“ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 8 มรดกแห่งฟูจิวาระ ผู้ครองเงาตลอดกาล
เมื่อย้อนมองประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น ตั้งแต่ศตวรรษที่ 7 จนถึงปลายสมัยเฮอัน (Heian, 平安時代) จะเห็นได้ว่าตระกูลฟูจิวาระ (Fujiwara, 藤原氏) คือหนึ่งใน “เสาหลัก” ที่กำหนดทิศทางประเทศยาวนานกว่าห้าศตวรรษ พวกเขาไม่เคยสวมมงกุฎจักรพรรดิ แต่กลับกุมอำนาจอยู่เบื้องหลังอย่างแนบเนียน ราวกับเงาที่ทอดไปตามกาลเวลา
จาก ฟูจิวาระ โนะ คะมาตาริ (Fujiwara no Kamatari, 藤原鎌足) ผู้ปูทางปฏิรูปไทกะ (Taika Reform, 大化の改新)
สู่ ฟูจิวาระ โนะ มิจินางะ (Fujiwara no Michinaga, 藤原道長) ผู้ครองราชสำนักในยุคทอง
และบรรดาลูกหลานที่ผลัดกันนั่งเก้าอี้ เซ็สโช (Sesshō, 摂政) และ คัมปาคุ (Kampaku, 関白)
ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นในยุคเฮอันแทบจะเป็นเรื่องราวของ “ฟูจิวาระกับจักรพรรดิ” เสียมากกว่าจะเป็นเรื่องของจักรพรรดิเอง
Fujiwara no Michinaga
แม้ท้ายที่สุดพวกเขาจะถูกลดบทบาทลง เมื่อจักรพรรดิเริ่มแข็งแกร่งขึ้นด้วยระบบ อินเซ (Insei, 院政) และเมื่อซามุไรอย่างไทระกับมินาโมโตะขึ้นมาเป็นผู้เล่นหลักในเวทีการเมือง ฟูจิวาระก็ไม่อาจรักษาอำนาจเบ็ดเสร็จเอาไว้ได้อีก
แต่สิ่งที่น่าทึ่งคือ พวกเขาเลือกที่จะ “อยู่ต่อ” ในแบบใหม่ ไม่ใช่ด้วยดาบ ไม่ใช่ด้วยกองทัพ แต่ด้วย วัฒนธรรม ศาสนา และขนบราชสำนัก
มรดกอย่าง เกนจิ โมโนกาตาริ (Genji Monogatari, 源氏物語) วิหารฟีนิกซ์ที่อุจิ (Byōdō-in, 平等院) และประเพณีราชสำนักจำนวนมาก ล้วนมีฟูจิวาระอยู่เบื้องหลัง
ดังนั้น แม้ประวัติศาสตร์จะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคซามุไร แต่เงาของฟูจิวาระก็ยังทอดยาวไปถึงยุคใหม่ๆ ของญี่ปุ่น เป็นเงาที่ไม่ได้กดทับใคร แต่คอยบอกเล่าเรื่องราวว่า “ญี่ปุ่นเคยมีตระกูลหนึ่งที่ปกครองด้วยสมองและสายสัมพันธ์ มากกว่าดาบและโลหิต”
เกร็ดท้ายเรื่อง
ว่ากันว่าฟูจิวาระบางคนถึงกับภูมิใจบอกลูกหลานว่า “เราไม่เคยแพ้ศึกใหญ่เลยสักครั้ง”
ซึ่งก็จริง—เพราะพวกเขาแทบไม่เคยออกรบด้วยดาบเลยสักครั้งนั่นเอง!
นี่อาจจะเป็นบทเรียนทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่สุดของตระกูลนี้ :
บางครั้งการครองโลกไม่ได้มาจากดาบ แต่มาจากการนั่งหัวโต๊ะในงานเลี้ยง และรู้ว่าจะให้ลูกสาวแต่งกับใครต่างหาก
และนี่ก็คือการปิดม่านซีรีส์ “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตระกูลที่ไม่เคยสวมมงกุฎ แต่กลับครองอำนาจยาวนานที่สุดตระกูลหนึ่งในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
เรื่องแนะนำ :
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 7 จากผู้ครองเงา สู่บทบาทใหม่หลังเวที
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 6 ปลายอำนาจในยุคเฮอัน ความรุ่งเรืองที่กำลังโรยรา
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 5 รอยร้าวจากภายใน สู่ความท้าทายจากภายนอก
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 4 วรรณคดี ศิลปะ และความหรูหราแห่งราชสำนักเฮอัน
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 3 อำนาจในเงามืด บทบาทผู้สำเร็จราชการ
– “ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 2 ราชสำนักในกำมือ ฟูจิวาระยุคทองแห่งเฮอัน
ขอบคุณรูปภาพ :
https://goroawase-master.com/1016-fujiwara-no-michinaga/
“ฟูจิวาระ : ตระกูลผู้ครองเงาราชสำนักญี่ปุ่น” ตอนที่ 8 มรดกแห่งฟูจิวาระ ผู้ครองเงาตลอดกาล #fujiwara
