พระสงฆ์ญี่ปุ่นกับเรื่องอื้อฉาว : อำนาจ เงินบริจาค และศรัทธาที่ถูกตั้งคำถาม
เมื่อพูดถึงพระสงฆ์ในญี่ปุ่น หลายคนอาจนึกถึงภาพสงบ ๆ ในวัดโบราณ เสียงสวดมนต์ก้องกังวาน หรือบรรยากาศที่เต็มไปด้วยความศรัทธา แต่หากพลิกหน้าประวัติศาสตร์ จะพบว่า “พระสงฆ์” ในญี่ปุ่นเองก็มีด้านมืดที่เต็มไปด้วยเรื่องอื้อฉาว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอำนาจ ความสัมพันธ์ หรือแม้แต่เงินบริจาค
พระด็อกเคียว: เมื่อพระเกือบได้เป็นจักรพรรดิ
ย้อนกลับไปในศตวรรษที่ 8 ญี่ปุ่นมีพระสงฆ์ชื่อ ด็อกเคียว (Dōkyō) ซึ่งใกล้ชิดกับจักรพรรดินีโชโตกุอย่างมาก ถึงขั้นได้รับตำแหน่งสูงสุดในราชสำนัก จนเกิดข่าวลือว่าจักรพรรดินีอาจแต่งตั้งให้เขาเป็นจักรพรรดิองค์ต่อไป
เรื่องนี้ทำให้เกิดแรงต่อต้านอย่างรุนแรงในหมู่ชนชั้นขุนนาง และเมื่อจักรพรรดินีสิ้นพระชนม์ ด็อกเคียวก็ถูกถอดยศและเนรเทศ กลายเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการที่พระสงฆ์ใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือทางการเมือง
Tachikawa-ryu: นิกายที่ถูกตราหน้าว่าผิดเพี้ยน
ในยุคกลาง ญี่ปุ่นมีนิกายหนึ่งชื่อ Tachikawa-ryū ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีพิธีกรรมที่ผิดแผกไปจากหลักพุทธ เช่น การใช้เพศสัมพันธ์เป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรม หรือการบูชากะโหลกมนุษย์
แม้ในภายหลังนักวิชาการบางคนตั้งข้อสงสัยว่า เรื่องเล่านี้อาจถูก “แต่งเติม” เพื่อทำลายชื่อเสียง แต่ภาพลักษณ์ของนิกายนี้ก็ยังถูกจดจำในฐานะ “ตัวอย่างของความเสื่อมในศาสนา”
ครูเซนในต่างแดน: ศรัทธากับพฤติกรรมส่วนตัว
เมื่อพระญี่ปุ่นเดินทางไปเผยแผ่ในต่างประเทศ เรื่องอื้อฉาวก็ตามไปด้วย
- Joshu Sasaki (Kyozan Joshu Sasaki) เคยถูกศาลญี่ปุ่นตัดสินจำคุกเพราะใช้เงินวัดไปในทางส่วนตัว ต่อมาในอเมริกาเขายังถูกกล่าวหาว่าบังคับศิษย์หญิงให้มีสัมพันธ์ทางเพศ
- Eido Shimano พระสายเซนที่ก่อตั้งวัดในนิวยอร์ก ถูกเปิดโปงว่ามีความสัมพันธ์ไม่เหมาะสมกับผู้หญิงหลายคน จนต้องลาออก
เรื่องเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้ศาสนาจะสอนเรื่องศีลธรรม แต่พระสงฆ์เองก็ยังมีด้านที่เป็น “มนุษย์ธรรมดา” และอาจหลงผิดได้
เงินบริจาค: ศาสนากับธุรกิจที่แยกไม่ออก
ในสังคมญี่ปุ่น วัดดำรงอยู่ได้ด้วย เงินบริจาค ทั้งจากการโยนเหรียญใส่กล่องไหว้พระ (賽銭 – Saisen) และเงินโอฟุเสะ (Ofuse) ที่ญาติมอบให้พระหลังทำพิธี เช่น งานศพ หรืองานทำบุญบรรพบุรุษ
แต่ระบบนี้ก็นำไปสู่เสียงวิจารณ์และเรื่องอื้อฉาวเช่นกัน
– ค่าใช้จ่ายงานศพที่สูงเกินไป
มีการวิพากษ์ว่างานศพในญี่ปุ่นมีราคาสูงมาก เพราะนอกจากค่าใช้จ่ายบริษัทจัดงานแล้ว ญาติต้องจ่ายเงินโอฟุเสะให้พระอีกจำนวนมาก โดยเฉพาะ 戒名 (Kaimyō) หรือนามธรรมหลังความตาย ที่บางแห่งเก็บถึงหลักแสนเยน
– คดีใช้เงินวัดผิดวัตถุประสงค์
มีข่าวพระสงฆ์บางรูปนำเงินบริจาคไปใช้ส่วนตัว เช่น ซื้อของหรู ใช้จ่ายเพื่อความบันเทิง หรือแม้แต่เพื่อผู้หญิง
– คดีใหญ่ Ohigashi Schism (2012)
มีการเปิดโปงว่าเงินบริจาคจำนวนมหาศาลกว่า 200 ล้านดอลลาร์ที่มอบให้วัด Higashi Hongan-ji ถูกนำไปใช้โดยองค์กรอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับวัด ศาลญี่ปุ่นจึงสั่งให้คืนเงิน
– กรณี Unification Church (คริสตจักรโลก)
แม้ไม่ใช่พุทธศาสนา แต่เป็นตัวอย่างชัดเจนของการ “บีบบังคับให้บริจาค” ที่สร้างผลกระทบวงกว้าง จนญี่ปุ่นออกกฎหมายห้ามการเรียกรับเงินโดยใช้แรงกดดัน และในปี 2025 ศาลโตเกียวตัดสินให้ยุติการดำเนินงานขององค์กรนี้
เมื่อศรัทธาเจอกับความจริง
เรื่องอื้อฉาวเหล่านี้ทำให้สังคมญี่ปุ่นตั้งคำถามว่า ศาสนาควรโปร่งใสกว่านี้หรือไม่? วัดหลายแห่งจึงเริ่มปรับตัว เช่น เปิดเผยบัญชีรายรับรายจ่าย ใช้ระบบ e-Saisen (บริจาคออนไลน์) และเน้นความสัมพันธ์กับชุมชนมากขึ้น
แม้บางครั้งข่าวเสีย ๆ หาย ๆ จะทำให้ภาพลักษณ์ศาสนาพุทธในญี่ปุ่นสั่นคลอน แต่ก็ยังมีพระและวัดอีกจำนวนมากที่ตั้งใจทำงานเพื่อสังคมและรักษาศรัทธาของผู้คน
เกร็ดท้ายเรื่อง : เหรียญ 5 เยน แห่งความสัมพันธ์ดี ๆ
เวลาคนญี่ปุ่นไปทำบุญหรือไหว้พระ มักนิยมโยนเหรียญ 5 เยน (五円 – Go-en) ลงกล่องบริจาค เพราะคำว่า “Go-en” พ้องเสียงกับคำว่า ご縁 (Go-en) ที่แปลว่า “ความสัมพันธ์อันดี” หรือ “พรหมลิขิต”
การโยนเหรียญ 5 เยนจึงไม่ใช่แค่การบริจาค แต่ยังเป็นการอธิษฐานให้ชีวิตมีความสัมพันธ์ที่ราบรื่นและโชคดีไปพร้อมกัน
เรื่องอื้อฉาวของพระสงฆ์ในญี่ปุ่นอาจทำให้ศรัทธาสั่นคลอน แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ช่วยให้เราเห็นความเป็นจริงว่า ศาสนาไม่ได้อยู่เหนือมนุษย์เสมอไป … และบางครั้ง การโยนเหรียญเล็ก ๆ เพียง 5 เยน ก็อาจมีพลังมากกว่าการถวายเงินก้อนใหญ่ หากทำด้วยใจศรัทธาที่บริสุทธิ์จริง ๆ
เรื่องแนะนำ :
– เมื่อศิลปะกลายเป็นอาหาร! ญี่ปุ่นจัดคาเฟ่ธีม Hokusai
– นิทรรศการภาพยนตร์โดราเอมอนเตรียมเปิดที่ไซตามะ!
– เซเว่นญี่ปุ่นทดลองใช้หุ่นยนต์ช่วยงานในร้าน
– ตำรวจโอซาก้าเริ่มทดลองใช้กล้องติดตัว
– ยามานาชิคุมเข้มปีนฟูจิ! ปฏิเสธนักปีนแต่งตัวไม่พร้อม
ที่มาและรูปภาพ :
https://www.independent.co.uk/news/people/
https://rbmcdaniel.ca/2024/05/30/soen-nakagawa-and-eido-shimano/
https://www.art-bond.com/blog2/?p=3930
#พระสงฆ์ญี่ปุ่นกับเรื่องอื้อฉาว : อำนาจ เงินบริจาค และศรัทธาที่ถูกตั้งคำถาม
