ์ที่ต้องการให้ห้างสรรพสินค้าเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนอย่างยั่งยืน ไม่ใช่แค่นายทุนที่เข้ามาตักตวงผลประโยชน์เพียงอย่างเดียว
เรื่องแนะนำ :
– ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 7 พลิกเกมสู้ E-commerce ด้วย G.G Mall
– ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 6 กลืนยักษ์ใหญ่ สู่เบอร์หนึ่งค้าปลีก
– ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 5 กำเนิดใหม่ในชื่อ Aeon และการสร้างระบบนิเวศผูกขาดวิถีชีวิต
– ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 4 บุกต่างชาติ และอาวุธลับ Topvalu
– ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 3 ป่าล้อมเมือง ขยายสาขาสไตล์สหพันธรัฐ
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ :
– The History of AEON, aeon.info
– Aeon’s Corporate Philosophy and Strategy, asia.nikkei.com
– Retail Innovation in Asia: The Aeon Group, the-shashi.com
– https://www.businessinsider.jp/article/267858/
– https://www.ocadogroup.com/about-us/osp-partners/aeon
– https://insideretail.asia/
#ถอดรหัส Aeon: อาณาจักรอมตะจากร้านกิโมโนสู่เบอร์หนึ่งค้าปลีกญี่ปุ่น ตอนที่ 8 อาณาจักรอมตะ กับอนาคตที่ยังคงยึดมั่นในอุดมการณ์เดิม #AEON Group #Ocado


