รวมสุดยอดไอเดียการลดขยะอาหารจากญี่ปุ่น มาบริโภคอาหารให้คุ้มค่ากันเถอะ
ในช่วงนี้เพื่อนๆ หลายคนน่าจะได้ยินข่าวที่ประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศอิสราเอลเข้าโจมตีประเทศอิหร่าน หลายคนกังวลว่าความขัดแย้งอาจบานปลายจนกระทบเศรษฐกิจไปทั่วโลก
ในสภาวะที่หลายประเทศเกิดสงคราม โลกจะเผชิญกับความผันผวนในหลายๆ ด้านทั้งด้านพลังงาน ราคาน้ำมัน การขนส่ง ระบบการเงินระหว่างประเทศ และความมั่นคงทางอาหาร
แน่นอนเมื่ออาหารหายากและขึ้นราคา สิ่งหนึ่งที่เราจะต้องตระหนักกันมากขึ้นคือการบริโภคอาหารให้คุ้มค่า งดการใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลืองเพื่อให้ครอบครัวของเราอยู่รอด และมีเหลือเพื่อแบ่งปันกันในสังคม รวมถึงการพยายามพึ่งพาตนเองให้ได้มากที่สุด เช่นปลูกพืชผักสวนครัว สมุนไพรที่เป็นยาต่างๆ ไว้กินไว้ใช้
ในสภาวะเศรษฐกิจไม่ดี คนที่ฐานะปานกลางจะลำบากมากขึ้น แต่คนที่น่าจะเจอกับสิ่งที่แย่ที่สุดคือกลุ่มเปราะบาง ผู้ด้อยโอกาส รายได้น้อย ที่ไม่มีกำลังทรัพย์พอจะซื้อหาอาหาร
คำถามก็คือ นอกจากการที่เราจะพึ่งพาตนเองแล้ว ในการช่วยเหลือเกื้อกูลคนอื่นนั้นพอจะมีตัวอย่างจากประเทศไหนที่เราพอจะดูเป็นแบบอย่าง เป็นไอเดียได้บ้าง?
หนึ่งในประเทศที่มีไอเดียที่หลากหลายในการบริโภคอาหารได้อย่างคุ้มค่าคือประเทศญี่ปุ่นค่ะ
เมื่อหลายปีก่อน ประเทศญี่ปุ่นตั้งเป้าหมายเอาไว้ว่า ในปี 2030 จะทำการลดขยะอาหารให้ได้ 50% จากตัวเลข 9.8 ล้านตัน (ซึ่งเป็นฐานของปี 2000) แต่สิ่งที่ทำได้กลับเกินคาดไปมาก นั่นก็คือ ในปี 2022 ญี่ปุ่นสามารถลดปริมาณขยะอาหาร เหลือเพียง 4.72 ล้านตัน โดยปริมาณที่ลดได้มาจากทั้งภาคธุรกิจและครัวเรือนในอัตราที่เท่าๆ กันคือประมาณ 2.36 ล้านตัน
ในภาษาญี่ปุ่นมีคำๆ หนึ่งที่แสดงนึงแนวคิดในการมองเห็นคุณค่าของสิ่งของ นั่นคือคำว่า “มตไตไน (Mottainai)” แปลว่า “น่าเสียดาย” “เสียของ” “คุ้มค่าเกินกว่าที่จะทิ้ง” เป็นแนวคิดวัฒนธรรมที่สอนให้ใช้สิ่งของอย่างคุ้มค่า ไม่ใช้ทิ้งขว้าง ใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด รวมถึงการนำกลับมาใช้ใหม่ และสิ่งหนึ่งที่สะท้อนความคิดนี้ของชาวญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดีคือระบบการจัดการธนาคารอาหาร (Food Bank) ในประเทศญี่ปุ่นนั่นเอง โดยแนวคิดคือการเปลี่ยน Mottainai (สิ่งที่น่าเสียดายหากจะต้องทิ้ง) ให้เป็น Arigatou (คำขอบคุณ)
องค์กรหลักที่ทำหน้าที่นี้คือ Second Harvest Japan ซึ่งเเป็นองค์กรจัดการอาหารส่วนเกินจากบริษัทและครัวเรือนเพื่อแจกจ่ายแก่ผู้ยากไร้ ช่วยลดปัญหาขยะอาหาร (Food Waste) และช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง โดยมีเครือข่ายครอบคลุมทั่วประเทศ เช่น Food bank Hokkaido, Nagoya, Osaka และ Okinawa
ลักษณะการดำเนินงานก็คือรับบริจาคจากบริษัทผลิตอาหาร ซูเปอร์มาร์เก็ต และครัวเรือน เป็นเสมือนคลังสินค้าที่องค์กรจัดตั้งขึ้นมา เพื่อรวบรวมและจัดเก็บของที่ได้รับบริจาคมาจากบริษัทหรือประชาชน โดยทุกวันธรรมดาจะมีอาสาสมัครเข้ามาร่วมกิจกรรมแพ็กบริจาคของใส่กล่อง ซึ่งเมื่อแพ็กแล้วกล่องเหล่านี้จะถูกกระจายไปตามเครือข่ายองค์กรต่างๆ ที่มีหน้าที่ส่งของต่อให้สู่กลุ่มเป้าหมาย
นอกจาก Food Bank แล้ว ทาง Second Harvest Japan ยังได้จัดให้มี “Food Pantry” ซึ่งเป็นพื้นที่สำหรับจัดวางของบริจาคจากภาคเอกชนและประชาชนในรูปแบบของมินิมาร์ท และเปิดให้ผู้ที่มีความต้องการเข้ามารับของได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทางองค์กรเป็นผู้ดำเนินการ Food Pantry 1 แห่ง ชื่อ Marugohan ตั้งอยู่ที่ Asakusabashi และสิ่งที่น่าชื่นใจก็คือทาง Food Pantry บอกว่า ผู้ที่เข้ามารับอาหารไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย แต่ต้องไปทำความดีตอบแทนสังคมค่ะ
ภาพด้านล่างนี้คือภาพ Food Pantry ที่มีชื่อว่า Marugohan จากเว็บไซต์ของทาง Second Harvest Japan ค่ะ
นอกจากนี้ทาง Second Harvest Japan ยังได้จัดให้มี “Harvest Kitchen” ซึ่งเป็นจุดจัดเตรียมอาหารและเสบียงสำหรับการส่งต่อให้กับกลุ่มเป้าหมายอีกด้วย โดยทุกวันเสาร์จะมีกิจกรรมเตรียมอาหารให้กับผู้ไร้บ้านที่สวน Ueno
เพื่อนๆ สามารถเข้าไปดูรายละเอียดกิจกรรมของทาง Second Harvest Japan ได้ในเว็บไซต์ https://2hj.org ค่ะ
อีกหนึ่งไอเดียที่ส่วนตัวรู้สึกว่าชอบมากจากทางญี่ปุ่นก็คือ “Kao Ga Mieru Yasai” แปลตรงตัวว่า ผักที่มองเห็นหน้าได้ โดยผักที่ว่าจะมีรูปถ่ายหรือภาพวาดตัวการ์ตูนที่หน้าเหมือนเกษตรกรที่เป็นผู้ปลูกผักผลไม้ชนิดนั้นๆแปะอยู่บนบรรจุภัณฑ์ พร้อมทั้งมี QR Code ที่เมื่อสแกนเข้าไปก็จะเจอข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งที่ปลูก และในบางครั้งยังมีข้อความจากเกษตรกรฝากถึงผู้บริโภคอีกด้วย สิ่งนี้ทำให้ผู้บริโภคเชื่อใจและรู้สึกว่า ผักที่ตัวเองกำลังกินอยู่ไม่ได้มาจาก “ที่ไหนก็ไม่รู้” แต่มาจาก “คุณทานากะที่อาศัยอยู่ที่จังหวัดนากาโนะที่ตั้งใจปลูกผักมาหลายปี เพราะอยากให้ผู้บริโภคแข็งแรงและมีความสุขเพราะได้กินผักที่อร่อย”
การสื่อสารระหว่างมนุษย์ที่อบอุ่นนี้นอกจากจะสร้างความเชื่อใจในผลิตภัณฑ์แล้ว ส่วนตัวเราคิดว่าผลพลอยได้คือมีส่วนทำให้คนที่กินเข้าไปแล้วรู้สึกขอบคุณและเกรงใจเพราะรู้ดีว่า คนที่ปลูกให้เรากินนั้นเป็นมนุษย์คนหนึ่งที่ตั้งใจทำงานเพื่อเรา ทำให้ไม่อยากกินทิ้งกินขว้าง
ถ้าในเมืองไทยเรามีระบบที่นำอาหารที่จะต้องนำไปทิ้งให้เสียดายของมาแจกจ่ายให้กับกลุ่มเป้าหมายได้อย่างทั่วถึง ก็คงจะช่วยชีวิตเพื่อนมนุษย์ไว้ได้จำนวนมาก และถ้าในซุปเปอร์มาเก็ตมีรูปใบหน้าของพี่ๆน้องๆเกษตรกรคนไทยแปะอยู่บนผักผลไม้ ก็คงจะน่ารักไปอีกแบบ
เพื่อน ๆล่ะคะ มีไอเดียอะไรในการส่งเสริมวัฒนธรรมการบริโภคอาหารให้คุ้มค่ากันบ้างหรือเปล่า ถ้ามี รบกวนแชร์ให้ฟังบ้างนะคะ ^^
ทักทายพูดคุยกับ คอลัมน์นิจ ได้ที่ >>> Facebook คอลัมน์นิจคิดandไรท์
เรื่องแนะนำ :
– แนะนำซีรีส์น่าดูสำหรับคนทำงาน เรื่อง “Haken no Hinkaku” กับ “Talentless Takano”
– “Shien” เพื่อนดูแลคุณแม่
– ซูชิวีแกน (Vegan Sushi Tokyo) ทางเลือกใหม่ในการบริโภคซูชิเพื่อสุขภาพ
– ประโยชน์ของ AI ในการใช้ในแวดวงการเรียนการสอนในประเทศญี่ปุ่น
– ใช้พาวเวอร์แบงค์อย่างไรให้ปลอดภัย ถูกวิธี เพื่อชีวีที่ยืนยาว (ของทั้งพาวเวอร์แบงค์และคนใช้งาน)
อ้างอิง:
– https://www.japanlivingguide.com/lifestyle/japanesefood/reduce-food-waste/
– https://www.straitstimes.com/asia/
– https://sites.google.com/site/fbibaraki/
– https://www.sdthailand.com/2025/09/food-waste-management-in-japan/
– https://2hj.org/english/recipient/
– https://cifra.co.jp/cifra/service/consulting/kao/
– https://look.itoyokado.co.jp/kao/kaogamierutoha/whats.php
#รวมสุดยอดไอเดียการลดขยะอาหารจากญี่ปุ่น มาบริโภคอาหารให้คุ้มค่ากันเถอะ
