Harikuyo - มาจัดงานศพให้เข็มเย็บผ้ากัน!

Harikuyo – มาจัดงานศพให้เข็มเย็บผ้ากัน!

บทความโดย : yui_zaa www.marumura.com

เป็นที่รู้กันดีอยู่แล้วว่าชาวญี่ปุ่นนั้นมักมีพิธีกรรมหรือความคิดที่แสดงถึงความใส่ใจต่อทุกสิ่งรอบตัวได้ละเอียดยุบยิบอย่างน่าอัศจรรย์ใจ แม้แต่กับสิ่งที่หลายคนมองข้ามอย่างเข็มเย็บผ้าเล่มเล็กๆ ก็ตามที! วันนี้เราเลยอยากชวนมาพูดคุยถึงเรื่องราวพิธีกรรมซึ่งหากไม่ใช่ชาวญี่ปุ่นก็คงไม่มีใครคิดได้อย่างพิธีอำลาเข็มเย็บผ้า ซึ่งถือเป็นอาวุธคู่มือหญิงสาวทุกคนมาตั้งแต่ยุคโบราณ และเมื่อต้องบอกลากัน มันย่อมไม่ใช่การโยนทิ้งแบบธรรมดา!

Harikuyo - มาจัดงานศพให้เข็มเย็บผ้ากัน!

‘Mottainai’ (もったいない หรือ 勿体無い) คือคำภาษาญี่ปุ่นซึ่งแปลได้หลายความหมาย และหนึ่งในนั้นก็แปลว่าการแสดงความเสียใจต่อสิ่งของไร้ประโยชน์ซึ่งต้องถูกทิ้งไป พูดง่ายๆ ก็เป็นการขอบคุณและระลึกถึงคุณค่าของสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวนั่นเอง โดยเราจะสามารถพบเห็นพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวเหล่านี้ได้หลากหลาย ไม่เว้นแม้แต่การจะบอกเซย์ กู๊ดบาย กับเข็มเย็บผ้าเล่มเล็กๆ ที่เคยใช้งานกันมา!

ทุกวันที่ 8 ธันวาคมของทุกปี สำหรับพื้นที่ในแถบเกียวโตและคันไซ และ 8 กุมภาพันธ์ของทุกปี สำหรับพื้นที่ซึ่งอยู่ในแถบภูมิภาคคันโต จะมีการจัดพิธีที่ชื่อว่า ‘Harikuyo’ ซึ่งเป็นพิธีที่สืบทอดกันมายาวนานหลายร้อยปี โดยอาจจะเรียกได้อีกอย่างว่านี่คือ เทศกาลเข็มหัก หรือ Festival of Broken Needles ซึ่งเป็นหนึ่งในพิธีกรรมของชาวพุทธและชินโตในญี่ปุ่น โดยหัวใจหลักของพิธีกรรมหรือเทศกาลนี้ คือการจัดงานขึ้นเพื่อระลึกถึงบรรดาเข็มที่ถูกใช้งานจนเกิดการแตกหักเสียหายหรือคดงอจนใช้ไม่ได้ในปีที่ผ่านมา รวมถึงบรรดาผู้ใช้งานเข็มทั้งหลายยังใช้พิธีนี้เป็นโอกาสในการขอพรให้ทักษะการเย็บผ้าของตนได้พัฒนาขึ้นในปีต่อไป โดยคำว่า Hari นั้นหมายถึงเข็ม ในขณะที่ Kuyo นั้นคือการระลึกถึงนั่นเอง

พิธี Harikuyo เมื่อราวสี่ร้อยกว่าปีที่แล้วนั้น ถูกจัดขึ้นเพื่อให้บรรดาแม่บ้านหรือช่างฝีมือได้ตระหนักถึงผลงานในปีที่ผ่านมา รวมถึงยังเป็นกุศโลบายให้ทุกคนได้รักษาและเคารพเครื่องมือหรืออุปกรณ์หากินในอาชีพของตนอีกด้วย โดยพิธีมักจะถูกจัดขึ้นในบริเวณวัดและศาลเจ้าต่างๆ ซึ่งผู้ร่วมงานจะทำการนำเข็มที่หัก งอ หรือเสียหายจากการทำงานของตนไปปักไว้ในก้อนเต้าหู้หรือก้อนบุกซึ่งทางวัดหรือศาลเจ้าได้จัดเตรียมเอาไว้ให้ ไม่ไกลกันนักจะมีการจัดแต่งแท่นบูชาขนาด 3 ชั้นเอาไว้ โดยชั้นบนสุดจะมีการวางผลไม้หรือขนมหวาน ชั้นตรงกลางจะมีการวางเต้าหู้เอาไว้ และชั้นล่างสุดจะเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการเย็บปักถักร้อยทั้งหลาย

เมื่อเข้าไปภายในงาน ผู้ร่วมพิธีจะมีการนำเข็มชำรุดที่เอาติดตัวมาไปปักไว้ในก้อนเต้าหู้หรือก้อนบุก ซึ่งเปรียบเหมือนการประกอบพิธีอำลาหรือพูดง่ายๆ ว่าจัดงานศพให้กับบรรดาเข็มหักพังทั้งหลาย โดยที่ต้องนำไปปักไว้ในเต้าหู้หรือบุกซึ่งมีเท็กซเจอร์นุ่มนิ่มก็เปรียบคล้ายกับการให้เข็มเหล่านั้นได้ปลดระวางจากภาระหน้าที่ และพักผ่อนอย่างสงบอบอุ่นท่ามกลางความอ่อนโยนอย่างสุขสบาย ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นการสะท้อนความเชื่อซึ่งสืบทอดมาแต่โบราณของชาวญี่ปุ่นที่เชื่อว่าทั้งสิ่งมีชีวิตและข้าวของเครื่องใช้ ทุกอย่างล้วนแล้วแต่มีจิตวิญญาณแฝงอยู่ภายในนั่นเอง!

เมื่อทุกคนนำเข็มไปปักเอาไว้อย่างครบถ้วนแล้ว จะมีการสวดมนต์บทพิเศษให้บรรดาเข็มซึ่งถูกปลดระวาง จากนั้นจะมีการนำทุกอย่างไปห่ออย่างมิดชิดด้วยกระดาษ ปิดท้ายด้วยการนำไปฝังดินหรือลอยน้ำเป็นการส่งท้าย

พิธี Harikuyo เปรียบเหมือนการแสดงความขอบคุณอย่างรู้คุณค่าต่อการรับใช้อย่างซื่อสัตย์ของเข็มเย็บผ้าเล่มเล็กๆ ซึ่งบรรดาช่างฝีมือต่างใช้ในการทำงาน รวมถึงยังมีบางความเชื่อแบบโบราณที่เชื่อว่าเหล่าหญิงสาวทั้งหลายนั้นล้วนแล้วแต่มีเรื่องทุกข์โศกอึดอัดใจในชีวิตทั้งนั้น และเรื่องแย่ๆ ทั้งหมดจะถูกส่งผ่านมายังเข็มเย็บผ้าซึ่งพวกเธอจับต้องใช้งานเป็นเวลานานหลายชั่วโมงในแต่ละวัน พิธีกรรมนี้จึงเปรียบคล้ายกับการแสดงความขอบคุณต่อเข็มเล่มเล็กๆ ที่ทำหน้าที่แบ่งเบาทุกข์โศกบางส่วนไปจากพวกเธอนั่นเอง

และนี่คืออีกหนึ่งเรื่องราวของพิธีกรรมโบราณซึ่งแสดงให้เห็นถึงการใส่ใจในทุกรายละเอียดของชาวญี่ปุ่น ผู้ซึ่งเห็นคุณค่าในทุกสิ่งที่ใช้ และมักมีการแสดงความขอบคุณต่อหลายอย่างที่อยู่ในชีวิตรอบด้าน เราจึงมีโอกาสได้เห็นพิธีการซึ่งแสดงออกต่อสิ่งของต่างๆ ที่อาจคาดไม่ถึงอยู่มากมายในประเทศนี้ แม้บ้านเราจะไม่ได้มีพิธียิบย่อยที่ลงดีเทลทุกสิ่งอย่างเท่ากับที่ญี่ปุ่น แต่เรื่องราวเหล่านี้ย่อมเป็นตัวอย่างที่ดีให้เราทุกคนมองเห็นถึงคุณค่าของสิ่งซึ่งถูกหยิบมาใช้งาน เพื่อที่เราจะได้ระมัดระวังและใช้ข้าวของกันอย่างทะนุถนอมรู้คุณค่า เหมือนกับการสะกิดเตือนนิดๆ ว่าอย่างน้อยหากคุณใช้งานข้าวของทุกอย่างจนคุ้มค่าที่สุดก่อนทิ้ง นอกจากจะเป็นการประหยัดเงินเพื่อซื้อของใหม่โดยไม่จำเป็นแล้ว ยังเป็นการช่วยลดขยะไปในตัวด้วยนะ ถือว่าเป็นอีกหนึ่งแนวคิดที่น่าเอาเป็นแบบอย่างจริงๆ เชียว!

บทความโดย : yui_zaa www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– เมื่อผู้คนในดินแดนแห่งอุตสาหกรรม AV กลับหันหลังให้ SEX มากขึ้นทุกทีในชีวิตจริง!
– 10 พิกัด Hiking ดูใบไม้เปลี่ยนสีในญี่ปุ่นแบบฉ่ำๆ ให้หนำใจ!
– Kanazawa – เมืองที่นำพาทองคำเปลวสู่การเป็นมรดกโลก!
– อัพเดท 11 แอพพลิเคชั่นปี 2024 – – มีติดไว้ เที่ยวญี่ปุ่นง่ายขึ้นแน่นอน!
– 9 เดือน 9 ปีนี้ คุณมีดอกเบญจมาศกันรึยัง?
– ‘สาเก’ เครื่องดื่มประจำชาติที่ไม่ควรพลาดเมื่อไปเจแปน