สยองผีญี่ปุ่น : ภูตต้นแปะก้วย (Bake Icho no Sei Yokai)
ท่ามกลางบรรดาโยไคแห่งญี่ปุ่นที่ผู้คนจดจำกันได้จากรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัวหรือเรื่องเล่าการล่อลวงมนุษย์ “บาเกะ อิโจโนะ เซ” หรือ “ภูตต้นแปะก๊วย” กลับเป็นโยไคอีกประเภทหนึ่งที่แปลกออกไป มันแทบไม่ได้ทำอันตรายใครโดยตรง ไม่ได้กินมนุษย์ และไม่ได้สาปผู้คนเหมือนปีศาจในตำนานทั่วไป สิ่งที่มันทำมีเพียงยืนอยู่ใต้ต้นแปะก๊วยแก่ แล้วตีฆ้องเล็ก ๆ ซ้ำไปมาในความเงียบงันของยามค่ำคืน ทว่าความเงียบและเสียงฆ้องนั้นเองกลับสร้างความหวาดหวั่นได้ยิ่งกว่าเสียงคำรามของอสูร
ตามคำบรรยายในม้วนภาพโยไคของ “โยสะ บุซง” กวีและจิตรกรชื่อดังแห่งยุคเอโดะ ภูตตนนี้มีร่างสูงใหญ่ สีเหลืองดั่งใบแปะก๊วยในฤดูใบไม้ร่วง สวมกิโมโนดำเก่าขาดรุ่งริ่ง ราวกับเป็นวิญญาณของต้นไม้ที่แก่ชราจนมีชีวิตขึ้นมาเอง นักวิชาการหลายคนมองว่าโยไคตนนี้สะท้อนแนวคิดแบบญี่ปุ่นดั้งเดิมที่เชื่อว่า ทุกสรรพสิ่งเมื่อมีอายุยืนยาวมากพอก็สามารถถือกำเนิดจิตวิญญาณขึ้นได้ ไม่ว่าจะเป็นร่ม กระจก เครื่องดนตรี หรือแม้แต่ต้นไม้ใหญ่
ต้นแปะก๊วยเองเป็นต้นไม้ที่มีสถานะพิเศษในญี่ปุ่นมาแต่โบราณ มันถูกปลูกตามวัดและศาลเจ้าจำนวนมาก เพราะมีคุณสมบัติทนไฟสูงและช่วยกันลมได้ดี หลายเมืองในญี่ปุ่นที่เคยเกิดไฟไหม้ครั้งใหญ่กลับพบว่าต้นแปะก๊วยยังคงยืนต้นอยู่รอด จนผู้คนเชื่อว่ามันเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ที่คอยปกป้องสถานที่ศักดิ์สิทธิ์จากภัยพิบัติ วัดและศาลเจ้าหลายแห่งจึงมีต้นแปะก๊วยอายุหลายร้อยถึงพันปี เช่นต้น “เซ็มบง อิโจ” หรือ “แปะก๊วยพันกิ่ง” ณ ศาลเจ้า “คัตสึชิกะ ฮาจิมังกู” รวมถึงกลุ่มต้นแปะก๊วยแห่ง “ศาลเจ้าอิโจซัง” ซึ่งล้วนมีตำนานเกี่ยวกับพลังเหนือธรรมชาติและการคุ้มครองผู้คน ความศักดิ์สิทธิ์นี้เองทำให้ชาวบ้านจำนวนมากเชื่อว่า ต้นแปะก๊วยไม่ควรถูกนำมาครอบครองไว้ในบ้านส่วนตัว เพราะต้นไม้ที่เหมาะกับเทพเจ้าและวัดวา ไม่ควรอยู่ในพื้นที่ของมนุษย์ธรรมดา หากฝืนปลูก อาจเป็นการลบหลู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์โดยไม่รู้ตัว
ความเชื่อเกี่ยวกับภูตต้นแปะก๊วยยังสะท้อนความหวาดกลัวของชาวญี่ปุ่นต่อ “เงา” ของต้นไม้ใหญ่ในสมัยโบราณ บ้านญี่ปุ่นแบบดั้งเดิมมักสร้างจากไม้และกระดาษ ต้องอาศัยแสงแดดและการถ่ายเทอากาศ หากมีต้นแปะก๊วยขนาดมหึมาขึ้นใกล้บ้าน มันจะบดบังแสงจนบ้านมืดเย็นชื้นผิดปกติ อีกทั้งรากของต้นไม้ยังสามารถชอนไชเข้าใต้พื้นบ้านได้ ความเชื่อเรื่องพลัง “อินโย” หรือหยินหยางจึงถูกนำมาอธิบายว่า บ้านที่มืดเกินไปจะเสียสมดุลของพลังชีวิต ส่งผลให้คนในบ้านล้มป่วยหรือเกิดเคราะห์ร้าย เรื่องเล่าหลายแห่งถึงขั้นกล่าวว่าครอบครัวที่ปลูกต้นแปะก๊วยมักมีคนตายก่อนวัยหรือเกิดเหตุประหลาดอยู่เสมอ บางตำนานในยุคเอโดะยังเล่าว่า เมื่อมีคนพยายามตัดต้นแปะก๊วยเก่าแก่ วิญญาณของมันจะเข้าฝันในรูปร่างหญิงสาว เพื่อขอให้ยุติการโค่นต้นไม้เสีย
หนึ่งในเรื่องเล่าที่น่าสนใจที่สุดเกี่ยวกับภูตต้นแปะก๊วย คือความเชื่อมโยงกับต้นแปะก๊วยยักษ์แห่ง “ศาลเจ้าสึรุกะโอกะ ฮาจิมังกู” ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ที่โด่งดังที่สุดต้นหนึ่งในเมือง “คามาคุระ” ตามตำนานเล่าว่าในปี ค.ศ. 1219 พระโชกุน “มินาโมโตะ โนะ ซาเนโตโมะ” ถูกลอบสังหารใกล้บันไดศาลเจ้า และมือสังหารได้หลบซ่อนอยู่หลังต้นแปะก๊วยยักษ์ต้นนี้ ภายหลังต้นไม้ดังกล่าวถูกเรียกว่า “คาคุเระ อิโจ” หรือ “ต้นแปะก๊วยที่ซ่อนตัว” หลายร้อยปีต่อมา ผู้คนเริ่มเล่ากันว่า ในคืนที่เงียบงันจะได้ยินเสียงฆ้องดังมาจากต้นไม้ คล้ายมีบางสิ่งกำลังเตือนถึงความตายและบาปในอดีต นักเขียนสมัยใหม่บางคนจึงสันนิษฐานว่า เสียงฆ้องของภูตต้นแปะก๊วยอาจไม่ได้มีไว้เพื่อหลอกหลอนผู้คนเท่านั้น แต่อาจเป็นการประกาศถึงความทรงจำของต้นไม้ที่เคยเห็นเหตุการณ์นองเลือดผ่านกาลเวลามาหลายศตวรรษ
แม้ปัจจุบันชาวญี่ปุ่นจำนวนมากจะมองภูตต้นแปะก๊วยเป็นเพียงโยไคเก่าแก่ที่ปรากฏอยู่ในหนังสือภาพและสารานุกรมภูตผี แต่แก่นแท้ของเรื่องเล่านี้ยังคงสะท้อนมุมมองแบบญี่ปุ่นต่อธรรมชาติได้อย่างชัดเจน ต้นไม้ไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงสิ่งไม่มีชีวิต หากแต่เป็นสิ่งที่มีความทรงจำ มีวิญญาณ และสมควรได้รับความเคารพ การที่ภูตต้นแปะก๊วยไม่ได้โจมตีมนุษย์โดยตรง แต่อาศัยเพียง “การปรากฏตัว” และ “เสียงฆ้อง” เพื่อทำให้ผู้คนรู้สึกไม่สบายใจ อาจเป็นสัญลักษณ์ของธรรมชาติที่กำลังเตือนมนุษย์ว่า มีบางสิ่งที่ไม่ควรถูกครอบครองหรือรบกวนมากเกินไป โดยเฉพาะสิ่งเก่าแก่ที่ผ่านกาลเวลามานานหลายร้อยปี ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงของญี่ปุ่น เมื่อใบแปะก๊วยเปลี่ยนเป็นสีทองทั่วทั้งถนนและศาลเจ้า ภาพของต้นไม้เหล่านั้นจึงยังคงงดงามควบคู่ไปกับความรู้สึกเงียบเหงาและลึกลับ ราวกับว่าในเงาของต้นไม้เก่าแก่ อาจยังมีวิญญาณสีเหลืองผู้ถือฆ้องยืนมองมนุษย์อยู่เงียบ ๆ ไม่ต่างจากเมื่อหลายร้อยปีก่อน
เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : ภูตน้อยแห่งเปลือกหอย
– สยองผีญี่ปุ่น : เสียงเพรียกจากหน้าผา
– สยองผีญี่ปุ่น : คาเคฮาชิ
– สยองผีญี่ปุ่น : ตาเฒ่าแห่งขุนเขา
– สยองผีญี่ปุ่น : เปลวไฟผีกับลิลลี่สีดำ
ที่มา: yokai.com
#สยองผีญี่ปุ่น : ภูตต้นแปะก้วย (Bake Icho no Sei Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น
