ตะเกียบไม้ไผ่… ที่ยังถูกส่งไปถึงศาลเจ้าอิเสะทุกปี แม้ไม่มีใครทำอาชีพนี้แล้ว
กลางเนินเขาในจังหวัด นารา ที่ธรรมชาติยังคงเขียวขจีและเงียบงัน มีหมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งหนึ่งชื่อว่า ทาเคฮาระ (Takehara)
หมู่บ้านนี้ไม่มีอะไรหวือหวา ไม่มีสถานที่ท่องเที่ยว ไม่มีร้านดัง หรือแลนด์มาร์กในอินสตาแกรม สิ่งเดียวที่ยังเชื่อมหมู่บ้านนี้เข้ากับโลกภายนอก… คือ “ตะเกียบไม้ไผ่” ชุดหนึ่ง
ตะเกียบไม้ไผ่ธรรมดา ๆ ที่ไม่ได้มีตราแบรนด์ ไม่ได้วางขาย ไม่ได้ใส่กล่องหรู แต่ถูกส่งตรงทุกปีไปยังหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของญี่ปุ่น ศาลเจ้าอิเสะ (Ise Jingu) จังหวัด มิเอะ
พิธีกรรมที่ไม่มีใครบังคับ แต่ก็ไม่มีใครหยุด
ทุกปีในช่วงต้นฤดูฝน เดือนมิถุนายน ท่ามกลางอากาศชื้นและกลิ่นไผ่สด ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งในทาเคฮาระจะรวมตัวกัน พวกเขาไม่ใช่ช่างฝีมือที่ยังทำตะเกียบขายอยู่ แต่เป็น “กลุ่มอาสาสมัครผู้สูงอายุ” ที่บางคนหลังโก่ง บางคนเดินช้า บางคนลืมไปแล้วว่าทำไม้ไผ่ต้องเริ่มจากตรงไหน แต่สิ่งที่ไม่มีวันลืม… คือ “เราทำสิ่งนี้เพื่อศาลเจ้าอิเสะมาตลอดชีวิต”
ไม้ไผ่จะถูกตัดจากป่าท้องถิ่น ซึ่งเคยเป็นแหล่งวัตถุดิบหลักของหมู่บ้านในยุคเฟื่องฟู นำมาตัดแต่ง เหลาเป็นตะเกียบด้วยมือทีละคู่… ไม่เร่ง ไม่แข่งขัน แค่ต้องให้เสร็จก่อนถึงวันพิธี เพื่อส่งมอบให้ศาลเจ้าอิเสะอย่างสมบูรณ์แบบที่สุด
ศรัทธาในรูปแบบที่ไม่มีเงินเกี่ยวข้อง
ไม่มีการจำหน่าย
ไม่มีการโฆษณา
ไม่มีแม้กระทั่งผู้ว่าจ้าง
มีเพียงความเชื่อร่วมกันว่า “เรายังต้องส่งมันไป” เพราะนี่คือสิ่งเดียวที่ทำให้หมู่บ้านแห่งนี้ยังคงมีความหมาย
ครั้งหนึ่ง ทาเคฮาระเคยมีช่างทำตะเกียบไม้ไผ่กว่า 50 ครัวเรือน เสียงตีไม้ เหลาไม้ ขัดไม้ ดังลอดออกมาจากทุกบ้าน เด็ก ๆ วิ่งเล่นท่ามกลางเศษไม้และไผ่ ผู้ใหญ่ทำงานกันใต้เงาไม้สูงในตอนบ่าย แต่เมื่อยุคอุตสาหกรรมเข้ามา ตะเกียบไม้ไผ่ถูกแทนที่ด้วยของผลิตจำนวนมาก ราคาถูกและรวดเร็วกว่า ช่างฝีมือทยอยเลิกทำ บางบ้านหายไป บางบ้านย้ายออก บางบ้านกลายเป็นเพียงความทรงจำในรูปเก่า
แต่บางสิ่งไม่เคยตาย
แม้จะเหลือเพียงคนไม่กี่คน แม้จะไม่มีใครรับช่วงต่ออาชีพนี้อย่างจริงจัง แต่ “พิธีส่งตะเกียบ” ยังถูกทำต่อ
ไม่ใช่เพราะมีคนสั่งให้ทำ แต่เพราะไม่มีใครยอมให้มันหายไป
ทุกปี ตัวแทนของหมู่บ้านจะเดินทางไปยังศาลเจ้าอิเสะเพื่อส่งมอบตะเกียบด้วยตนเอง ไม่มีพิธีใหญ่ ไม่มีข่าว ไม่มีสื่อ แต่สำหรับพวกเขา มันคือภารกิจที่มีคุณค่าเกินจะอธิบาย
ศาลเจ้าอิเสะ และภาชนะจากธรรมชาติ
ศาลเจ้าอิเสะในจังหวัดมิเอะ เป็นศูนย์กลางความศรัทธาในศาสนาชินโต ที่นี่ยึดถือความ “บริสุทธิ์” เป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นภาชนะ เครื่องสังเวย หรือของใช้ในพิธี ทุกอย่างต้องทำจาก “วัสดุธรรมชาติ” และผ่านการจัดเตรียมอย่างประณีต ตะเกียบไม้ไผ่จากหมู่บ้าน Takehara คือหนึ่งในภาชนะที่ใช้ในการบูชาพระเจ้า และด้วยเหตุผลนี้ แม้ไม่มีสัญญา ไม่มีเงิน ไม่มีสั่งซื้อ แต่ “ความจำเป็น” ทางจิตใจของพิธีกรรมทำให้สิ่งนี้ยังคงอยู่
เมื่อหมู่บ้านหายใจผ่านไม้ไผ่
การส่งตะเกียบปีละครั้งอาจฟังดูเล็กน้อยในสายตาคนนอก แต่สำหรับคนในทาเคฮาระ มันคือการบอกว่า “เรายังมีชีวิตอยู่”
ไม่มีใครรู้ว่าอีกกี่ปีกลุ่มอาสาสมัครชุดนี้จะอยู่
ไม่มีใครรู้ว่าหลังจากนี้จะมีใครลุกขึ้นมารับช่วงต่อหรือไม่
แต่ในปีนี้ และในปีหน้า… ตะเกียบไม้ไผ่จากเนินเขาเล็ก ๆ ในจังหวัดนารา จะยังคงเดินทางไปถึงศาลเจ้าอิเสะ
และนั่น… อาจเพียงพอแล้ว สำหรับการรักษาวิญญาณของหมู่บ้านเอาไว้
เรื่องแนะนำ :
– ญี่ปุ่นจัดอันดับเมืองที่กินบะหมี่กึ่งฯ มากที่สุด
– Tokyo Skytree จัด Event พิเศษสำหรับแฟนๆ โคนัน!
– 3 อันดับการ์ตูนที่ชาวญี่ปุ่นอยากอ่านให้จบก่อนตาย
– ญี่ปุ่นเปิดให้บริการเช่านักเรียน ที่ช่วยผู้สูงวัยด้วยใจล้วนๆ
– Odaiba Retro Museum พิพิธภัณฑ์แห่งความทรงจำยุคโชวะ
#ตะเกียบไม้ไผ่… ที่ยังถูกส่งไปถึงศาลเจ้าอิเสะทุกปี แม้ไม่มีใครทำอาชีพนี้แล้ว
