มาอ่าน “” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (73) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบห้า สิ่งที่เรียกว่า หัวหนูคอวัว

วิชายุทธ วิถีเซน by Lordofwar Nick
มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (73) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบห้า สิ่งที่เรียกว่า หัวหนูคอวัว

บทความโดย : Lordofwar Nick www.marumura.com

ครับ สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านที่รัก ไม่อยากจะสปอยล์เลยว่า เดือนกรกฎาคมนี้ จะจบ “คัมภีร์แห่งเตโช” แล้วนะครับ ช่วงนี้รู้สึกท้อๆ เหนื่อยๆ กับ BJJ อาการหมดไฟมันมาครับ ซึ่งวิธีแก้ไขปัญหาของผมตอนนี้ก็คือการ “ถอยใจตัวเอง” คือยังไปซ้อมตามปกตินะครับ ไม่เลิกซ้อม แต่ตั้งจิตไว้ที่ความต้องการขั้นต่ำสุด (minimum requirement) ว่า โดนอัดโดนซับมิชชั่นตอนสแปริ่งก็ช่าง เรียนดริลแล้วทำไม่ได้เรื่องก็ช่าง (แต่ปกติก็ทำได้นะ) เอาแค่ว่า แค่เล่นแล้วได้คาร์ดิโอ เหงื่อออก ก็ยังดี ดีกว่าอยู่เปล่าๆ

ใกล้จบ “คัมภีร์แห่งเตโช” แล้ว รีบสาวเท้ากันไวๆ ครับ

คำแปลข้อความต้นฉบับ

火の巻
คัมภีร์แห่งเตโช
二五一そとうごしゆと云事
ยี่สิบห้า สิ่งที่เรียกว่า หัวหนูคอวัว

`鼠頭午（牛）首 `と云ふは `敵と戦のうちに互にこまかなる所を思ひ合てもつるる心になる時兵法の道を常に `鼠頭午（牛）首鼠頭午（牛）首 `と思ひていかにもこまかなる内に俄に大きなる心にして大小にかはる事 `兵法一ツの心だて也 `平生 `人の心も鼠頭午（牛）首 `と思ふべき所武士の肝心也 `兵法大分小分にしても此心をはなるべからず `此事能々吟味有るべきもの也

ที่เรียกว่า “หัวหนูคอวัว” นั้น ขณะสู้กับศัตรู ต่างก็คิดกันถึงซึ่งที่ยิบย่อย ยามเป็นจิตที่พัวพันวุ่นวาย ให้นึกวิถีแห่งพิชัยสงครามไว้เป็นนิจว่า “หัวหนูคอวัว หัวหนูคอวัว” แม้ขณะยิบย่อยแค่ไหนก็ทำจิดให้ใหญ่โดยพลัน เปลี่ยนแปลงเป็นใหญ่เล็ก เป็นอุปนิสัยหนึ่งของพิชัยสงคราม แม้จิตของคน ”ธรรมดาสามัญ” ก็สมควรนึกว่า “หัวหนูคอวัว” เป็นหัวใจสำคัญของนักรบ แม้พิชัยสงครามส่วนใหญ่ส่วนน้อยก็อย่าได้ห่างจากจิตนี้ เรื่องนี้เป็นสิ่งที่สมควรคิดพินิจให้ดีๆ

การตีความและอภิปราย

“หัวหนูคอวัว” หัวหนูคือเล็ก คอวัวคือใหญ่

คือเมื่อเราจิตไปโฟกัส zoom in ตรงส่วนที่ “เล็ก” เมื่อรู้ตัวแล้ว ได้ตรงนั้นแล้ว ให้รีบตั้งจิต zoom out มาที่ส่วนที่ “ใหญ่” ให้ไว

หากจะเปรียบกับบีเจเจ ผมขอยกตัวอย่าง seated guard ก็แล้วกัน

seated guard ที่มา grapplearts.com

เรานั่ง เขายืน

ถ้าเราจะรักษาการ์ดให้ได้ ไม่ให้เขา pass guard มาทับเราแบบ side control ได้ มือเราหนึ่งข้าง ต้องหาทางจับมือจับขาเขาให้ได้ก่อน

…แต่พอมือหนึ่งจับได้ (หรือเท้าข้างหนึ่งเกี่ยวได้) นั่นคือ ภาพเล็ก (ที่ยิบย่อย)
อย่าลืมขยายจิต นึกถึงมือกับเท้าที่เหลือด้วย ว่าจะเข้าทำยังไงให้ไปคุมคู่ต่อสู้ได้ (ทำจิตให้ใหญ่)

มาอ่าน “คัมภีร์ห้าห่วง” ของมูซาชิด้วยกันเถอะ (73) คัมภีร์แห่งเตโช (ไฟ): ยี่สิบห้า สิ่งที่เรียกว่า หัวหนูคอวัว

คนเรามีสองมือสองเท้า ถ้าหนึ่งมือสองเท้าเข้าเกาะเกี่ยวคู่ต่อสู้ได้ (เรียกว่า 3 ใน 4) ก็คือเข้าคุมได้แล้ว รักษาการ์ดได้แล้ว (มือจับ เท้าเกี่ยว) ที่มา grapplearts.com

ที่ผ่านมาผมเล่น seated guard หรือ open guard เจอปัญหาการโดน pass guard บ่อยๆ มีวันหนึ่งพอผมนึกถึงเรื่องหลักการ “3 ใน 4” แล้วผมก็มานึกได้ว่า เวลาจิตผมจดจ่ออยู่กับ “มือ” ผมมักลืมการใช้ “เท้า” ทีนี้ผมก็ เอาใหม่ ลองตั้งจิตใหม่ ให้สนใจมือแล้วก็เท้า ตั้งจิตนึกถึงตำแหน่ง “มือแล้วก็เท้า” ให้มากขึ้น แล้วลองเล่นกับหนุ่มน้อยคนนึงที่หัด no-gi และ MMA ให้เขายืน ผมนั่ง เขาหนุ่มกว่า ไวกว่าแน่นอน ผลการทดลอง วิธีคิดนี้ใช้ได้ ผมยังรักษาการ์ดไว้ได้ ฉุดดึงเขามาเข้า closed guard ได้

ใหญ่แล้วเล็ก เล็กแล้วใหญ่ หลักการนี้เอาจริงๆ ควรเอาไปใช้กับทุกท่วงท่าในบีเจเจได้

ไม่ใช่แค่บีเจเจ แม้แต่ชีวิต “ธรรมดาสามัญ” คือชีวิตประจำวันก็ใช้ได้เช่นกัน อย่ามัวมองแต่สิ่งปลีกย่อย เสียจนหลงลืมภาพใหญ่ภาพรวม zoom in ดูภาพย่อยเสร็จ อย่าลืม zoom out ดูภาพรวมด้วย ฝึกจิตใจให้ zoom in zoom out ให้ได้ไวๆ จะยิ่งเป็นการพัฒนาความคิดจิตใจได้ดีขึ้นๆ ไป

ผมว่าทักษะทางจิตในการมองภาพต่างๆ ให้เป็น “หัวหนูคอวัว” เล็กแล้วใหญ่ ใหญ่แล้วเล็ก เนี่ย ผมว่าผมน่าจะขาดตรงนี้มากที่สุดแล้ว ผมควรจะลองเอาไปปรับปรุงตัวเองดู

ท่านผู้อ่านก็ลองเอาไปปรับใช้ดูนะครับ สำหรับวันนี้เอาเบาๆ แค่นี้ก่อน