ชินโต: พิธีกรรมและการชำระล้าง
ศาสนาชินโต (Shinto – 神道) ให้ความสำคัญกับความกลมกลืนระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และเทพเจ้า โดยมีหัวใจหลักคือการรักษาความบริสุทธิ์ทั้งกายและใจ เพื่อเข้าถึงพลังของเทพเจ้าที่เรียกว่า คามิ (Kami – 神)
๑. ขั้นตอนของพิธีกรรมชินโตโดยทั่วไป
ก่อนเริ่มพิธีกรรม เหล่า นักบวชชินโต (Shinshoku – 神職) และนักดนตรีจะมารวมตัวกันพร้อมกับแขกผู้มีเกียรติและตัวแทนจากชุมชน โดยมีขั้นตอนดังนี้:
- ขบวนแห่: เริ่มด้วยขบวนแห่ไปยังสถานที่ทำพิธี หลังจากนั้นจึงเข้าสู่พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ภายในศาลเจ้า ทุกคนจะโค้งคำนับ
- การอัญเชิญเทพเจ้า: ท่ามกลางเสียงดนตรีบรรเลง หัวหน้านักบวชจะเปิดประตูวิหารชั้นในและส่งเสียงสวด “อู-อู-อู” (ooo-ing) เพื่ออัญเชิญ คามิ (Kami – 神) ให้เสด็จมา
- การถวายเครื่องสักการะ: คณะนักบวชจะถวายอาหารและของขวัญ พร้อมด้วยคำสวดอธิษฐานและการร่ายรำศักดิ์สิทธิ์
- การมีส่วนร่วมของผู้สักการะ: ผู้เข้าร่วมจะเดินไปข้างหน้าทีละคนเพื่อถวายกิ่ง ซากากิ (Sakaki – 榊) ศักดิ์สิทธิ์ วางบนแท่นบูชา ตบมือและโค้งคำนับตามธรรมเนียม
- การปิดพิธีและร่วมรับประทานอาหาร: เมื่อเสร็จสิ้น นักบวชจะอัญเชิญเครื่องถวายออกและปิดประตูวิหาร จากนั้นทุกคนจะถอยออกมาเพื่อจิบสาเกหรือน้ำศักดิ์สิทธิ์ และแบ่งปันอาหารที่ถวายเทพเจ้า เพื่อเสริมสร้างความสามัคคีในชุมชน
๒. พิธีกรรมชำระล้างด้วยน้ำร้อน: ยูตาเตะ
พิธีกรรมนี้มีชื่อเต็มที่นิยมเรียกกันว่า ยูตาเตะ ชินจิ (Yutate Shinji – 湯立神事) หรือ ยูตาเตะ คากูระ (Yutate Kagura – 湯立神楽) ซึ่งไม่ใช่เพียงการต้มน้ำธรรมดา แต่มีความหมายทางจิตวิญญาณดังนี้:
- การทำนายดวงชะตา (Divination): ในอดีต เสียงของน้ำที่เดือดและลักษณะของไอน้ำจะถูกนำมาใช้เพื่อทำนายเจตจำนงของเทพเจ้า หรือเรียกว่า คูงาตาจิ (Kugatachi – 盟神探湯)
- การฟื้นฟูพลังชีวิต (Rejuvenation): เชื่อว่าน้ำที่ถูกต้มในพิธีคือ “น้ำใหม่” หรือ วากามิซุ (Wakamizu – 若水) ที่จะช่วยเติมพลังชีวิตและขจัดสิ่งอัปมงคล (Kegare – 穢れ)
- มิโกะกับสภาวะประทับทรง: ในระหว่างพิธี เมื่อมิโกะสะบัดกิ่งไม้ไผ่พรมน้ำร้อน เธออาจเข้าสู่สภาวะ คามิงาการิ (Kamigakari – 神懸り) หรือการที่เทพเจ้ามาประทับเพื่อสื่อสารผ่านถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์
มีขั้นตอนสำคัญคือ:
- การเตรียมน้ำศักดิ์สิทธิ์: นักบวชจะต้มน้ำในหม้อขนาดใหญ่ เมื่อร้อนได้ที่จึงดับไฟ
- การปัดเป่าสิ่งอัปมงคล: หัวหน้านักบวชจะใช้กิ่ง ซากากิ (Sakaki – 榊) ที่ติดแถบกระดาษสีขาวโบกเหนือศีรษะผู้เข้าร่วมเพื่อขจัดมลทิน (Kegare – 穢れ) พร้อมสวดคำอธิษฐาน โนริโตะ (Norito – 祝詞)
- การร่ายรำของมิโกะ: มิโกะ (Miko – 巫女) หลายคนจะทำการร่ายรำ แล้วจะมีคนหนึ่งเดินมาโปรยเกลือลงบนพื้นรอบๆ หม้อต้มน้ำเพื่อชำระล้าง และใส่ข้าวและสาเกจำนวนเล็กน้อยลงในหม้อต้ม จากนั้นจะทำท่าตัก “น้ำหวานจากคามิ” จากอากาศเบื้องบนลงสู่หม้อน้ำ และส่งน้ำนั้นไปถวายที่แท่นบูชา
- การพรมน้ำพยากรณ์: มิโกะจะใช้กิ่งไม้ไผ่จุ่มลงในน้ำร้อนและสะบัดพรมละอองน้ำไปยังผู้คน เชื่อว่าเป็นการแบ่งปันพลังชีวิตและเป็นการทำนายดวงชะตาจากลักษณะของไอน้ำและเสียงน้ำเดือด
มิโกะ
พิธียูตาเตะ (Yutate – 湯立て) ณ ศาลเจ้าโจนักงู (Jōnangū Shrine – 城南宮)
พิธีกรรมยูตาเตะ คากูระ (Yudate Kagura – 湯立神楽) ณ ศาลเจ้าเอบิซุ (Ebisu Shrine – 恵比寿神社) เมืองเกียวโต (Kyoto – 京都)
๓. รูปแบบการชำระล้างอื่นๆ (Variations of Purification)
เพื่อให้จิตวิญญาณบริสุทธิ์อยู่เสมอ ชาวชินโตยังมีพิธีอื่นที่นิยมปฏิบัติ:
- ฮาราเอะ (Harae – 祓): การใช้ไม้ศักดิ์สิทธิ์ ฮาราเองูชิ (Haraegushi – 祓串) ที่มีกระดาษซิกแซกสีขาวโบกเหนือศีรษะเพื่อปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย
- มิโซงิ (Misogi – 禊): การชำระล้างร่างกายด้วยน้ำเย็นตามธรรมชาติ เช่น การยืนใต้บรรพต (น้ำตก) หรือลงแช่ในทะเล ซึ่งมักทำในช่วงเช้ามืด
- เทะมิซุ (Temizu – 手水): การล้างมือและบ้วนปากที่อ่างน้ำหินก่อนเข้าสู่เขตศักดิ์สิทธิ์ของศาลเจ้า
เทะมิซุ
เรื่องแนะนำ :
– ชินโต: มิโกะ (巫女) หญิงผู้รับใช้แห่งคามิ
– เพลงญี่ปุ่น: タッチ (Touch)
– ชินโต: อิทธิพลจากวัฒนธรรมจีน
– ชินโต: กำเนิดชินโต
– ชินโต: คืออะไร
ที่มาและรูปภาพ:
– Paula Hartz, World Religions: Shinto (Chelsea House, 2009).
– https://www.britannica.com/topic/Shinto
#ชินโต: พิธีกรรมและการชำระล้าง #shinto #Rituals #Purification
