ว่าด้วยอิคิไก “แรงจูงใจในการมีชีวิตอยู่ของคนญี่ปุ่นคืออะไร” (แล้วของคนไทยล่ะ)?

ว่าด้วยอิคิไก “แรงจูงใจในการมีชีวิตอยู่ของคนญี่ปุ่นคืออะไร” (แล้วของคนไทยล่ะ)?

อิคิไก ( 生き甲斐) เป็นคำภาษาญี่ปุ่นซึ่งเริ่มแพร่หลายในประเทศไทยเมื่อหลายปีมานี้ โดยคำๆ นี้เกิดจากคำว่า 生き (อิคิ) ที่ สื่อความหมายถึงการมีชีวิตผสมเข้ากับคำว่า 甲斐 (ไค) ที่แปลว่า ผลลัพธ์

มีคนเสนอทฤษฎีว่า มีความเป็นไปได้ว่าจริงๆแล้วคำว่า “ไค” ที่ออกเสียงเป็นคำว่า “ไก” เมื่อมาอยู่กับคำว่า “อิคิ” นั้น จริงๆ แล้วแรกเริ่มเดิมทีมีที่มาจาก คำว่า “ไค (貝)” ที่แปลว่า หอย เนื่องด้วยในสมัยโบราณมีความเชื่อกันว่าหอยคือสิ่งที่มีมูลค่า แต่เพื่อนๆ คนไหนที่เรียนภาษาญี่ปุ่นอยู่น่าจะทราบกันดีว่าถ้าคำว่าอิคิไกถูกเขียนเป็น 生き貝 ก็จะดูเหมือนกับว่าเรากำลังพูดถึงหอยสดๆ ที่ยังมีชีวิตอยู่ ดังนั้นจึงเลี่ยงไปใช้ตัวอักษรคันจิ 甲斐 แทน

ไม่ว่าทฤษฎีนี้จะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ถือว่าเป็นทฤษฎีที่น่าสนใจทีเดียวในเชิงภาษาศาสตร์ . . .

คำว่า อิคิไก นั้นค่อนข้างยากที่จะหาคำแปลที่ตรงตัว แต่ถ้าให้พูดกันในแบบที่ฟังแล้วเข้าใจง่าย แนวคิดของอิคิไกคือการได้รับความรู้สึกที่เติมเต็มเนื่องจากได้ทำตาม “แรงจูงใจในการมีชีวิตอยู่”

ทั้งนี้เมื่อเร็วๆ นี้มีข้อถกเถียงกันว่า อิคิไกคืออะไรกันแน่ เพราะมีคนเสนอทฤษฎีที่ว่า อิคิไกนั้นต้องประกอบด้วยจุดร่วมของสิ่งที่เรารัก สิ่งที่โลกต้องการ และต้องสามารถทำเงินได้ด้วย ในขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งบอกว่าแนวคิดที่เสนอมานี้เป็นแนวคิดใหม่ที่ไม่ใช่ความหมายดั้งเดิมของอิคิไก เพราะอิคิไกนั้นไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ทำเงินได้เสมอไป

ว่าแต่ อิคิไกของคนญี่ปุ่นคืออะไร?

แน่นอนว่าประเทศญี่ปุ่นซึ่งเป็นเจ้าแห่งการค้นคว้าหาคำตอบในเรื่องต่างๆ ย่อมไม่พลาดการหาคำตอบในเรื่องนี้อย่างแน่นอน

ในปี 2023 ทางเว็บไซต์ sub. Wellness-support.net ซึ่งเป็นเว็บไซต์จัดหางาน ได้มีการจัดอันดับ “ช่วงเวลาที่คนญี่ปุ่นมีอิคิไก”

โดยเรียงตามลำดับได้ 10 ลำดับดังต่อไปนี้

1. ตอนที่ใช้เวลากับครอบครัว
2. ตอนกินอาหารอร่อย
3. ตอนทุ่มเทให้กับงานอดิเรกหรือกีฬา
4. ตอนคุยกับเพื่อน
5. ตอนดูรายการทีวีที่ชอบหรือฟังวิทยุ
6. ตอนเดินทางท่องเที่ยว
7. ตอนใช้เวลากับสามีภรรยา
8. ตอนเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคม
9. ตอนกำลังทำงาน
10. ตอนที่รู้สึกว่ามีรายได้เพียงพอ

นอกจากนี้ยังมีการแบ่งกลุ่ม อิคิไกออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่ม Enjoyment, กลุ่ม Touch และกลุ่ม Accomplishment โดยมีคำจำกัดความและตัวอย่างของอิคิไกดังนี้

Enjoyment (ความสนุกเพลิดเพลิน) คือ การได้ไปเที่ยว ได้เห็นสิ่งสวยงาม ได้กินของอร่อย อย่างเช่นการได้ไปช็อปปิ้งหรือดื่มกาแฟรสโดนใจสักแก้ว หรือแม้กระทั่งการได้นอนหลับเต็มอิ่ม ก็อยู่ในกลุ่มนี้ด้วย ในกรณีที่ได้รับความสุขจากการทำงานก็นับ

Touch (การสัมผัส) คือการที่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ได้ใช้เวลาที่สนุกสนานกับครอบครัว ได้รับการยอมรับจากใครคนหนึ่งว่าเรามีความสำคัญ ได้เห็นรอยยิ้มของฝ่ายตรงข้าม รวมถึงการได้เล่นกับสัตว์เลี้ยง

Accomplishment (ความสำเร็จ) เช่น การได้เห็นลูกหลานเติบโตก้าวหน้า การประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน การตั้งท้อง สร้างบ้านเสร็จ รวมถึงการได้ทำตามแผนที่ตั้งใจไว้ เช่น ได้ใช้ชีวิตตามแผนที่วางไว้ ได้เดินทางท่องเที่ยวกับคู่ชีวิตในวัยเกษียณ เป็นต้น

เท่าที่สังเกตดู อิคิไกส่วนใหญ่ เป็นเรื่องของการได้รับความสุขประสาทสัมผัส โดยมีรูปรสกลิ่นเสียงมากระทบ เราจึงสุขเมื่อได้สัมผัสรูปสวย เสียงเพราะ กลิ่นหอม รสอร่อย

แต่ส่วนตัวผู้เขียนคิดว่า อิคิไก สามารถเกิดขึ้นจากความสุขที่ได้รับจากการสงบใจ ชั่วขณะที่จิตใจเราไม่ต้องวิ่งตามอยากได้อะไรเลย ไม่ได้คาดหวังแม้กระทั่งว่าต้องประสบความสำเร็จเรื่องนั้นเรื่องนี้ ความสุขจากความสงบนั้นก็อาจนับเป็นอิคิไกสำหรับบางคนได้ด้วย

ประสบการณ์ชีวิตที่ผ่านมาหล่อหลอมให้อิคิไกของแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน…

แน่นอนว่าทุกคนมีสิทธิ์ที่จะฝันถึงสิ่งที่ทำให้เรามีกำลังใจตื่นขึ้นมามีชีวิตอยู่ในทุกๆ วัน โดยปราศจากการโดนตัดสินและเปรียบเทียบ

อิคิไกอาจจะเปลี่ยนไปได้ตามวัย การที่เราได้ลองมองกลับไปว่าตอนเด็กๆ เรามีแรงจูงใจในการใช้ชีวิตอย่างไร แล้วแรงจูงใจของเรา ณ ตอนนี้คืออะไร

การลองทบทวนชีวิตตลอดสายอาจทำให้เราเข้าใจความต้องการของตัวเองมากขึ้นและมีชีวิตที่มีความสุขในแบบของตัวเอง

ว่าแต่…อิคิไกของเพื่อนๆ คืออะไรคะ？ ^^

ทักทายพูดคุยกับ คอลัมน์นิจ ได้ที่ >>> Facebook คอลัมน์นิจคิดandไรท์

เรื่องแนะนำ :
– “แก่แล้วจะไปทำอะไรกิน” คงไม่ถึงกับสิ้นชีวิน 15 อาชีพที่ผู้สูงอายุชาวญี่ปุ่นสามารถทำได้
– แนะนำที่คั่นหนังสือน่ารักจากญี่ปุ่น
– ญี่ปุ่นเร่งให้ความสำคัญกับการบริจาคนมแม่แม้ต้องเจอกับอุปสรรค
– ญี่ปุ่นเตรียมปกป้องธุรกิจร้านหนังสือ หลังพบว่าร้านหนังสือกำลังทยอยหายไปจากญี่ปุ่น
– เมื่อของเล่นเด็กในญี่ปุ่นเริ่มจะ Genderless การสนับสนุนความหลากหลายทางเพศในประเทศก็เริ่มจะคาดหวังได้?

ที่มา:
– http://www.gain-www.com/admin/files/0711ikigai.pdf
– https://sup.wellness-support.net/
– https://ikigai-scholar.medium.com/journey-to-find-ikigai-4-c8ae79bfa117

#ว่าด้วยอิคิไก “แรงจูงใจในการมีชีวิตอยู่ของคนญี่ปุ่นคืออะไร” (แล้วของคนไทยล่ะ)? #ikigai