Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 8 : จุดจบของตระกูล Ashikaga
ปลายศตวรรษที่ 16 ญี่ปุ่นเดินทางมาถึงจุดที่ระเบียบเก่าซึ่งประคองกันมาหลายชั่วอายุคนไม่อาจดำรงอยู่ต่อไปได้อีก รัฐบาลโชกุนตระกูล Ashikaga ซึ่งเคยเป็นศูนย์รวมของฝ่ายนักรบในนาม เหลือเพียงเงาของอำนาจเดิมท่ามกลางยุคเซ็งโงคุที่ไดเมียวแต่ละแคว้นถือดาบและกำลังไว้ในมือของตนเอง และในกระแสการเปลี่ยนผ่านนี้เอง จุดจบของตระกูล Ashikaga ก็ได้มาถึงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
หลังสงครามโอนิน บทบาทของโชกุนอ่อนแรงลงต่อเนื่อง ไดเมียวท้องถิ่นจำนวนมากไม่เพียงปกครองพื้นที่ของตนเองอย่างอิสระ หากแต่ยังเริ่มแทรกแซงการเมืองในเกียวโตโดยตรง เมืองหลวงซึ่งเคยเป็นศูนย์กลางอำนาจและพิธีการ กลายเป็นพื้นที่แข่งขันของกลุ่มอำนาจต่าง ๆ รัฐบาลโชกุน Ashikaga ในช่วงปลายมุโรมาจิจึงแทบไม่สามารถกำหนดทิศทางประเทศได้อีกต่อไป
อะชิคางะ โยชิอากิ (足利義昭, Ashikaga Yoshiaki)
โชกุนลำดับสุดท้ายของตระกูลคือ อะชิคางะ โยชิอากิ (足利義昭, Ashikaga Yoshiaki) เขาก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งในบริบทที่อำนาจของโชกุนเหลือน้อยเต็มที โยชิอากิพยายามฟื้นฟูบทบาทของรัฐบาลกลาง ด้วยการอาศัยกำลังของไดเมียวผู้มีอำนาจในขณะนั้น และบุคคลที่เขาหันไปพึ่งพามากที่สุด คือ โอดะ โนบุนางะ (織田信長, Oda Nobunaga)
ในช่วงแรก ความสัมพันธ์ระหว่างโชกุนโยชิอากิกับโนบุนางะเป็นไปในลักษณะพึ่งพาอาศัยกัน โยชิอากิได้รับการสนับสนุนทางทหาร ทำให้สามารถกลับเข้าสู่เกียวโตและดำรงตำแหน่งโชกุนได้อย่างเป็นทางการ ขณะที่โนบุนางะได้รับความชอบธรรมทางการเมืองจากการสนับสนุนรัฐบาลโชกุน ความสัมพันธ์เช่นนี้สะท้อนลักษณะการเมืองปลายยุค Ashikaga อย่างชัดเจน นั่นคือโชกุนยังคงมีคุณค่าในเชิงสัญลักษณ์ แม้จะขาดอำนาจจริง
อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือดังกล่าวมิได้ยืนยาว โยชิอากิพยายามใช้อำนาจเชิงสัญลักษณ์ของตำแหน่งโชกุน เพื่อถ่วงดุลและจำกัดอิทธิพลของโนบุนางะ ขณะที่โนบุนางะเองก็ไม่ได้มีความประสงค์จะอยู่ภายใต้รัฐบาลโชกุนที่ไร้อำนาจ เมื่อความไม่ไว้วางใจเพิ่มสูงขึ้น ความขัดแย้งระหว่างทั้งสองฝ่ายจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้
ในที่สุด โนบุนางะตัดสินใจใช้กำลังทางทหารจัดการกับโชกุนผู้เป็นเพียงสัญลักษณ์ ในปี ค.ศ. 1573 อะชิคางะ โยชิอากิ ถูกขับออกจากเกียวโต สิ้นสุดรัฐบาลโชกุนตระกูล Ashikaga อย่างเป็นทางการ หลังจากดำรงอยู่มานานกว่าสองศตวรรษ เหตุการณ์นี้ไม่ได้ก่อให้เกิดแรงต้านในวงกว้างดังเช่นการล้มระบอบก่อนหน้า นั่นสะท้อนว่าบทบาทของโชกุน Ashikaga ได้เสื่อมความหมายลงไปมากแล้วในสายตาของสังคม
จุดจบของตระกูล Ashikaga มิได้เกิดจากความพ่ายแพ้ในสงครามครั้งเดียว หากแต่เป็นผลสะสมจากโครงสร้างอำนาจที่เปราะบาง การเมืองแบบประนีประนอมที่ไม่สามารถควบคุมไดเมียวได้ และการเปลี่ยนแปลงของสังคมที่ทำให้พลังอำนาจเคลื่อนไปอยู่ในมือของผู้ที่สามารถจัดการทรัพยากรและกองกำลังได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เมื่อรัฐบาลโชกุน Ashikaga สิ้นสุดลง ญี่ปุ่นก็เข้าสู่ช่วงสุดท้ายของยุคเซ็งโงคุอย่างเต็มตัว การรวมประเทศจะไม่เกิดขึ้นผ่านสัญลักษณ์หรือความชอบธรรมเชิงพิธีการอีกต่อไป หากแต่ผ่านกำลังทหาร การบริหาร และการจัดระเบียบใหม่ของสังคม ซึ่งจะปรากฏชัดในยุคของโอดะ โนบุนางะ และผู้สืบทอดในเวลาต่อมา
อย่างไรก็ตาม การสิ้นสุดของตระกูล Ashikaga ไม่ได้หมายความว่าบทบาทของพวกเขาไร้ค่าในประวัติศาสตร์ ตรงกันข้าม ตระกูลนี้ได้ทิ้งมรดกสำคัญไว้หลายประการ ทั้งในด้านโครงสร้างการเมืองที่เชื่อมโยงราชสำนักกับรัฐบาลทหาร บทบาทของวัฒนธรรมในการสร้างความชอบธรรม และบทเรียนเรื่องข้อจำกัดของการปกครองที่อาศัยการประนีประนอมเป็นหลัก
Ashikaga คือโชกุนแห่งยุคแตกแยก พวกเขาไม่ได้รวมประเทศให้เป็นหนึ่งเดียว หากแต่เป็นผู้ประคองญี่ปุ่นให้อยู่รอดในช่วงเวลาที่ระเบียบเก่าล่มสลาย และระเบียบใหม่ยังไม่ถือกำเนิดอย่างสมบูรณ์ มรดกของตระกูลนี้จึงไม่ได้อยู่ที่ความยิ่งใหญ่ของอำนาจ หากแต่อยู่ที่ร่องรอยของการเปลี่ยนผ่าน ซึ่งได้กำหนดทิศทางของญี่ปุ่นในยุคต่อมาอย่างลึกซึ้ง
เกร็ดความรู้ท้ายบท
-
โชกุนที่ถูกขับออกโดยไม่ล้มระบอบทันที
การสิ้นสุดของตระกูล Ashikaga เกิดขึ้นโดยไม่ต้องมีการประกาศล้มระบอบอย่างเป็นทางการ แสดงให้เห็นว่าระบบโชกุนในช่วงนั้นหมดความหมายไปแล้วในทางปฏิบัติ -
บทบาทของโอดะ โนบุนางะในฐานะผู้ปิดฉากยุคมุโรมาจิ
โนบุนางะมิได้เพียงโค่นโชกุน หากแต่เป็นผู้เปิดทางให้การเมืองญี่ปุ่นก้าวสู่ยุคของการรวมศูนย์อำนาจอย่างแท้จริง -
มรดกของ Ashikaga ที่ยังหลงเหลือ
วัฒนธรรม ศิลปะ และแนวคิดเรื่องความชอบธรรมที่รัฐบาล Ashikaga ใช้ ยังคงส่งอิทธิพลต่อญี่ปุ่นในยุคเอโดะและสืบเนื่องมาถึงปัจจุบัน
เรื่องแนะนำ :
– Ashikaga : Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 7 : โชกุนไร้อำนาจ
– Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 6 : สงครามโอนิน
– Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 5 : เมื่อซามุไรจับพู่กัน
– Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 4 : การเมืองแบบประนีประนอม
– Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 3 : สองราชสำนัก หนึ่งแผ่นดิน
ขอบคุณรูปภาพ :
https://www.blockdit.com/posts/67bcb28b72972ef36cee7528
#Ashikaga : โชกุนท่ามกลางแผ่นดินแตกแยก ตอนที่ 8 : จุดจบของตระกูล Ashikaga #อาชิคางะ
