48 ชั่วโมง: 31 ธันวาคม – 1 มกราคม เทศกาลปีใหม่ของญี่ปุ่น ชาวญี่ปุ่นทำอะไรกันบ้างน้า?
เทศกาลปีใหม่ของญี่ปุ่น (お正月, โอะโชกัตสึ)
เป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในปฏิทินของชาวญี่ปุ่น ช่วง 48 ชั่วโมงตั้งแต่วันที่ 31 ธันวาคม ถึง 1 มกราคม เต็มไปด้วยกิจกรรมหลากหลายที่สะท้อนวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของชาวญี่ปุ่น ในบทความนี้ เราจะแบ่งกิจกรรมออกตามช่วงเวลา พร้อมกับเล่าถึงอาหาร ข้าวของเครื่องใช้ และกิจกรรมที่นิยมทำในเทศกาลนี้
31 ธันวาคม
8:00 – 10:00 น.: เตรียมบ้านต้อนรับปีใหม่
เช้าวันที่ 31 ธันวาคม ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่เริ่มต้นด้วยการทำความสะอาดบ้านครั้งใหญ่ เรียกว่า “โอโซจิ” (大掃除) ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยขจัดสิ่งไม่ดีและเปิดรับสิ่งดี ๆ เข้ามาในปีใหม่ การทำความสะอาดยังแสดงถึงการต้อนรับเทพเจ้าแห่งปีใหม่ (โทชิงามิซามะ) ที่จะมาเยือนบ้าน
- ของที่ซื้อ: อุปกรณ์ทำความสะอาด เช่น ผ้าขัดพื้น น้ำยา และเครื่องดูดฝุ่น
- เหตุผล: สร้างบรรยากาศที่สะอาดและสดชื่นสำหรับปีใหม่
10:00 – 12:00 น.: ซื้อของสำหรับวันปีใหม่
หลังจากทำความสะอาดบ้านเรียบร้อย หลายครอบครัวออกไปซื้อของสำหรับเตรียมอาหารและของตกแต่ง เช่น
-
ของที่ซื้อ:
- โคะดะมัตสึ (門松): ต้นสนตกแต่งหน้าบ้าน
- ชิมเมะคะซาริ (注連飾り): เชือกประดับที่หน้าบ้าน
- วัตถุดิบอาหาร: เช่น ปลา กุ้ง โมจิ และสาเก
12:00 – 14:00 น.: เตรียมอาหารปีใหม่
เมนูสำคัญที่ต้องเตรียมคือ “โอเซจิเรียวริ” (お節料理) ซึ่งเป็นชุดอาหารที่จัดในกล่องเบนโตะแบบดั้งเดิม มีความหมายมงคลในแต่ละจาน เช่น
- คุโระมะเมะ (黒豆): ถั่วดำ สื่อถึงสุขภาพที่ดี
- ดะเตะมากิ (伊達巻): ไข่ม้วน สื่อถึงความเฉลียวฉลาด
- กุ้งต้ม: สัญลักษณ์ของอายุยืน
14:00 – 23:00 น.: พักผ่อนและชมโทรทัศน์
ช่วงบ่ายชาวญี่ปุ่นนิยมพักผ่อนและชมรายการโทรทัศน์ประจำปี เช่น รายการ…
- “โคฮะคุ อุตะ กัสเซ็น” (紅白歌合戦): การแข่งขันร้องเพลงระหว่างทีมชายและหญิงที่มีศิลปินชื่อดังเข้าร่วม
- “Gaki no Tsukai”: รายการตลกที่เต็มไปด้วยบทลงโทษสุดฮา ห้ามขำเด็ดขาด
18:00 – 23:00 น.: รับประทานอาหารเย็น และชมรายการโทรทัศน์
มื้อเย็นส่งท้ายปีมักเน้นอาหารอบอุ่น เช่น หม้อไฟ (นาเบะ) หรือปลาย่าง พร้อมทั้ง “โทชิโคชิโซบะ” (年越しそば) ซึ่งเป็นบะหมี่ที่สื่อถึงการมีชีวิตที่ยืนยาวและการขจัดสิ่งเลวร้ายในปีเก่า โดยเชื่อว่าต้องกินให้หมดชามเพื่อความโชคดี
1 มกราคม
00:00 – 01:00 น.: เคาท์ดาวน์และฟังระฆังปีใหม่
เมื่อเข้าสู่เที่ยงคืน ชาวญี่ปุ่นบางส่วนจะอยู่บ้านชมการเคาท์ดาวน์ ส่วนอีกกลุ่มจะเดินทางไปวัดเพื่อร่วมพิธี “โจยะโนะคาเนะ” (除夜の鐘) ซึ่งเป็นการตีระฆัง 108 ครั้งที่วัด เพื่อปลดปล่อยกิเลส 108 ประการตามความเชื่อของพุทธศาสนา
01:00 – 03:00 น.: เข้าวัดขอพรปีใหม่
กิจกรรมสำคัญคือการไป “ฮัทสึโมเดะ” (初詣) หรือการไปวัดหรือศาลเจ้าเป็นครั้งแรกของปีเพื่อขอพร หลายคนอาจรอต่อคิวที่ศาลเจ้าชื่อดัง เช่น ศาลเจ้าเมจิ ในโตเกียว
- ของที่ซื้อ: เครื่องรางนำโชค (โอะมาโมริ) และเซียมซี (โอมิคุจิ)
06:00 – 08:00 น.: รับประทานอาหารเช้าปีใหม่
อาหารเช้าวันปีใหม่มักเป็นชุด “โอเซจิเรียวริ” และ “โอะโซนิ” (お雑煮) ซึ่งเป็นซุปใส่โมจิ อาหารเหล่านี้เต็มไปด้วยความหมายมงคล
08:00 – 12:00 น.: พบปะครอบครัวและเพื่อนฝูง
ช่วงสาย หลายครอบครัวพบปะกันเพื่อแลกเปลี่ยนคำอวยพรปีใหม่ และมอบ “โอะโตชิดามะ” (お年玉) หรือซองเงินให้เด็ก ๆ
วัฒนธรรมที่โดดเด่น
1. ความสำคัญของโทชิโคชิโซบะ
เส้นโซบะถือเป็นตัวแทนของความยาวนานและความยืดหยุ่น ชาวญี่ปุ่นจึงต้องทานให้หมดชามก่อนสิ้นปี เพื่อเริ่มต้นปีใหม่อย่างสดใส
2. การชมรายการโทรทัศน์
การดู “โคฮะคุ อุตะ กัสเซ็น” และ “Gaki no Tsukai” เป็นธรรมเนียมที่อยู่ในครอบครัวชาวญี่ปุ่นมานาน รายการเหล่านี้สร้างความบันเทิงและความอบอุ่นในช่วงปีใหม่
3. พิธีฮัทสึโมเดะ
การไปวัดในช่วงเช้าของวันที่ 1 มกราคม ไม่ใช่แค่การขอพร แต่ยังเป็นการตั้งต้นจิตใจให้พร้อมสำหรับปีใหม่ที่ดี
สรุป
ช่วง 48 ชั่วโมงในเทศกาลปีใหม่ของญี่ปุ่นเต็มไปด้วยกิจกรรมที่สะท้อนทั้งความเคารพต่อประเพณีที่มีมาอย่างยาวนานและความทันสมัย ตั้งแต่การทำความสะอาดบ้าน การเตรียมอาหาร การชมรายการบันเทิง ไปจนถึงการเข้าวัดขอพร ชาวญี่ปุ่นมองปีใหม่เป็นโอกาสที่จะเริ่มต้นใหม่ด้วยความหวังและความสุขในทุกมิติของชีวิตครับ
เรื่องแนะนำ :
– เทศกาลคริสต์มาส: บทเพลงแลเทศกาลแห่งความสุขในวันคริสต์มาสของชาวญี่ปุ่น
– จากอิจิโร่ มาถึงโอทานิ Part 1: นักเบสบอลชาวญี่ปุ่นจะสมองไหลไป MLB กันเยอะขึ้นไหม?
– คาราโอเกะ: ความบันเทิงที่ครองใจชาวญี่ปุ่นและคนทั่วโลก
– สงครามยนตรกรรมในแดนอาทิตย์อุทัย: ใครคือผู้กุมความได้เปรียบในปี 2025 และต่อๆ ไป?
– การนินทาในสังคมญี่ปุ่น: เมื่อคำพูดกลายเป็นดาบสองคม
#48 ชั่วโมง: 31 ธันวาคม – 1 มกราคม เทศกาลปีใหม่ของญี่ปุ่น ชาวญี่ปุ่นทำอะไรกันบ้างน้า?
