Temari – จากของเล่นลูกคุณหนู สู่ของที่ระลึกแสนสวยของเมือง Matsumoto!
หนึ่งในบรรดาของเล่นจากยุคโบราณของญี่ปุ่นที่หลายคนน่าจะเคยเห็นผ่านตา เชื่อว่าต้องมีเจ้าลูกบอลผ้าขนาดเหมาะมือที่มาพร้อมกับลวดลายละเอียดยิบน่าตื่นตาตื่นใจรวมอยู่ด้วย และด้วยความสวยงามของลวดลายที่ถูกพัฒนาขึ้นทุกวัน ปัจจุบันนี้เจ้า ‘เทมาริ’ จึงกลายเป็นหนึ่งในของที่ระลึกซึ่งน่าซื้อหา และยังได้ชื่อว่าเป็นซิกเนเจอร์อีกอย่างของเมืองแห่งปราสาทอย่างมัตซึโมโต้อีกด้วย – –
เทมาริ (Temari) เป็นลูกบอลขนาดพอดีมือซึ่งถือเป็นของเล่นประจำบ้านของเด็กญี่ปุ่นสมัยโบราณอย่างหนึ่ง โดยมีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีน และถูกนำเข้ามาในญี่ปุ่นเมื่อประมาณ 1,300 ปีที่แล้ว ซึ่งแรกเริ่มเดิมทีนั้น เทมาริเป็นของเล่นที่ถูกทำขึ้นมาอย่างง่ายๆ โดยใช้ริบบิ้นหรือเศษกิโมโนเก่าๆ มาพันเป็นก้อนกลมๆ เพื่อให้เด็กๆ (ซึ่งมักจะเป็นเด็กผู้หญิงซะเป็นส่วนใหญ่) นำมาโยนเล่นกัน โดยจะเรียกวิธีการเล่นแบบนี้ว่า otedama ก่อนที่จะเริ่มมีการนำหนังและยางเข้ามาผสมผสาน จนทำให้เทมาริรุ่นต่อมามีลักษณะเป็นลูกบอลที่เด้งดึ๋งดั๋งได้ จึงถูกทำมาใช้ในการเล่น kemari ซึ่งเป็นการละเล่นของชนชั้นสูงทางฝ่ายชาย โดยจะมีลักษณะการเล่นเป็นการเดาะบอลให้ได้นานที่สุดโดยใช้อวัยวะต่างๆ เว้นแค่มือและแขนโดยไม่ทำให้ลูกบอลตกลงพื้นนั่นเอง
จนมาถึงในช่วงยุคเอโดะ (ราวๆ ต้นศตวรรษที่ 17 ถึงปลายศตวรรษที่ 19) อุตสาหกรรมผ้าไหมในญี่ปุ่นเริ่มเจริญเติบโตขึ้นอย่างจริงจัง โดยเฉพาะในเมืองมัตซึโมโต้นั้นถือได้ว่าเป็นแหล่งผลิตผ้าไหมคุณภาพดีในอันดับต้นๆ ของประเทศเลยทีเดียว และช่วงนั้นเองที่ทำให้ให้วิวัฒนาการของเทมาริเกิดการพัฒนา จากลูกบอลผ้าแบบเรียบง่ายที่ใช้เศษผ้าเก่าๆ เป็นวัสดุหลัก เริ่มได้รับการเปลี่ยนแปลงโดยมีการนำเส้นไหมราคาแพงมาพันสลับสีจนเกิดเป็นลวดลายที่น่าตื่นตาตื่นใจ
โดยในยุคก่อนนั้นนิยมมอบเทมาริให้เด็กๆ แทนของขวัญปีใหม่ ซึ่งสำหรับเหล่าลูกคุณหนูผู้มีฐานะนั้น จะใช้เทมาริซึ่งได้รับการทำจากช่างฝีมือชั้นสูงที่แข่งกันประดิดประดอยลวดลายให้วิจิตรตระการตาและสวยงามซับซ้อนที่สุดเท่าที่จะสามารถทำได้ เพื่อเป็นการโชว์ฝีมือของช่างจากแต่ละแห่งว่าใครจะเริ่ดกว่ากัน ในขณะที่บางบ้าน ผู้เป็นแม่จะทำการเขียนคำอวยพรหรือคำอธิษฐานใส่กระดาษแล้วใส่เอาไว้ด้านในของลูกบอล ก่อนจะนำผ้ามาพันจนกลายเป็นเทมาริเพื่อมอบให้กับเด็กน้อยในวันขึ้นปีใหม่ แทนสัญลักษณ์ของความรัก ความสุข และปรารถนาดีที่ผู้เป็นพ่อแม่มีให้แก่ลูกๆ ของตน ในบางครั้งมีการนำเทมาริไปเป็นลวดลายบนกิโมโนสำหรับเด็กผู้หญิงและสาวๆ แทนสัญลักษณ์ของมิตรภาพและความหวังดี ในคู่แต่งงานบางคู่ ยังใช้มีการมอบเทมาริหรือใช้ชุดกิโมโนลวดลายเทมาริเป็นตัวแทนความสามัคคีปรองดองระหว่างสองครอบครัว และใช้แทนคำอวยพรให้ผู้รับหรือผู้สวมใส่มีแต่ความสุขและมีชีวิตอันสดใสเหมือนสีสันของเทมาริอีกด้วย
สำหรับลวดลายของเทมาริที่มักจะพบเห็นได้ในปัจจุบันนั้น จะมีทั้งลายดอกไม้ ดวงดาว นก หรือคลื่น โดยหากคุณต้องการจะชมเทมาริซึ่งเป็นสมบัติตกทอดมาจากยุคโบราณ หรืออยากเก็บสะสมเทมาริซึ่งมีลวดลายตระการตา ขอชี้เป้าให้เลยว่าเมืองมัตซึโมโต้คือจุดเช็คอินที่พลาดไม่ได้ โดยในเมืองนี้คุณจะสามารถพบเห็นรูปร่างหน้าตาของเจ้าเทมาริในบริเวณทั่วๆไป ไม่ว่าจะเป็นฝาท่อระบายน้ำ เสาไฟ บนรถบัส ตามป้ายต่างๆ ในแผ่นพับ หรือแม้แต่ร้านขนม! และในบางร้านยังมีการเปิดให้คุณลองเวิร์คช็อปทำลูกบอลเทมาริจากฝีมือตัวเองได้ด้วยนะ กระซิบให้ว่าแถวหน้าปราสาทมัตซึโมโต้นั่นละคือแหล่งรวมของฝากชั้นดี!
ทุกวันนี้ลูกบอลเทมาริได้ถูกปรับเปลี่ยนหน้าที่จากของเล่นเด็กผู้หญิงในยุคโบราณมาเป็นของตกแต่งและของฝากซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความโชคดี หากคุณมีโอกาสไปเยือนเมืองมัตซึโมโต้ในครั้งหน้า แนะนำว่านี่คือหนึ่งในของที่ต้องมีติดไม้ติดมือมาฝากคนทางบ้านกันให้ได้เลยเชียว!
เรื่องแนะนำ :
– เกิดเป็นเมียซามูไร เมื่อเลือกจะตาย ย่อมต้องไม่ธรรมดา!
– Takayama Tatsu – – ผู้หญิงที่ทำให้ได้รู้ว่าฟูจิไม่ได้มีไว้เพื่อผู้ชายเท่านั้น!
– ผ้าจากต้น ‘วิสทีเรีย’ ที่สุดแห่งประวัติศาสตร์ผ้าของญี่ปุ่น!
– ถ้ามีฉันอยู่ … ฟูจิต้องเป็นที่หนึ่ง!!
– ‘Yoko Sakura’ – เมื่อสงครามพรากเธอจากไป .. ดอกไม้จะนำเธอกลับมา
ข้อมูลอ้างอิง:
– https://welcome-matsumoto.com/
– https://visitmatsumoto.com/
#Temari – จากของเล่นลูกคุณหนู สู่ของที่ระลึกแสนสวยของเมือง Matsumoto!
