Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 7 เมื่อญี่ปุ่นไม่พออีกต่อไป…. Sumitomo กับการออกสู่เวทีโลก
ถ้ามองย้อนกลับไป กว่า 300 ปีที่ผ่านมา Sumitomo เติบโต “อยู่ในญี่ปุ่น” แม้จะมีการค้ากับต่างประเทศตั้งแต่ยุคเอโดะ แต่โครงสร้างธุรกิจทั้งหมด ยังคงมี “ญี่ปุ่นเป็นศูนย์กลาง” แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 คำถามสำคัญเริ่มเปลี่ยนไป ไม่ใช่แค่ “จะเติบโตในญี่ปุ่นอย่างไร” แต่เป็น “จะเติบโตในโลกอย่างไร”
และนี่คือจุดที่ Sumitomo ต้องเปลี่ยนเกมอีกครั้ง
ญี่ปุ่นที่โตเร็ว…จนเริ่มแคบเกินไป
ช่วงทศวรรษ 1960-1980 เศรษฐกิจญี่ปุ่นเติบโตอย่างก้าวกระโดด
- อุตสาหกรรมแข็งแกร่ง
- เทคโนโลยีก้าวหน้า
- การส่งออกพุ่งขึ้น
บริษัทญี่ปุ่นจำนวนมาก กลายเป็นผู้เล่นระดับโลก แต่ในความสำเร็จนั้น ก็มีข้อจำกัดซ่อนอยู่
- ตลาดในประเทศเริ่ม “อิ่มตัว”
- ต้นทุนเริ่มสูงขึ้น
- และการแข่งขันเริ่มรุนแรง
สำหรับกลุ่มธุรกิจอย่าง Sumitomo การอยู่แค่ในญี่ปุ่น เริ่มไม่เพียงพอ…
Sogo Shosha: เครื่องมือขยายโลก
หนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญของ Sumitomo ในการออกสู่เวทีโลก คือธุรกิจที่เรียกว่า “Sogo Shosha” (総合商社) หรือบริษัทการค้าครบวงจร
ในกรณีของ Sumitomo คือ Sumitomo Corporation
บทบาทของบริษัทลักษณะนี้ ไม่ใช่แค่ “ซื้อมา-ขายไป” แต่คือ:
- เชื่อมผู้ผลิตกับตลาดทั่วโลก
- ลงทุนในโครงการขนาดใหญ่
- จัดหาแหล่งทรัพยากร
- และสร้างเครือข่ายธุรกิจข้ามประเทศ
พูดให้เห็นภาพง่าย ๆ มันคือ “หัวหอก” ของการขยายอิทธิพลทางเศรษฐกิจ
จากผู้ส่งออก สู่ผู้ลงทุน
ช่วงแรกของการออกสู่ต่างประเทศ บริษัทญี่ปุ่นมักเน้น “การส่งออก” แต่ Sumitomo ไปไกลกว่านั้น
พวกเขาเริ่ม:
- ลงทุนในเหมืองต่างประเทศ
- เข้าร่วมโครงการพลังงาน
- สร้างโครงสร้างพื้นฐาน
- และร่วมทุนกับบริษัทท้องถิ่น
นี่คือการเปลี่ยนจาก “ผู้ค้า” ไปเป็น “ผู้เล่นในระบบเศรษฐกิจโลก”
เครือข่ายที่ทำงานได้ในระดับโลก
โครงสร้างแบบ Keiretsu ที่เคยใช้ในญี่ปุ่น เริ่มถูก “ขยายออกไป”
- ธนาคารสนับสนุนเงินทุน
- บริษัทการค้าหาโอกาส
- บริษัทอุตสาหกรรมเข้าไปดำเนินการ
แม้จะไม่ได้เรียกว่า Keiretsu ในต่างประเทศ แต่ “วิธีทำงานแบบเครือข่าย” ยังคงเหมือนเดิม
ยุคที่ทุกอย่างดูเหมือนจะขึ้นตลอด
ปลายทศวรรษ 1980 ญี่ปุ่นเข้าสู่ยุคที่หลายคนเรียกว่า “ฟองสบู่เศรษฐกิจ”
- ราคาที่ดินและหุ้นพุ่งสูง
- การลงทุนขยายตัวอย่างรวดเร็ว
- ความเชื่อมั่นอยู่ในระดับสูงมาก
ในช่วงเวลานั้น บริษัทญี่ปุ่นจำนวนมาก รวมถึงกลุ่มในเครือ Sumitomo เริ่มขยายตัวอย่างรวดเร็ว
เมื่อความมั่นใจ กลายเป็นความเสี่ยง
ปัญหาของฟองสบู่ คือมันไม่ได้ดูเหมือนปัญหาในตอนแรก ทุกอย่างดูดี ตัวเลขเติบโต สินทรัพย์เพิ่มมูลค่า แต่เบื้องหลัง คือการขยายตัวที่ “เกินพื้นฐานจริง”
เมื่อฟองสบู่แตกในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ผลกระทบจึงรุนแรง
วันที่โลกไม่เหมือนเดิมอีกครั้ง
หลังฟองสบู่แตก ญี่ปุ่นเข้าสู่ช่วงที่เรียกว่า “Lost Decade”
- เศรษฐกิจชะลอตัว
- สินทรัพย์ลดมูลค่า
- สถาบันการเงินเผชิญปัญหา
สำหรับ Sumitomo นี่คืออีกหนึ่งบททดสอบใหญ่
ความต่างของ Sumitomo ในช่วงวิกฤต
สิ่งที่ทำให้ Sumitomo ไม่ล้มเหมือนหลายองค์กร คือ “นิสัยเดิม”
- ไม่ขยายตัวแบบสุดโต่ง
- มีวินัยทางการเงิน
- กระจายความเสี่ยง
แม้จะได้รับผลกระทบ แต่ไม่ได้ “พัง” และสามารถค่อย ๆ ปรับตัวได้
การปรับโครงสร้างครั้งใหม่
ช่วงหลังปี 1990 Sumitomo เริ่มปรับตัวอีกครั้ง
- ปรับพอร์ตธุรกิจ
- ลดความเสี่ยง
- เพิ่มประสิทธิภาพองค์กร
หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญคือ การควบรวมกิจการทางการเงิน ที่นำไปสู่การก่อตั้ง Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG) ในปี 2001
นี่คือการปรับตัวให้เข้ากับโลกการเงินยุคใหม่
จากญี่ปุ่น สู่ “Global Player”
หลังผ่านวิกฤต Sumitomo ไม่ได้ถอยกลับ แต่ “เดินต่อ”
- ขยายการลงทุนในเอเชีย
- เข้าสู่ตลาดเกิดใหม่
- ลงทุนในพลังงานและโครงสร้างพื้นฐาน
บทบาทของ Sumitomo เริ่มชัดเจนในฐานะ “ผู้เล่นระดับโลก”
สิ่งที่ยังคงเหมือนเดิม ท่ามกลางโลกที่เปลี่ยน
แม้จะผ่านทั้ง:
- การเติบโต
- ฟองสบู่
- และวิกฤต
สิ่งหนึ่งที่ยังเหมือนเดิมคือ “วิธีคิดแบบ Sumitomo”
- ความระมัดระวัง
- การมองระยะยาว
- และการไม่หลงไปกับกระแส
นี่คือสิ่งที่ทำให้ การขยายตัวสู่ระดับโลก ไม่ใช่แค่เร็ว แต่ “ยั่งยืน”
ก่อนเข้าสู่ยุคใหม่จริง ๆ
เมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 โลกธุรกิจเริ่มเปลี่ยนอีกครั้ง ไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจ
แต่รวมถึง:
- เทคโนโลยี
- สิ่งแวดล้อม
- และความยั่งยืน
คำถามใหม่จึงไม่ใช่แค่ “จะโตอย่างไร” แต่เป็น “จะอยู่รอดในโลกแบบใหม่อย่างไร”
เกร็ดน่ารู้ท้ายตอน
- Sumitomo Corporation เป็นหนึ่งใน sogo shosha ชั้นนำของญี่ปุ่น
- ฟองสบู่เศรษฐกิจญี่ปุ่นแตกในช่วงต้นทศวรรษ 1990
- Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG) ก่อตั้งในปี 2001 จากการควบรวมกิจการ
- บริษัทญี่ปุ่นจำนวนมากเริ่มขยายการลงทุนในต่างประเทศตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1970 เป็นต้นมา
เรื่องแนะนำ :
– Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 5 วันที่อำนาจถูก “รื้อ”
– Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 4 เมื่อธุรกิจกลายเป็นอำนาจ
– Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 3 เมื่อญี่ปุ่นเปลี่ยนโลกตัวเอง
– Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 2 การค้นพบ “ทองแดง” ที่เปลี่ยนชะตา
– Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 1 จุดกำเนิดจากร้านหนังสือสู่รากฐานพ่อค้า
– Mitsui Group ตอนที่ 8 เรื่องเล่าของทุนญี่ปุ่น จากพ่อค้าเอโดะสู่เศรษฐกิจโลก
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ :
https://www.sumitomocorp.com/en/jp/about
– Sumitomo Corporation – Company History
– Sumitomo Mitsui Financial Group – Historical Timeline
– Richard Katz. Japan: The System That Soured
– Takafusa Nakamura. The Postwar Japanese Economy
Sumitomo: 400 ปีแห่งอำนาจธุรกิจญี่ปุ่น ตอนที่ 7 เมื่อญี่ปุ่นไม่พออีกต่อไป…. Sumitomo กับการออกสู่เวทีโลก
ถ้ามองย้อนกลับไป
