ชินโต: เทศกาลปีใหม่ (โชกัตสึ – 正月)
ช่วงเทศกาลปีใหม่ ญี่ปุ่นกำหนด 3 วันแรก (1–3 มกราคม) เป็นวันหยุดราชการ แต่การฉลองอาจกินเวลาถึง 7 วัน เป็นการเฉลิมฉลองที่สำคัญที่สุดของประเทศ เป็นทั้งวันหยุดประจำชาติและเหตุการณ์สำคัญทางศาสนา เป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลอง การสะสางหนี้สิน การขอขมา และการเริ่มต้นชีวิตใหม่ ในช่วงเทศกาลนี้ หลายๆ คนจะสวมชุด กิโมโน (着物) และผู้หญิงจะทำผมทรงย้อนยุคตามประเพณีดั้งเดิม ถนนหนทางจะถูกประดับประดาด้วยธงทิวและของตกแต่งหลากสีสัน
ก่อนเริ่มเทศกาล ผู้คนจะทำความสะอาดบ้านเรือนเป็นการใหญ่ ซึ่งเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ถึงการ “ปัดกวาดปีเก่า” ความโชคร้ายและความเศร้าโศกออกไป เพื่อเปิดพื้นที่รับปีใหม่ ที่ประตูบ้านจะวาง คาโดมัตสึ (門松) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ต้อนรับเทพเจ้า และเชือกถักฟางข้าว ชิเมนาวะ (注連縄) เพื่อกำหนดเขตศักดิ์สิทธิ์และป้องกันสิ่งชั่วร้าย บางบ้านอาจจะตั้งแท่นบูชาพิเศษเพื่อต้อนรับบรรพบุรุษและ โทชิกามิ (歳神) หรือเทพเจ้าแห่งปี (ซึ่งรวมถึงเทพเจ้าแห่งข้าว) ที่จะกลับมาในเดือนมกราคม
คาโดมัตสึ (門松)
ชิเมนาวะ (注連縄)
การไปเยือนศาลเจ้า (ฮัตสึโมเดะ – 初詣)
ภารกิจแรกของครอบครัวชินโตในช่วงปีใหม่คือการไปเยือนศาลเจ้าท้องถิ่น ตั้งแต่เที่ยงคืนของวันส่งท้ายปีเก่า ศาลเจ้าขนาดใหญ่ เช่น ศาลเจ้าเมจิในโตเกียว หรือศาลเจ้าฟูชิมิอินาริในเกียวโต จะมีฝูงชนจำนวนมากมาชุมนุมเพื่อแสดงความเคารพและขอพรจาก คามิ (神) หรือเทพเจ้า สำหรับปีที่กำลังจะมาถึง
- การชำระล้าง: หน้าศาลเจ้ามักมีเชือกฟางข้าว ชิเมนาวะ (注連縄) แขวนไว้ให้คนเดินผ่านก่อนเข้าเขตศาลเจ้า เพื่อทิ้งสิ่งไม่บริสุทธิ์ไว้เบื้องหลัง
- การขอพร: เมื่อเข้าไปด้านในจะมีการโยนเหรียญลงในกล่องเพื่อเป็นของถวายและสวดมนต์อธิษฐาน มักมีการตั้งปณิธานใหม่ๆ และขอให้เทพเจ้าช่วยให้ทำสำเร็จ การไปศาลเจ้าถือเป็นการชำระล้างที่เรียกว่า ฮาราเอะ (祓) เพื่อสลัดทิ้งความแปดเปื้อนเก่าและเริ่มชีวิตใหม่
- พิธีกรรม: นักบวชจะสวด โนริโตะ (祝詞) หรือบทสวดชินโตโบราณ และมี มิโกะ (巫女) หรือหญิงสาวผู้ช่วยงานในศาลเจ้า สวมชุดพื้นเมืองร่ายรำคางุระ (神楽) ซึ่งเป็นการร่ายรำศักดิ์สิทธิ์เพื่อถวายความบันเทิงแก่เทพเจ้า มิโกะ (巫女) ยังช่วยงานศาลเจ้าในการขายเครื่องรางและให้พรด้วย
หลังจากไปไหว้เจ้าแล้ว บรรยากาศจะเปลี่ยนเป็นเงียบสงบ เป็นช่วงเวลาที่สมาชิกในครอบครัวมาอยู่พร้อมหน้ากันเพื่อต้อนรับ โทชิกามิ (歳神) หรือเทพเจ้าแห่งปี และมีการมอบเงินขวัญถุงให้แก่เด็กๆ ที่เรียกว่า โอโตชิดามะ (お年玉) ส่วนของขวัญขอบคุณผู้มีพระคุณอย่าง โอเซโบะ (お歳暮) นั้น มักจะกระทำเสร็จสิ้นไปแล้วตั้งแต่ช่วงกลางเดือนธันวาคม
ในช่วงนี้ ธุรกิจต่างๆ มักจะบริจาคเงินหรือของบูชาจำนวนมาก (นิยมเป็นอาหารและเหล้าสาเก) เพื่อขอบคุณเทพเจ้าและขอให้กิจการรุ่งเรือง สาเก (酒) เป็นของบูชายอดนิยม ซึ่งหลังจากผ่านพิธีทำให้ศักดิ์สิทธิ์แล้ว จะถูกนำมาแบ่งปันให้ผู้ศรัทธาดื่มเพื่อเพิ่มบรรยากาศเฉลิมฉลอง
ปีใหม่เล็ก (โคโชกัตสึ – 小正月)
ในวันที่ 15 มกราคม หรือ “ปีใหม่เล็ก” จะมีพิธีทำลายเครื่องรางเก่าจากปีที่แล้วด้วยการเผาพร้อมสวดบทสวดโบราณ ไฟจะช่วยกำจัดโชคร้ายที่เครื่องรางดูดซับไว้ตลอดปี เป็นการยืนยันการเริ่มต้นใหม่และต้อนรับ คามิ (神) แห่งข้าวกลับมาเพื่อความมั่งคั่งอีกครั้ง
เครื่องรางปีใหม่ (เอนกิโมโน – 縁起物)
ผู้ที่มาศาลเจ้าอาจซื้อเครื่องรางใหม่ ได้แก่:
- ฮามะยะ (破魔矢): ธนูขจัดมาร สัญลักษณ์ของการทำลายสิ่งชั่วร้าย
- เอมะ (絵馬): แผ่นไม้สำหรับเขียนคำอธิษฐานหรือคำร้องขอต่อเทพเจ้า
- โอมิคุจิ (おみくじ): ใบเสี่ยงทายบนกระดาษสีขาว หากได้โชคไม่ดีจะนำไปผูกไว้กับต้นไม้ในศาลเจ้าเพื่อให้ลมอุ้มพัดโชคร้ายไป
เรื่องแนะนำ :
– ชินโต: เทศกาลและการเฉลิมฉลอง
– ชินโต: พิธีกรรมและการชำระล้าง
– ชินโต: มิโกะ (巫女) หญิงผู้รับใช้แห่งคามิ
– เพลงญี่ปุ่น: タッチ (Touch)
– ชินโต: อิทธิพลจากวัฒนธรรมจีน
ที่มาและรูปภาพ:
– World Religions Shinto by Paula R. Hartz
– https://today.line.me/th/v3/article/M3nw1z
– https://www.yokosojapanese.com/blog/-omikuji
– https://pacalla.com/article/article-2452/
– https://en.wikipedia.org/wiki/Hamaya
– https://www.kobejones.com.au/japanese-traditions-new-years/
– th.wikipedia.org/wiki/คาโดมัตสึ
#ชินโต: เทศกาลปีใหม่ (โชกัตสึ – 正月) #shinto #Rituals
