ปฐมโชกุนแห่งตะวันออก ตอนที่ 3 : สงครามเก็มเปย์ – ศึกชี้ชะตาแห่งญี่ปุ่น
หลังจากเปลวไฟแห่งการลุกฮือของตระกูลมินาโมโตะได้จุดขึ้นในปี ค.ศ. 1180 ญี่ปุ่นก็เข้าสู่ยุคแห่งสงครามเต็มตัว การต่อสู้ระหว่าง ตระกูลมินาโมโตะ (源氏, Minamoto) และ ตระกูลไทระ (平氏, Taira) ได้กลายเป็นมหากาพย์การรบที่กินเวลายาวนานถึงห้าปี เป็นสงครามที่ไม่เพียงกำหนดชะตาของสองตระกูล แต่ยังเปลี่ยนโฉมหน้าของประเทศญี่ปุ่นไปตลอดกาล
จากการลุกฮือสู่สงครามเต็มรูปแบบ
แม้ในช่วงแรก มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ (源頼朝, Minamoto no Yoritomo) จะประสบความพ่ายแพ้ที่สมรภูมิอิชิบะชิยามะ แต่เขาไม่ได้หมดสิ้นกำลังใจ โยริโตโมะค่อย ๆ รวมกำลังใหม่จากแคว้นในภูมิภาคคันโต โดยอาศัยความสัมพันธ์กับเหล่าซามูไรท้องถิ่นที่ไม่พอใจการปกครองของตระกูลไทระ ในเวลาไม่นาน เขาก็สามารถสถาปนาฐานอำนาจที่มั่นคงขึ้นที่ คามาคุระ (鎌倉, Kamakura) ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของประเทศ
ในขณะที่ทางฝ่ายตระกูลไทระ ภายใต้การนำของ ไทระ โนะ คิโยมะริ (平清盛, Taira no Kiyomori) กำลังเพลิดเพลินกับอำนาจสูงสุดในราชสำนักเกียวโต ความทะเยอทะยานของเขาพลิกให้ลูกสาวของตระกูลแต่งงานกับจักรพรรดิและให้กำเนิด จักรพรรดิอันโตคุ (安徳天皇, Emperor Antoku) เด็กหนุ่มผู้เป็นสัญลักษณ์แห่งยุคไทระ แต่ความรุ่งเรืองนั้นกลับเต็มไปด้วยความเปราะบาง เพราะขุนนางและซามูไรในหลายแคว้นเริ่มไม่พอใจการกุมอำนาจของตระกูลไทระที่ผูกขาดผลประโยชน์ไว้เพียงกลุ่มเดียว
เมื่อคิโยมะริเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1181 อำนาจของตระกูลไทระเริ่มสั่นคลอนอย่างเห็นได้ชัด การควบคุมกองกำลังในภูมิภาคเริ่มหลุดมือ และนี่คือจังหวะที่โยริโตโมะรอคอย เขาส่งจดหมายเรียกระดมกองกำลังของเหล่านักรบที่ไม่พอใจตระกูลไทระให้มาร่วมกันกู้ฟื้นเกียรติของมินาโมโตะ
มินาโมโตะ โนะ โยชินากะ – นักรบแห่งคิสึ
ในอีกฟากหนึ่งของประเทศ มินาโมโตะ โนะ โยชินากะ (源義仲, Minamoto no Yoshinaka) ลูกพี่ลูกน้องของโยริโตโมะก็ได้ประกาศต่อต้านตระกูลไทระเช่นกัน เขานำกองกำลังจากแคว้นชินะโนะ (信濃国, Shinano Province) เข้าสู่เกียวโตในปี ค.ศ. 1183 ขับไล่ไทระออกจากเมืองหลวงได้สำเร็จ ถือเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของตระกูลมินาโมโตะ
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จนี้กลับสร้างความแตกแยกภายในตระกูลเอง เพราะโยชินากะมีความทะเยอทะยานเกินไป เขาพยายามจะตั้งตนเป็นผู้นำสูงสุด และเริ่มขัดแย้งกับโยริโตโมะที่คามาคุระ โยริโตโมะจึงส่งน้องชายสองคนคือ มินาโมโตะ โนะ โยชิซึเนะ (源義経, Minamoto no Yoshitsune) และ มินาโมโตะ โนะ โนะริโยริ (源範頼, Minamoto no Noriyori) ยกทัพเข้าปราบโยชินากะ ผลคือโยชินากะพ่ายแพ้และเสียชีวิตในปีเดียวกันนั้น เป็นการยุติการแตกแยกภายในตระกูล และรวมกำลังมินาโมโตะไว้ภายใต้การนำของโยริโตโมะอย่างแท้จริง
วีรกรรมของโยชิซึเนะ
ในบรรดานักรบแห่งยุค ไม่มีใครมีชื่อเสียงเทียบได้กับ มินาโมโตะ โนะ โยชิซึเนะ (Minamoto no Yoshitsune) น้องชายคนเล็กของโยริโตโมะ เขาเป็นนักรบผู้มีไหวพริบและกล้าหาญเหนือใคร การรบของโยชิซึเนะเป็นที่เล่าขานจนกลายเป็นตำนานในภายหลัง
มินาโมโตะ โนะ โยชิซึเนะ (Minamoto no Yoshitsune)
ศึกแรกที่ทำให้ชื่อของเขาเป็นที่รู้จักคือ ยุทธการอิจิโนะตานิ (一ノ谷の戦い, Battle of Ichi-no-Tani) ในปี ค.ศ. 1184 โยชิซึเนะใช้กลยุทธ์บุกโจมตีทางภูเขาที่ศัตรูไม่คาดคิด ทำให้กองทัพไทระแตกพ่ายไปอย่างรวดเร็ว และในปีถัดมา เขาก็สร้างตำนานอีกครั้งที่ ยุทธการยะชิมะ (屋島の戦い, Battle of Yashima) ซึ่งเขานำทัพบุกตีทางทะเลด้วยความรวดเร็วและแม่นยำ จนฝ่ายไทระต้องถอยร่นลงสู่ทะเลเซโตะ
สงครามสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1185 ที่ ยุทธการดันโนะอุระ (壇ノ浦の戦い, Battle of Dan-no-ura) ซึ่งเป็นการปะทะครั้งสุดท้ายระหว่างสองตระกูลในทะเลเซโตะใน ขณะนั้นจักรพรรดิอันโตคุซึ่งยังทรงพระเยาว์ถูกพาโดยฝ่ายไทระหนีลงเรือ เมื่อเห็นทัพพ่ายแพ้ นางโทกิโกะ (平時子, Taira no Tokiko) มารดาของจักรพรรดิ ได้อุ้มองค์จักรพรรดิกระโดดลงทะเลพร้อมมงกุฎราชบัลลังก์และสมบัติศักดิ์สิทธิ์ของญี่ปุ่น เป็นฉากปิดม่านแห่งสงครามที่ทั้งงดงามและโศกเศร้าในเวลาเดียวกัน
บทส่งท้ายของสงคราม
หลังชัยชนะ มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะกลายเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดในญี่ปุ่น เขาไม่ได้เพียงเอาชนะศัตรู แต่ยังสร้างรูปแบบการปกครองใหม่ที่ตั้งอยู่บนอำนาจของนักรบแทนขุนนางราชสำนัก นั่นคือระบบบาคุฟุ (幕府, Bakufu) หรือรัฐบาลทหาร โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่คามาคุระ
แต่ในขณะเดียวกัน โยชิซึเนะผู้เป็นน้องกลับเริ่มถูกมองว่าเป็นภัยต่ออำนาจของพี่ชาย ความแตกแยกภายในตระกูลค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นอีกครั้ง และนั่นคือเรื่องราวที่จะนำไปสู่โศกนาฏกรรมของวีรบุรุษแห่งยุคในตอนต่อไป
เกร็ดความรู้ท้ายบทความ
- สงครามเก็มเปย์ (Genpei War) เป็นจุดสิ้นสุดของยุคเฮอันและจุดเริ่มต้นของยุคคามาคุระ ซึ่งถือเป็นยุคซามูไรอย่างแท้จริง
- ยุทธการดันโนะอุระ (Battle of Dan-no-ura) เป็นสงครามทางทะเลครั้งใหญ่ที่สุดในยุคกลางของญี่ปุ่น และยังถูกนำไปเล่าในวรรณกรรม เฮอิเกะโมะนอกาตาริ (平家物語, The Tale of the Heike)
- หลังสงคราม มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ (Minamoto no Yoritomo) ได้รับแต่งตั้งจากราชสำนักให้เป็น โชกุน (征夷大将軍, Seii Taishōgun) ในปี ค.ศ. 1192 ถือเป็นจุดกำเนิดของตำแหน่งโชกุนในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
เรื่องแนะนำ :
– ปฐมโชกุนแห่งตะวันออก ตอนที่ 2 : มินาโมโตะกับการต่อสู้กับตระกูลไทระ
– ปฐมโชกุนแห่งตะวันออก ตอนที่ 1 : กำเนิดตระกูลมินาโมโตะ
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 8 มรดกแห่งฟูจิวาระ ผู้ครองเงาตลอดกาล
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 7 จากผู้ครองเงา สู่บทบาทใหม่หลังเวที
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 6 ปลายอำนาจในยุคเฮอัน ความรุ่งเรืองที่กำลังโรยรา
ขอบคุณรูปภาพ :
https://scarletexorcist.wordpress.com/2013/03/19/minamoto-no-yoshitsune-%E6%BA%90%E7%BE%A9%E7%B5%8C/
ปฐมโชกุนแห่งตะวันออก ตอนที่ 3 : สงครามเก็มเปย์ – ศึกชี้ชะตาแห่งญี่ปุ่น #minamoto
