สยองผีญี่ปุ่น : ภิกษุผีในกองเพลิง (Kazembo Yokai)
“คะเซ็มโบ” เป็นอมนุษย์ประเภทหนึ่งในตำนานญี่ปุ่น จัดอยู่ในหมวด “ไคกะ” หรือ “ไฟลึกลับ” มากกว่าจะเป็นผีหรือวิญญาณร้ายแบบทั่วไป รูปลักษณ์ที่ปรากฏในภาพวาดของจิตรกรยุคเอโดะนาม “โทริยะมะ เซกิเอ็น” โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหนังสือภาพอาถรรพ์ชื่อ “อิมาวะ มุกาชิ ฮยัคกิ ชูอิ” หรือ “ภาพร้อยอสูรแห่งกาลเก่าและกาลใหม่ ภาคเพิ่มเติม” คือภาพของพระภิกษุผอมโซ ร่างกายถูกเปลวไฟโอบล้อมทั้งตัว ควันรมดำ ใบหน้าบิดเบี้ยวด้วยความเจ็บปวด ทว่าเปลวเพลิงนั้นกลับไม่เผาผลาญเขาให้หมดสิ้น เขาเพียงแต่ลุกไหม้อยู่อย่างนั้นชั่วนิรันดร์ ชื่อ “คะเซ็มโบ” แปลตรงตัวได้ว่า “พระผู้อยู่เบื้องหน้าเพลิง” หรือในความหมายเชิงบทกวีคือ “พระในกองเพลิง” สะท้อนถึงสภาพอันน่าสังเวชของวิญญาณที่ไม่อาจหนีพ้นกองไฟแห่งกรรมได้
คะเซ็มโบสิงสถิตอยู่บนเขา “โทริเบยะมะ” หรือ “โทริเบโนะยะมะ” ทางตะวันออกของนครเกียวโต สถานที่แห่งนี้มีความสำคัญในฐานะสุสานและพื้นที่เผาศพมาตั้งแต่ยุคเฮอัน โดยเฉพาะสำหรับราชวงศ์และชนชั้นขุนนางชั้นสูง ในช่วงที่บ้านเมืองเผชิญกับโรคระบาดร้ายแรง ควันจากการเผาศพผู้เสียชีวิตนับไม่ถ้วนลอยขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างไม่ขาดสาย จนกล่าวกันว่าไม่มีวันใดเลยที่เขาโทริเบยะมะจะปราศจากควันไฟ บรรยากาศอันหนักหน่วงของความตายที่สั่งสมมาหลายศตวรรษได้ทำให้พื้นที่แห่งนี้กลายเป็นดินแดนที่เชื่อมต่อระหว่างโลกของคนเป็นและคนตายอย่างแยกไม่ออก เขาลูกนี้จึงเป็นมากกว่าสุสาน เพราะมันคือขอบเขตของสองภพ
ต้นกำเนิดของคะเซ็มโบผูกพันอยู่กับความเชื่อทางพุทธศาสนาที่เรียกว่า “ฟุนชิ โอโจ” หรือ “การบรรลุสวรรค์ผ่านการเผาตนสละชีพ” ความเชื่อนี้มีรากมาจากสัทธรรมปุณฑรีกสูตร ในบทว่าด้วยพระ “ไภษัชยราชโพธิสัตว์” ผู้เผากายถวายเป็นพุทธบูชา และได้รับอิทธิพลเพิ่มเติมจากแนวคิดแดนสุขาวดีในยุคเฮอัน ซึ่งสอนว่าผู้ที่ตัดขาดจากกิเลสทางโลกได้สมบูรณ์จะสามารถไปเกิดในแดนสุขาวดีได้ ราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ ๑๐ พระสงฆ์ชั้นสูงหลายรูปได้เดินทางมาที่โทริเบยะมะเพื่อประกอบพิธีเผาตนเองต่อหน้าสาธารณชน ชาวบ้านหลั่งไหลมาเป็นพยานในพิธีอันยิ่งใหญ่และน่าสะพรึงกลัวนี้ ในบันทึกของ “คาโมะ โนะ โชเมย์” นักเขียนแห่งยุคเฮอัน-คะมะกุระ ที่รู้จักกันดีจากผลงานเรื่อง “บันทึกกระท่อมสิบฟุต” ยังระบุถึงพระรูปหนึ่งในวัดนินนะจิที่เลือกเผาตนเองด้วยแรงจูงใจที่ไม่บริสุทธิ์ คือต้องการเอาชนะคู่แข่ง มากกว่าจะเป็นความตั้งใจทางธรรมอย่างแท้จริง
แม้ว่าพิธีเผาตนเองจะต้องการความเด็ดเดี่ยวและจิตใจที่หลุดพ้นอย่างสมบูรณ์ แต่ไม่ใช่พระทุกรูปที่สามารถตัดใจจากโลกได้จริง มีผู้ที่แม้ร่างกายจะถูกเผาไหม้ แต่จิตใจยังเกาะติดอยู่กับความปรารถนา ความหยิ่งผยอง หรือความอาลัยอาวรณ์ในโลกมนุษย์ วิญญาณเหล่านี้ไม่สามารถบรรลุ “โอโจ” หรือ “การไปเกิดในแดนสุขาวดี” ได้ พวกเขาจึงตกค้างอยู่ระหว่างโลก ถูกพันธนาการด้วยเปลวเพลิงแห่งกิเลส ไม่ต่างจากไฟที่พวกเขาเลือกเป็นเครื่องมือเพื่อหลุดพ้น กลับกลายเป็นสิ่งที่จองจำพวกเขาไว้ตลอดกาล นี่คือคะเซ็มโบ ไม่ใช่อสูรผู้รุกราน ไม่ใช่วิญญาณที่โกรธแค้น หากแต่เป็นร่องรอยอันน่าสมเพชของจิตใจที่ยังไม่พร้อมจะละวางทุกสิ่ง แม้ในนาทีสุดท้ายของชีวิต
ในบรรดาอมนุษย์ทั้งหมดของญี่ปุ่น คะเซ็มโบถือว่ามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างยิ่ง เพราะมันไม่ได้สร้างอันตรายให้ใคร ไม่ทำร้ายผู้พบเห็น ไม่แสวงหาการแก้แค้น มันเพียงปรากฏตัว ทุกข์ทรมาน และจางหายไป เหมือนเป็นคำเตือนอันเงียบงันว่าความยึดมั่นถือมั่นในโลกียวิสัยนั้นมีราคาที่ต้องจ่าย โทริยะมะ เซกิเอ็น ผู้บันทึกภาพของมันไว้ในหนังสือ “ภาพร้อยอสูรแห่งกาลเก่าและกาลใหม่ ภาคเพิ่มเติม” ยังได้เขียนกำกับภาพว่า “จากควันแห่งโทริเบยะมะที่พวยพุ่งขึ้น จากดินแดนแห่งกระดูกบนลานเผาศพ ปรากฏรูปร่างอันน่าพิศวงขึ้นมา จึงตั้งชื่อมันว่า คะเซ็มโบ” นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานว่าเซกิเอ็นอาจได้แรงบันดาลใจจากชื่อสถานที่ในย่านอะซะบุของนครเอโดะ คือ “หุบเขากะเซ็มโบะ” มาผสมผสานกับตำนานแห่งโทริเบยะมะ จนกลายเป็นอมนุษย์ตนนี้ ในยุคสมัยใหม่ คะเซ็มโบยังคงมีชีวิตอยู่ในจินตนาการของผู้คน ปรากฏในการ์ตูนและงานศิลปะร่วมสมัย ในฐานะสัญลักษณ์ของความปรารถนาอันไม่ดับสูญ และบทเรียนทางพุทธศาสนาที่ถูกห่อหุ้มด้วยความสยองขวัญ
เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : โคมมนุษย์
– สยองผีญี่ปุ่น : ดวงตาแห่งพายุ
– สยองผีญี่ปุ่น : อสูรสำราญแห่งสายน้ำคิวชู
– สยองผีญี่ปุ่น : ธิดาบาดาล
– สยองผีญี่ปุ่น : ผู้มาเยือนแห่งทะเลมรณะ
ที่มา: yokai.com
#สยองผีญี่ปุ่น : ภิกษุผีในกองเพลิง (Kazembo Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น
