ชินโต: ตระกูลนักบวช (Jingi Shizoku 神祇氏族)
ต้นกำเนิดของมิโกะเกี่ยวข้องกับตำนานเทพี อาเมะโนะอุซุเมะ (天宇受売命 – Ame-no-Uzume) ผู้ร่ายรำเพื่อเชิญเทพีดวงอาทิตย์ อามาเทราสึ (天照大神 – Amaterasu) ออกจากถ้ำในตำนาน โคจิกิ (古事記 – Kojiki) และ นิฮงโชกิ (日本書紀 – Nihon Shoki) อันเป็นต้นแบบของการใช้การร่ายรำและเสียงหัวเราะเพื่อฟื้นฟูสมดุลของโลก
ในยุคโบราณ เช่นสมัยโคะฟุนถึงนาระ มิโกะทำหน้าที่เป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้า (Kami 神) โดยมีความสามารถในการเข้าทรง (Kuchiyose Miko 口寄せ巫女) สื่อสารกับวิญญาณ พยากรณ์ และประกอบพิธีรักษาโรค พวกเธอถือเป็นนักบวชหญิงที่มีอำนาจทางจิตวิญญาณสูงและได้รับความเคารพอย่างมาก
ต่อมาในยุคกลาง ตั้งแต่สมัยเฮอันถึงเอโดะ บทบาทของมิโกะถูกจำกัดโดยนักบวชชาย บทบาทของหมอผีลดลง และมิโกะกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านพิธีกรรม โดยเฉพาะการร่ายรำศักดิ์สิทธิ์ (Kagura 神楽) ที่สืบทอดจากตำนานเทพีอาเมะโนะอุซุเมะ (天宇受売命 – Ame-no-Uzume)
ในยุคปัจจุบันตั้งแต่สมัยเมจิ มิโกะมักเป็นสตรีอายุน้อยที่ยังไม่ได้สมรส โดยส่วนใหญ่เป็นบุตรสาวของนักบวชหรือสมาชิกในชุมชนท้องถิ่น ดำเนินชีวิตเช่นเดียวกับคนทั่วไป พวกเธอไปโรงเรียน ใช้ชีวิตในชุมชน และมาปฏิบัติหน้าที่ที่ศาลเจ้าตามตารางเวลาหรือในช่วงเทศกาล (祭り – Matsuri) เมื่อเธอถึงวัยผู้ใหญ่หรือแต่งงาน มิโกะจะยุติบทบาทลง และมีหญิงสาวรุ่นใหม่เข้ามาสืบทอดหน้าที่แทน
พวกเธอทำหน้าที่ในศาลเจ้าในฐานะผู้ช่วยพิธีกรรม ซึ่งอาจเป็นการทำงานแบบอาสาสมัครหรือได้รับค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย เน้นความบริสุทธิ์และการแสดงพิธีกรรมมากกว่าการเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ เช่น
- การร่ายรำศักดิ์สิทธิ์ (Kagura 神楽): ร่ายรำเพื่อบูชาเทพเจ้าและสร้างบรรยากาศศักดิ์สิทธิ์ในพิธี เช่น Chinkonsai 鎮魂祭
- การช่วยเหลือพิธีกรรม (奉仕 – Hōjō): จัดเตรียมเครื่องถวาย (Shinsen 神饌), ถือเครื่องมือศักดิ์สิทธิ์, แจกจ่ายอาหารศักดิ์สิทธิ์ (Naorai 直会)
- การจำหน่ายเครื่องราง (授与 – Juyō): ขายเครื่องราง (Omamori お守り), แผ่นไม้ขอพร (Ema 絵馬), ใบเสี่ยงทาย (Omikuji おみくじ)
- การชำระล้าง (祓 – Harae): ปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายและทำพิธีชำระล้างเล็กน้อยให้แก่ผู้ศรัทธา
เครื่องแต่งกายของมิโกะเป็นสัญลักษณ์ของ ความบริสุทธิ์ และ ความเป็นระเบียบ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการพื้นฐานของศาสนาชินโต
- เสื้อขาว (Hakui 白衣): เสื้อกิโมโนสีขาว เป็นสัญลักษณ์ของ ความบริสุทธิ์ (Kiyome 清め) และ ความไร้เดียงสา (Junsui 純粋) โดยเฉพาะในพิธีกรรมชินโตที่เน้นการกำจัดมลทิน (Kegare 穢れ)
- กางเกงแดง (Hakama 袴): กางเกงหรือกระโปรงแบ่งขา (Hakama) สีแดงสดใส (หรือสีส้ม/แดงเข้ม) ซึ่งสีแดงถือเป็นสีที่ใช้ ป้องกันวิญญาณร้าย หรือ สิ่งชั่วร้าย (Yōkai 妖怪) และเป็นสีมงคล
เรื่องแนะนำ :
– เพลงญี่ปุ่น: タッチ (Touch)
– ชินโต: อิทธิพลจากวัฒนธรรมจีน
– ชินโต: กำเนิดชินโต
– ชินโต: คืออะไร
– เพลงญี่ปุ่น: คนช่างฝัน (Dreamer)
ที่มาและรูปภาพ:
– Paula Hartz, World Religions: Shinto (Chelsea House, 2009).
– https://en.wikipedia.org/wiki/Miko
– https://www.japan-experience.com/
– https://alchetron.com/Miko
#ชินโต: มิโกะ (巫女) หญิงผู้รับใช้แห่งคามิ #shinto #Miko
