สยองผีญี่ปุ่น : จากเทพสู่ปีศาจ (Hososhi Yokai)
ในโลกทัศน์สมัยเฮอัน ความ “ศักดิ์สิทธิ์” และ “อัปมงคล” สามารถทับซ้อนอยู่ในตัวบุคคลเดียวกันได้อย่างแยบยล ซึ่งปรากฏเด่นชัดในตัวตนของ ฮาโซชิ (Hōsōshi) นักพรตผู้เป็นทั้งผู้รับใช้ราชสำนัก และร่างอวตารของเทพปีศาจที่ทำหน้าที่เฝ้าขอบเขตอันมองไม่เห็นระหว่างมนุษย์กับสิ่งลี้ลับ ยามปฏิบัติหน้าที่ เขาสวมชุดพิธีที่เปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละศาลเจ้า มือถือหอกและโล่ ซึ่งไม่ใช่อาวุธสำหรับต่อสู้กับมนุษย์ แต่เป็นสัญลักษณ์ของ “การปกป้องเขตแดน” เพื่อรักษาดุลยภาพระหว่างสองโลก
ฮาโซชิถูกมอบหมายให้คุมพิธีศพของรัฐ นำขบวนโลงศพ ผ่านถนนหลวงที่ถูกมองว่าเป็นเส้นแบ่งของพิธีกรรม ทุกก้าวย่างเป็นการประคองดวงวิญญาณผู้ล่วงลับไม่ให้ถูก “ผู้ฉวยศพ” ซึ่งก็คือเหล่ายักษ์และวิญญาณเร่ร่อนมาฉุดกลับไปสู่โลกมนุษย์ หน้าที่นั้นทำให้เขาเป็นบุคคลที่อยู่ชิดความตายที่สุดในราชสำนัก ความใกล้ชิดเช่นนี้ก่อให้เกิดความกลัวและความเคารพพร้อมกัน เขาคือผู้ปกป้องสังคม แต่ก็นำพาความไม่บริสุทธิ์ติดตามตัวเองไปในทุกพิธี
ในวันสิ้นปี ฮาโซชิจะ “สวมบท” เทพปีศาจสี่ตาแห่งทิศทั้งสี่ วิ่งวนวิหารเพื่อกวาดล้างความอัปมงคลออกจากเมือง ระหว่างที่เขาทำเช่นนั้น เหล่าขุนนางบนระเบียงสูงของราชวังจะยิงลูกธนูลงสู่ลานในเชิงสัญลักษณ์ เปรียบเสมือนเมืองทั้งเมืองร่วมมือกันสร้างโล่ทางวิญญาณ งานนี้ไม่ใช่เพียงพิธีขับไล่สิ่งชั่วร้าย แต่เป็นการจัดระเบียบโลกใหม่อีกครั้งก่อนขึ้นปีใหม่ เป็นเพื่อให้ขอบเขตของโลกมนุษย์ต้องกลับมาชัดเจนอีกครั้ง
เมื่อเวลาผ่านไป มุมมองต่อความตายเปลี่ยนไปในราชสำนักยุคกลาง ความกลัวความอัปมงคลจากพิธีกรรมเพิ่มมากขึ้น จนภาพลักษณ์ของฮาโซชิถูกตีความใหม่ เขาไม่ใช่ “เทพผู้คุ้มครองจากบรรดาปีศาจ” อีกต่อไป แต่ถูกลดทอนให้กลายเป็น “ปีศาจเสียเอง” และการขับไล่ฮาโซชิออกจากวังในพิธีการ กลายเป็นการขับไล่ความเสื่อม ความตาย และโชคร้ายไปพร้อมกัน การเปลี่ยนสถานะนี้สะท้อนพลวัตสำคัญของสังคมญี่ปุ่นว่า “จุดปกป้อง” และ “ต้นเหตุแห่งมลทิน” แทบไม่เคยห่างกันเกินหนึ่งก้าว
แม้ตำแหน่งฮาโซชิจะสูญสิ้นไปตามหลักฐานในราชสำนัก แต่จิตวิญญาณของเขายังคงซ่อนตัวอยู่ในประเพณีญี่ปุ่นหลายแห่ง นับตั้งแต่พิธีทสึอีนะในศาลเจ้าที่ห่างไกล ไปจนถึงเทศกาลเซ็ตสึบุน ตามบ้านเรือนญี่ปุ่นทั่วประเทศยังคงปาถั่วใส่ผู้สวมหน้ากากโอนิทุกปี แนวคิด “การผลักไสสิ่งอัปมงคลออกสู่ชายขอบ” ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นหน้าที่ของฮาโซชิ ยังคงแฝงตัวอยู่ในวัฒนธรรมร่วมสมัยอย่างเงียบเชียบและกลมกลืน ดุจประตูที่ล่องหนที่ยังคงกางกั้นอยู่ระหว่างโลกที่มีชีวิตและโลกที่เราไม่อาจล่วงรู้
เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : เทพวานร
– สยองผีญี่ปุ่น : ไฟยายแก่
– สยองผีญี่ปุ่น : ผีรัดคอตัวตายตัวแทน
– สยองผีญี่ปุ่น : หุ่นตัวแทน
– สยองผีญี่ปุ่น : วิญญาณแห่งความหึงหวง
ที่มา: yokai.com
#สยองผีญี่ปุ่น : จากเทพสู่ปีศาจ (Hososhi Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น
