“พิพิธภัณฑ์แห่งความทรงจำ” เรื่องสั้นโรแมนติกไซไฟสีหม่นจากญี่ปุ่น

อาคารสูงเสียดฟ้าสีขาวบริสุทธิ์ที่ไม่มีวันเก่าคร่ำคร่า
ที่นี่คือ “พิพิธภัณฑ์แห่งความทรงจำ”

ประตูทองเหลืองหนักอึ้งถูกผลักเปิดออก
ภายในคือพื้นหินขัดมันวาวราวกระจก
ทางเดินโค้งเวียนขึ้นไปเป็นชั้น ๆ ราวไร้ที่สิ้นสุด
บนผนังเรียงรายด้วยภาพถ่ายอันงดงามจนแทบกลั้นหายใจ
ชายหนุ่มค่อย ๆ ก้าวขึ้นทีละขั้น มองภาพเหล่านั้นทีละภาพ
ภาพวัยเด็กของแฟนสาวที่ถูกพ่อชูขึ้นฟ้าอย่างมีความสุข
ภาพเธอฝึกเปียโนด้วยแววตาเศร้าสร้อย
ภาพเธอกับน้องสาวแย่งของขวัญกันในวันปีใหม่
ภาพวัยเรียนที่คุยกับเพื่อนจนดึกดื่น
ทุกความทรงจำของคนรักเขาถูกเก็บรักษาไว้อย่างสมบูรณ์ราวไร้สิ่งใดขาดหาย

เมื่อเข้าสู่ทางเดินแห่งคำอธิษฐาน
เขาพบภาพความทรงจำร่วมกันของเขาและเธอ
วันแรกที่พบกันใต้ต้นซากุระ
วันที่จับมือกันอย่างเก้ ๆ กัง ๆ ใต้แสงดอกไม้ไฟ
จนวันที่สวมแหวนหมั้นให้กับมือคู่นั้น
ในทุกภาพนั้น
เธอยิ้มอยู่เสมอ

แต่ยิ่งมองยิ่งรู้สึกขัดใจ
ความงดงามทั้งหมดนี้เป็นเพียงภาพลวงตาแสนหวานที่ปิดบังความจริงอันโหดร้ายไว้เท่านั้น
“จะหนีความจริงไปถึงเมื่อไหร่!”
ความโกรธพลุ่งพล่านขึ้นในใจ เขาคว้าภาพวาด ฉีกกระชากมันออกจากผนังอย่างไม่ปรานี
ก่อนจะวิ่งขึ้นบันไดเวียนไปจนสุดยอดหอคอย

ยอดสุดของโดมคือห้องที่สงบเงียบดุจโบสถ์ศักดิ์สิทธิ์
มีเพียงผืนผ้าใบขนาดมหึมาที่ถูกคลุมด้วยม่านกำมะหยี่สีดำทึบ ราวกับตัดขาดจากทุกความงดงามรอบข้างทั้งหมด
“เรย์…ตื่นสิ ลืมตาขึ้นมาเถอะ!”
เขากระชากผ้าคลุมนั้นออกด้วยมือที่สั่นเทา
ปรากฏภาพวาดสีดำทะมึนอันเป็นรูปธรรมของความหวาดกลัวและความไม่มั่นคงสุดขั้ว
เหล่าคนสำคัญของเรย์หลับใหลในทุ่งสีเทาราวกับไร้รุ่งอรุณอีกตลอดกาล
“งั้น…เหรอ”
เขาเข้าใจในทันทีว่าเธอต้องหวาดกลัวและโดดเดี่ยวเพียงใดตลอดเวลาที่ผ่านมา
โดยที่เขาไม่รู้ต้นตอของมันเลย
และไม่แม้แต่จะเคยรับรู้ด้วยซ้ำ

มือที่กำแน่นค่อยๆ คลายลง
เขาแหงนมองฟ้า
สูดลมหายใจเข้า
แล้วกดสวิตช์อุปกรณ์แฮ็กให้หยุดการทำงาน

โดมสีขาวบริสุทธิ์สลายหายไปอย่างไร้เสียง

เขากลับสู่โลกความจริงอันว่างเปล่า
ขาก้าวเดินไปยังเตียงพยาบาลอย่างเชื่องช้า
มือหนาค่อย ๆ ลูบแก้มที่เย็นชืดของเรย์

“กลัวมาตลอดเลยสินะ
ขอโทษ…ที่ปล่อยให้อยู่คนเดียว
จะไม่ปลุกเธออีกแล้วนะ
หลับให้สบายนะ”

โลกทั้งใบพังทลายลงพร้อมเสียงดังสนั่น ภายใต้ท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยแสงดาว
ในที่สุดเขาก็เข้าใจความจริงของ “โรคหลับใหล”
มันไม่ใช่การหนีความจริง
แต่คือ “ความเมตตาสูงสุด” ที่สมองมนุษย์เลือกใช้ปกป้องตัวเองจากความโหดร้ายเกินทน

เขาทิ้งตัวลงนอนข้างเธอ
พร้อมผ้าสีขาวพันเกี่ยวกันรอบลำคอ
กระซิบราตรีสวัสดิ์เป็นครั้งสุดท้าย
ก่อนที่ภาพทั้งหมดจะละลายหายไป
พร้อมใบหน้าอันสงบของเรย์ที่หลุดพ้นจากความกลัวทั้งปวง

บทความโดย : HaruShine www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– “บางอย่างมาขอเข้าห้องในวันเกิด” เรื่องสั้นที่ไม่เศร้าจากญี่ปุ่น
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “มิตรภาพ…ก็เหมือนเส้นด้าย”
– นึกว่าอนิเมะ! 13 ภาพชนบทญี่ปุ่นสุดน่ารัก
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “คุณลุงแปลกๆ ที่สถานีรถไฟในทุกวันจันทร์”
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “บทสนทนาของเหล่าร่ม ในวันที่ฝนตก”

ขอบคุณเรื่องราวจาก: https://note.com/fit_roses4256/n/n74f0ff2faceb
ขอบคุณภาพจาก: https://www.pinterest.com/peterlundblad/stage-design/

#“พิพิธภัณฑ์แห่งความทรงจำ” เรื่องสั้นโรแมนติกไซไฟสีหม่นจากญี่ปุ่น #เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น #เรื่องสั้นญี่ปุ่น

สยองผีญี่ปุ่น : คางคกยักษ์ (Ogama Yokai)

Ōgama (大蝦蟇) หรือโอกามะ เป็นโยไคในตำนานญี่ปุ่นที่มีรูปลักษณ์เป็นคางคกขนาดมหึมา คำว่า Ōgama หมายถึง “คางคกยักษ์” และเรื่องราวเกี่ยวกับมันปรากฏในวรรณกรรมและตำนานหลายพื้นที่ของญี่ปุ่น โดยเฉพาะในเอกสารจากสมัยเอโดะ หนึ่งในหลักฐานสำคัญคือ Ehon Hyaku Monogatari หรือ “หนังสือภาพร้อยเรื่องเล่า” ซึ่งตีพิมพ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ภาพประกอบของทาเคฮาระ ชุนเซ็นแสดงโอกามะเป็นสัตว์ขนาดใหญ่ผิดธรรมชาติและถือหอกเอาไว้ สะท้อนให้เห็นว่าโยไคชนิดนี้ไม่ได้ถูกมองเพียงว่าเป็นสัตว์ประหลาด แต่ยังมีความสามารถและพฤติกรรมคล้ายมนุษย์อีกด้วย

หนึ่งในเรื่องที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ “โอกามะแห่งสุโอ” (Suō no Ōgama) ซึ่งกล่าวถึงคางคกยักษ์ที่อาศัยอยู่ลึกเข้าไปในภูเขาของแคว้นสุโอ ปัจจุบันบริเวณดังกล่าวอยู่ในจังหวัดยามางุจิ ตามเรื่องเล่า คางคกตัวนี้มีขนาดใหญ่ถึงประมาณแปดชะกุ หรือราว 2.4 เมตร และสามารถพ่นพลังหรือไอประหลาดที่มีลักษณะคล้ายสายรุ้งออกจากปาก สิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก เช่น นกและแมลงที่เข้าใกล้จะถูกดึงเข้าไปในปากของมัน บางบันทึกยังกล่าวถึงการกินงูในช่วงฤดูร้อนด้วย ลักษณะดังกล่าวทำให้โอกามะมีวิธีล่าเหยื่อที่แตกต่างจากสัตว์ประหลาดทั่วไป เพราะแทนที่จะไล่ล่า มันกลับใช้ลมหายใจและพลังลึกลับดึงเหยื่อเข้ามาหาตัวเอง

อีกตำนานสำคัญปรากฏใน Hokuetsu Kidan ซึ่งเชื่อมโยงโอกามะเข้ากับพื้นที่ในอดีตของแคว้นเอจิโกะ ปัจจุบันอยู่บริเวณจังหวัดนีงาตะ เรื่องเล่ากล่าวถึงชายคนหนึ่งที่เข้าไปตกปลาในภูเขาและนั่งบนสิ่งที่คิดว่าเป็นก้อนหินริมลำธาร ชาวประมงอีกฝั่งกลับเห็นสิ่งผิดปกติและรีบเตือนให้เขาหนี เพราะก้อนหินที่เขานั่งอยู่นั้นเปิดดวงตาขนาดใหญ่สีแดงราวกับไฟและอ้าปากหาว เมื่อกลับไปดูอีกครั้ง “ก้อนหิน” กลับหายไป เหลือเพียงความจริงว่าแท้จริงแล้วมันคือโอกามะที่กำลังนอนนิ่งอยู่ ตำนานนี้จึงสร้างภาพอันน่าขนลุกของคางคกที่สามารถพรางตัวจนกลมกลืนกับภูมิประเทศ และทำให้มนุษย์เข้าใจผิดว่าสิ่งมีชีวิตนั้นเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ

ความเชื่อเกี่ยวกับโอกามะไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องเล่าจากหนังสือโบราณเท่านั้น ฐานข้อมูลตำนานพื้นบ้านของ International Research Center for Japanese Studies ยังรวบรวมเรื่องราวที่ใช้ชื่อ Ōgama ในหลายพื้นที่ของญี่ปุ่น เช่น เรื่องจากจังหวัดมิยางิที่กล่าวถึง “โอกามะที่แปลงกายเป็นหญิงชรา” และเรื่องเกี่ยวกับความแค้นของโอกามะ นอกจากนี้ยังมีความเชื่อในจังหวัดชิบะที่มองว่าโอกามะเป็นผู้รับใช้ของเทพเท็นจิน และห้ามฆ่ามัน แสดงให้เห็นว่าคางคกในความเชื่อพื้นบ้านอาจมีสถานะได้ตั้งแต่สัตว์ประหลาดที่น่าหวาดกลัวไปจนถึงสิ่งมีชีวิตที่มีความเกี่ยวข้องกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์

ต้นกำเนิดของภาพ “คางคกยักษ์” อาจเกี่ยวข้องกับการสังเกตธรรมชาติและการขยายจินตนาการของผู้คน คางคกจริงสามารถอยู่นิ่งและพรางตัวเข้ากับพื้นดินหรือก้อนหินได้อย่างแนบเนียน ขณะที่การใช้ลิ้นเหนียวจับเหยื่ออย่างรวดเร็วอาจทำให้ผู้คนในอดีตจินตนาการว่ามันสามารถ “ดูด” สิ่งมีชีวิตเข้าสู่ปากได้ เมื่อเรื่องเล่าถูกถ่ายทอดต่อกัน ขนาดและพลังของคางคกจึงถูกขยายจนกลายเป็นสัตว์ประหลาดแห่งภูเขา ในตำนานบางสาย โอกามะมีขนาดใหญ่จนมนุษย์สามารถนั่งบนตัวมันโดยเข้าใจว่าเป็นก้อนหิน ขณะที่ในภาพพิมพ์สมัยเอโดะมันยังถูกนำเสนอพร้อมอาวุธอย่างหอก ความหลากหลายเหล่านี้ทำให้ Ōgama เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของโยไคที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างสัตว์จริง ภูมิประเทศในชนบท และจินตนาการเหนือธรรมชาติของผู้คนในอดีต

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : แมวโกโตคุ
– สยองผีญี่ปุ่น : หมาป่าพันตัว
– สยองผีญี่ปุ่น : หญิงชราผู้เฝ้าเนินงู
– สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์
– สยองผีญี่ปุ่น : แมงมุมอสูร

ที่มา: yokai.com

#สยองผีญี่ปุ่น : คางคกยักษ์ (Ogama Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น #Yokai

“บางอย่างมาขอเข้าห้องในวันเกิด” เรื่องสั้นที่ไม่เศร้าจากญี่ปุ่น

วันเกิดปีที่สามสิบของชายหนุ่มกำลังจะผ่านไปอย่างเปล่าเปลี่ยว
เขานั่งคอยเค้กวันเกิดที่สั่งไว้ตั้งแต่เช้าแต่ยังไม่มาส่งสักที
โทรศัพท์ก็ไม่มีใครโทรมาอวยพร
ห้องก็ไม่มีใครแวะมาหา
มีเพียงตัวเขากับเซตน้ำชาที่ตั้งใจซื้อมาทานคู่กับเค้ก
ร่างอวบเล็กน้อยมีพุงหมาน้อยตามสไตล์คนวัยออฟฟิศที่ไม่ได้ออกกำลังกาย นอนแผ่หราอยู่บนโซฟา บ่นงึมงำถึงความไร้ค่าของวันทั้งวัน

แล้วทันใดนั้น เสียงกริ่งก็ดังขึ้น
เค้กมาสักที!

แต่พอเปิดประตูเขากลับพบกับเด็กหญิงในชุดคลุมสีดำ
เธอแนะนำตัวว่าเป็นยมทูต
และเธอก็สามารถบอกวันเดือนปี และเวลาเกิดของเขาได้ตรงเป๊ะ

“ผม ต้องตายแล้วเหรอ?” เขาเอ่ยถามเสียงสั่น
“เปล่าค่ะ แต่อยากให้ช่วยทำการบ้านฤดูร้อนให้หน่อย”

เธออธิบายว่าเหล่ายมทูตทุกตนต้องช่วยกันแบ่งงาน ลดอายุขัยของมนุษย์ทีละคนทีละวันอยู่เสมอ
ส่วนที่เธอมาที่นี่ ก็แค่บังเอิญเห็นชื่อเขาอยู่ในบัญชีรายชื่อผู้ที่เกิดวันนี้พอดี เลยแวะมาทำที่นี่

“แต่ฤดูร้อนมันเลยมาแล้วไม่ใช่เหรอ ไม่ใช่ว่าต้องทำเสร็จไปแล้วเหรอ”
“ไม่มีอารมณ์ค่ะ” เธอตอบมาด้วยท่าทีนิ่ง ๆ ไร้อารมณ์

ทำเอาชายหนุ่มหลุดยิ้ม เพราะแม้แต่ยมทูตก็ยังขี้เกียจเหมือนมนุษย์

สุดท้ายเจ้าของห้องก็ไม่กล้าช่วยงานที่เกี่ยวกับความเป็นความตายของคนอื่น
เขาเลยชงชาให้เธอดื่มเงียบ ๆ และนั่งเฝ้าอยู่ห่าง ๆ

ผ่านไปราวหนึ่งชั่วโมง เมื่อยมทูตน้อยปิดสมุดการบ้านลง เสียงกริ่งประตูก็ดังขึ้นอีกครั้ง
เค้กที่รอคอยมาทั้งวันมาถึงสักที

ดวงตาของเด็กน้อยผู้มาเยือนเป็นประกายทันทีที่เค้ก
เขาจึงแบ่งให้เธอทานด้วยกัน
ก่อนที่เธอจะหยิบสมุดการบ้านรายชื่อคนที่เพิ่งทำเสร็จขึ้นมาอวด
และในนั้นก็มีชื่อเขาด้วย
แต่กลับมีเครื่องหมาย “+1” กำกับไว้แทนที่จะเป็นลบเหมือนคนอื่น

“เพราะคุณเอาเวลามาใช้กับฉันไง”
“แล้วเธอจะไม่โดนดุเหรอ?”
“ผิดนิดหน่อยจะได้ดูเหมือนว่าเราทำทุกวันไง”

ชายหนุ่มพยักหน้า เชื่อแล้วว่ายมทูตก็ไม่ต่างจากมนุษย์หรอก
ทุกคนก็คงต้องทำงานต่อให้ไม่รู้ว่าคุณค่าของมันคืออะไร
และอย่างน้อยวันที่อยู่บ้าน ไม่ทำอะไรเลยก็ไม่ได้ไร้ค่า
เพราะคุณค่าของทุกสิ่ง เราเป็นคนกำหนด
ไม่ใช่ทุนนิยมที่ใช้มันบีบให้เราทำงาน

แล้วทั้งคนและยมทูตก็ยกถ้วยชาขึ้นชนกัน ฉลองให้กับอีกวันที่จบลงไป แต่อบอุ่นกว่าวันไหน ๆ เพราะได้ใช้มันอย่างสบายใจเพื่อตัวเอง

บทความโดย : HaruShine www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “มิตรภาพ…ก็เหมือนเส้นด้าย”
– นึกว่าอนิเมะ! 13 ภาพชนบทญี่ปุ่นสุดน่ารัก
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “คุณลุงแปลกๆ ที่สถานีรถไฟในทุกวันจันทร์”
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “บทสนทนาของเหล่าร่ม ในวันที่ฝนตก”
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หนังสือลึกลับ แห่งหมู่บ้านร้าง”

ขอบคุณข้อมูลจาก: https://note.com/komaki_kousuke/n/nbe4709ceb54d
ขอบคุณภาพจาก: https://jfwonline.com/article/7-ways-to-celebrate-your-birthday-alone-this-lockdown/

#“บางอย่างมาขอเข้าห้องในวันเกิด” เรื่องสั้นที่ไม่เศร้าจากญี่ปุ่น #เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น #เรื่องสั้นญี่ปุ่น

สยองผีญี่ปุ่น : แมวโกโตคุ (Gotokuneko Yokai)

โกโตคุเนโกะ (五徳猫 / ごとくねこ) หรือที่อาจแปลได้ว่า “แมวโกโตคุ” หรือ “แมวที่รองหม้อ” เป็นหนึ่งในโยไคที่ปรากฏในผลงานของ โทริยามะ เซคิเอ็น (Toriyama Sekien) ศิลปินผู้มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างภาพลักษณ์ของโยไคในสมัยเอโดะ โกโตคุเนโกะปรากฏอยู่ในหนังสือ Gazu Hyakki Tsurezure Bukuro (画図百器徒然袋) ซึ่งเป็นผลงานในชุดสารานุกรมภาพโยไคของเซคิเอ็น ลักษณะเด่นของมันคือเป็นแมวที่มีหางแยกออกเป็นสองหางแบบ เนโกมาตะ (Nekomata) และนั่งอยู่ใกล้เตาผิงหรือเตาอิโรริ โดยบนศีรษะมี “โกโตคุ” (五徳) ซึ่งเป็นโครงเหล็กสำหรับวางหม้อหรือกาต้มน้ำเหนือเปลวไฟ สวมอยู่ในลักษณะคล้ายมงกุฎ ขณะเดียวกันมันถือท่อไม้ไผ่สำหรับเป่าไฟ หรือที่เรียกว่า hifuki-dake เพื่อกระตุ้นให้ไฟในเตาลุกขึ้น ภาพดังกล่าวทำให้โกโตคุเนโกะดูเหมือนแมวที่กำลังทำหน้าที่ดูแลกองไฟในบ้าน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากแหล่งศึกษาสมัยใหม่ชี้ว่าไม่ควรตีความว่าโกโตคุเนโกะเป็นโยไคที่มีตำนานพื้นบ้านแพร่หลายเหมือนเนโกมาตะหรือบาเกะเนโกะ เพราะไม่พบหลักฐานชัดเจนเกี่ยวกับนิทานท้องถิ่นหรือความเชื่อดั้งเดิมที่เล่าถึงโกโตคุเนโกะโดยเฉพาะ ตัวละครนี้น่าจะเป็นโยไคที่เซคิเอ็นสร้างขึ้นจากการนำภาพ ความเชื่อ และการเล่นคำทางวรรณกรรมมาผสมกันมากกว่า

หัวใจสำคัญของโกโตคุเนโกะอยู่ที่คำว่า “โกโตคุ” (五徳) ซึ่งมีความหมายได้มากกว่าหนึ่งอย่าง ความหมายแรกคืออุปกรณ์เหล็กสำหรับรองหม้อเหนือเตาผิง โดยเฉพาะเตาอิโรริซึ่งเป็นเตาแบบฝังพื้นและเป็นศูนย์กลางของการใช้ชีวิตในบ้านญี่ปุ่นสมัยก่อน โกโตคุมีลักษณะเป็นวงหรือโครงเหล็กที่มีขาสามหรือสี่ขา ใช้ยกภาชนะให้พ้นจากถ่านและเปลวไฟโดยตรง ส่วนความหมายอีกด้านหนึ่งของ “โกโตคุ” เกี่ยวข้องกับ คุณธรรมทั้งห้าตามแนวคิดขงจื๊อ ได้แก่ จิน (仁) หรือเมตตากรุณา, งิ (義) หรือความชอบธรรม, เร (礼) หรือมารยาทและความเหมาะสม, จิ (智) หรือปัญญา และ ชิน (信) หรือความซื่อสัตย์ ความหมายสองด้านนี้เป็นพื้นฐานของมุกที่เซคิเอ็นนำมาใช้ เพราะสิ่งที่อยู่บนหัวของแมวคือ “โกโตคุ” ในความหมายของเครื่องใช้ในครัว ขณะที่คำเดียวกันสามารถสื่อถึง “คุณธรรมทั้งห้า” ได้ด้วย นอกจากนี้ยังมีหลักฐานว่าคำว่า “แมวห้าคุณธรรม” หรือ neko gotoku เคยปรากฏในเรื่องเล่าก่อนหน้าเซคิเอ็น โดยใช้พฤติกรรมของแมวมาเปรียบเทียบกับคุณธรรมทั้งห้าอย่างขบขัน จึงเป็นไปได้ว่าความสัมพันธ์ระหว่าง “แมว” กับ “โกโตคุ” มีชั้นของการเล่นคำและอารมณ์ขันมากกว่าการเป็นเพียงชื่อเรียกสิ่งของธรรมดา

อีกส่วนหนึ่งของเรื่องราวมาจาก โยชิดะ เค็นโก (Yoshida Kenkō) และหนังสือ Tsurezuregusa หรือ Essays in Idleness ซึ่งเป็นงานวรรณกรรมญี่ปุ่นในยุคกลาง เรื่องราวในตอนที่ 226 กล่าวถึงบุคคลชื่อ ชินาโนะ โนะ เซ็นจิ ยูกินางะ (Shinano no Zenji Yukinaga) ผู้มีความรู้และได้รับมอบหมายให้แสดง “ระบำแห่งคุณธรรมเจ็ดประการ” หรือ Shichitoku no Mai ต่อหน้าราชสำนัก แต่ระหว่างการแสดง เขากลับลืมคุณธรรมไปสองประการ ทำให้แทนที่จะเป็น “เจ็ดคุณธรรม” กลับเหลือเพียง “ห้าคุณธรรม” และเขาจึงได้รับฉายาในเชิงล้อเลียนว่า “โกโตคุ โนะ คันจะ” หรือ “บุรุษแห่งคุณธรรมห้า” เซคิเอ็นนำเรื่องราวนี้มาเล่นคำกับโกโตคุที่เป็นอุปกรณ์รองหม้อ และเชื่อมโยงกลับมาที่แมวในภาพ โดยข้อความประกอบภาพของเขามีใจความประมาณว่า หากชายผู้แสดงระบำเจ็ดคุณธรรมยังสามารถลืมคุณธรรมไปสองข้อจนกลายเป็น “ชายแห่งคุณธรรมห้า” ได้ แล้วแมวตัวนี้เองก็คงจะลืมอะไรบางอย่างไปเช่นกัน มุกดังกล่าวจึงทำให้โกโตคุเนโกะเป็นโยไคที่มีความหมายซ้อนกันระหว่าง “สิ่งของบนหัว – คุณธรรม – การหลงลืม”ไม่ใช่เพียงภาพของแมวประหลาดเท่านั้น แหล่งข้อมูลภาษาญี่ปุ่นยังชี้ว่าเซคิเอ็นอาศัยภาพโยไคจากยุคมุโรมาจิที่มีสิ่งของลักษณะคล้ายโกโตคุอยู่บนศีรษะมาเป็นส่วนหนึ่งของแรงบันดาลใจด้วย ทำให้โกโตคุเนโกะเป็นตัวอย่างที่ดีของวิธีที่เซคิเอ็นนำภาพโยไคเก่ามาดัดแปลงและเติมเรื่องราวจากวรรณกรรมเข้าไป

รูปลักษณ์ของโกโตคุเนโกะยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่าง แมว ไฟ และชีวิตภายในบ้านของญี่ปุ่น ได้อย่างน่าสนใจ เตาอิโรริไม่ได้เป็นเพียงแหล่งให้ความร้อน แต่ยังใช้ประกอบอาหาร ต้มน้ำ และเป็นบริเวณที่ผู้คนมารวมตัวกัน ดังนั้นแมวที่นั่งอยู่ข้างเตาและคอยเป่าไฟจึงดูเหมือนเป็นสิ่งมีชีวิตที่กลมกลืนไปกับเครื่องใช้ภายในบ้าน ขณะเดียวกันหางสองหางของมันก็ทำให้ผู้ชมเชื่อมโยงกับเนโกมาตะ ซึ่งเป็นแมวที่มีอายุยืนจนกลายเป็นสิ่งเหนือธรรมชาติได้ อย่างไรก็ตาม รายละเอียดบางอย่างที่พบในคำอธิบายสมัยใหม่ควรแยกออกจากหลักฐานดั้งเดิม โดยเฉพาะแนวคิดที่ว่าโกโตคุเนโกะมี “ปลายหางเป็นเปลวไฟ” หรือสามารถจุดไฟด้วยตัวเอง เพราะภาพและคำอธิบายดั้งเดิมไม่ได้ระบุพฤติกรรมเหล่านี้อย่างชัดเจน แหล่งข้อมูลญี่ปุ่นร่วมสมัยบางแห่งเสนอว่าการตีความว่าโกโตคุเนโกะเป็นผู้คอยก่อไฟอาจเกิดจากการเห็นท่อเป่าไฟในภาพแล้วนำมาต่อยอดในภายหลัง มากกว่าจะเป็นตำนานที่มีมาตั้งแต่แรก แม้กระนั้นความเกี่ยวข้องระหว่างแมวกับไฟก็มีอยู่ในความเชื่อพื้นบ้านญี่ปุ่นหลายรูปแบบ จึงทำให้ภาพแมวโยไคที่อยู่ข้างเตาและมีหางสองแฉกสามารถสร้างบรรยากาศลึกลับและชวนให้จินตนาการถึงเหตุเพลิงไหม้ได้ แม้จะไม่ควรกล่าวว่าโกโตคุเนโกะเองมีตำนานเรื่องแมวทำให้บ้านไฟไหม้เป็นหลักฐานดั้งเดิมก็ตาม

ในท้ายที่สุด โกโตคุเนโกะจึงเป็นโยไคที่โดดเด่นจาก “การเล่นคำและการเล่นกับภาพ” มากกว่าการเป็นสัตว์ประหลาดจากตำนานพื้นบ้าน มันเกิดขึ้นจากการนำองค์ประกอบหลายอย่างมาประกอบกัน ทั้งแมวแก่ที่กลายเป็นเนโกมาตะ โกโตคุที่เป็นเครื่องมือประจำเตาผิง ภาพโยไคจากม้วนภาพในยุคมุโรมาจิ และเรื่องราวของชายผู้ลืมคุณธรรมสองประการจาก Tsurezuregusa เมื่อทั้งหมดมารวมกัน เซคิเอ็นจึงสร้างภาพแมวประหลาดที่สวมที่รองหม้อบนศีรษะและนั่งเป่าไฟอยู่ข้างเตา พร้อมกับทิ้งปริศนาเกี่ยวกับคำว่า “โกโตคุ” ให้ผู้อ่านในยุคเอโดะขบคิด ความน่าสนใจของโกโตคุเนโกะจึงไม่ได้อยู่ที่ความน่ากลัวเพียงอย่างเดียว แต่เป็นตัวอย่างของวัฒนธรรมโยไคในสมัยเอโดะที่สามารถนำ วรรณกรรม อุปกรณ์ในชีวิตประจำวัน ความเชื่อ ศิลปะโบราณ และอารมณ์ขัน มาผสมกันจนกลายเป็นสิ่งเหนือธรรมชาติรูปแบบใหม่ ปัจจุบันโกโตคุเนโกะยังคงปรากฏในสารานุกรมโยไคและงานศึกษาวัฒนธรรมญี่ปุ่นในฐานะตัวอย่างสำคัญของผลงานสร้างสรรค์ของโทริยามะ เซคิเอ็น และช่วยให้เห็นว่า “โยไค” ในญี่ปุ่นไม่ได้หมายถึงสิ่งที่ผู้คนหวาดกลัวจากตำนานพื้นบ้านเสมอไป แต่บางครั้งก็เป็นปริศนาทางภาพและภาษา ซึ่งผู้สร้างตั้งใจให้ผู้ชมสนุกกับการค้นหาความหมายที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังภาพนั้น

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : หมาป่าพันตัว
– สยองผีญี่ปุ่น : หญิงชราผู้เฝ้าเนินงู
– สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์
– สยองผีญี่ปุ่น : แมงมุมอสูร
– สยองผีญี่ปุ่น : ปีศาจหน้านกถลกหนัง

ที่มา: yokai.com

#สยองผีญี่ปุ่น : แมวโกโตคุ (Gotokuneko Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น #Yokai

เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “มิตรภาพ…ก็เหมือนเส้นด้าย”

“เฮ้ย แกจะซึมเศร้าแบบนั้นอีกนานมั้ยว่ะ น่ารำคาญ!”
คำพูดนี้ของเพื่อนผม ทำให้ผมยิ่งรู้สึกผิด และโดดเดี่ยว

ผมหยุดเรียนไปหนึ่งเดือนโดยไม่บอกเหตุผลใคร
ว่า พ่อผมฆ่าตัวตาย

ปกติผมเป็นคนร่าเริง
แต่ตอนนี้ แค่ฝืนยิ้มผมยังทำไม่ได้
พ่อเพิ่งจากไปอย่างทุกข์ทรมาน
แล้วจะให้ผมหัวเราะอย่างมีความสุขได้ยังไง

ผมเริ่มตั้งคำถามว่า
“เรามีชีวิตอยู่ไปเพื่ออะไร”
“ฉันจะมีความสุขได้จริงหรือ”

ผมไม่รู้ว่าก่อนเสียชีวิต พ่อก็เคยรู้สึกเหมือนผมในตอนนี้หรือเปล่า
มันอาจเป็นเพราะปัญหาความสัมพันธ์กับคนอื่น ไม่ว่าจะที่ทำงาน เพื่อน หรือครอบครัว
แต่พ่อไม่เคยแสดงออกให้เห็นเลย เลยไม่มีใครรู้

เส้นด้ายที่เชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกันนั้นเปราะบางกว่าที่คิด และอาจขาดสะบั้นลงได้ในชั่วพริบตา
บางที เส้นด้ายที่ขาดเหล่านั้น อาจพันรอบคอของพ่อแน่นขึ้นเรื่อย ๆ จนไม่อาจปลดออกได้
ตัวผมเองก็เช่นกัน…
มิตรภาพมากมายที่สร้างขึ้นตั้งแต่เข้ามหา’ลัย ค่อย ๆ ขาดหายไปทีละเส้น
และมันก็กลับมารัดตัวผมไว้ ให้อึดอัด และเจ็บปวด

บางคนพยายามบังคับถามว่าผมหายไปไหน
พอตอบไปตรง ๆ ว่า “พ่อเราฆ่าตัวตาย”
เขาก็ทำหน้าอึดอัด ก่อนจะเดินจากไป และไม่เคยหันมาพูดกับผมอีก

ถ้าไม่บอกเหตุผล คนอื่นก็มองว่าผมน่ารำคาญ
พอบอกความจริง เขาตีตัวออกห่าง

แต่ถึงอย่างนั้น ก็ยังมีเพื่อนกลุ่มนึงที่ยังคงดูแลเส้นด้ายอันเปราะบางนั้น
พวกเขาสู้มาก…
ถึงขนาดผมไล่ บอกว่าอย่ามายุ่ง พวกเขาก็ยังมาชวนคุย ชวนผมไปเที่ยวอยู่ดี
จนสุดท้าย ผมยอมไปเที่ยวด้วย

การเดินทางครั้งนั้นเต็มไปด้วยความวุ่นวาย
เพื่อน ๆ ซื้อขนมมาเต็มรถจนแทบไม่มีที่นั่ง
มีคนลืมกระเป๋าตังค์จนต้องวนรถกลับไปเอาเป็นชั่วโมง
ต้องลงไปซ่อมรถกลางหิมะ
แถมยังไปเช็กอินผิดโรงแรมอีก

แต่ถึงผมจะทำหน้าบึ้งตลอดทั้งทริป เพื่อน ๆ ก็ยังดูแลผมดีเหมือนเดิม
พวกเขาพยายามทำให้คนที่คิดว่าตัวเองไร้ค่า ได้หัวเราะอีกครั้ง
และทริปนั้นก็กลายเป็นความทรงจำที่ผมไม่มีวันลืม
พวกเขายอมรับตัวตนของผมในทุกด้าน
ไม่ว่าจะเป็นด้านที่ยิ้มได้ ด้านที่เศร้า ด้านที่เงียบ หรือแม้แต่ด้านที่พูดจารุนแรง
พวกเขาทำให้ผมเชื่อ ว่าบนโลกนี้ยังมีมิตรภาพที่ไม่มีใครมาแทนที่ได้
และยังมีเส้นด้ายที่แข็งแรงและไม่มีวันขาด ต่อให้พยายามตัดมันแค่ไหนก็ตาม

ตลอดชีวิต สิ่งที่ทำให้ผมทุกข์ทรมานที่สุดคือ “ความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน”
แต่ในขณะเดียวกัน สิ่งที่ช่วยชีวิตผมไว้เสมอ ก็เป็น “ความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน” เช่นกัน

บทความโดย : HaruShine www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– นึกว่าอนิเมะ! 13 ภาพชนบทญี่ปุ่นสุดน่ารัก
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “คุณลุงแปลกๆ ที่สถานีรถไฟในทุกวันจันทร์”
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “บทสนทนาของเหล่าร่ม ในวันที่ฝนตก”
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หนังสือลึกลับ แห่งหมู่บ้านร้าง”
– 12 ภาพถ่ายเมืองกลางคืนสุดน่าหลงใหลจากญี่ปุ่น

ขอบคุณภาพจาก: https://web-camp.io/magazine/archives/50287/
ขอบคุณข้อมูลจาก: https://note.com/monkeypants/n/ne39c93440b66

#มิตรภาพ…ก็เหมือนเส้นด้าย #เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น #เรื่องสั้นญี่ปุ่น

สยองผีญี่ปุ่น : หมาป่าพันตัว (Senbiki Okami Yokai)

เซ็มบิกิ โอคามิ (千疋狼／せんびきおおかみ) แปลตรงตัวได้ว่า “หมาป่าพันตัว” แต่คำว่า senbiki ไม่จำเป็นต้องหมายถึงจำนวนหนึ่งพันอย่างแท้จริง หากใช้ในความหมายว่า “มากมายเหลือคณานับ” เรื่องของเซ็มบิกิ โอคามิจึงไม่ได้หมายถึงโยไคที่มีรูปร่างเป็นหมาป่าตัวเดียว หากเป็น “รูปแบบของตำนาน” ที่ว่าด้วยฝูงหมาป่าจำนวนมหาศาล ซึ่งออกล่าเหยื่อในเวลากลางคืน โดยเฉพาะตามช่องเขา ถนนบนภูเขา และบริเวณรอยต่อระหว่างป่ากับชุมชน โครงเรื่องที่พบในหลายพื้นที่ของญี่ปุ่นมีลักษณะร่วมกันอย่างโดดเด่น คือ นักเดินทางที่เดินทางในเวลากลางคืนถูกฝูงหมาป่าไล่ต้อนจนต้องปีนขึ้นต้นไม้เพื่อเอาชีวิตรอด แต่หมาป่ากลับแสดงความสามารถเหนือธรรมชาติด้วยการปีนเกาะหลังหรือยืนบนไหล่ของกันและกัน ต่อร่างเป็น “บันไดที่มีชีวิต” เพื่อขึ้นไปถึงเหยื่อบนต้นไม้ เมื่อบันไดยังสูงไม่พอ ฝูงหมาป้าจะเรียกหัวหน้าหรือสิ่งมีชีวิตประหลาดบางอย่างมาช่วยจัดการกับเหยื่อ โครงสร้างดังกล่าวทำให้เซ็มบิกิ โอคามิมีลักษณะเป็นตำนานเกี่ยวกับ พลังของฝูง มากกว่าจะเป็นเรื่องของหมาป่าเพียงตัวเดียว และนักคติชนวิทยามองว่ารูปแบบนี้สะท้อนภาพของหมาป่าในฐานะสัตว์ที่ฉลาด แข็งแรง และสามารถเคลื่อนไหวร่วมกันเป็นกลุ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความน่าสนใจของตำนานนี้ยิ่งชัดเจนขึ้นเมื่อพิจารณาจากประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับหมาป่าในญี่ปุ่น ก่อนที่หมาป่าญี่ปุ่นจะสูญพันธุ์หมาป่าเคยเป็นสัตว์ที่มนุษย์พบเห็นจริงในพื้นที่ชนบทและภูเขา โดยเฉพาะหมาป่าฮนชู (Canis lupus hodophilax) ซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้ว ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับหมาป่ามีทั้งด้านที่น่าเกรงกลัวและด้านที่ได้รับการยกย่อง บางพื้นที่มองหมาป่าในฐานะสัตว์ที่เกี่ยวข้องกับโลกศักดิ์สิทธิ์หรือเป็นผู้คุ้มครอง ขณะที่เรื่องเล่าบางกลุ่มกลับนำเสนอหมาป่าในฐานะนักล่าที่อันตรายและเจ้าเล่ห์ ตำนานเซ็มบิกิ โอคามิจึงสามารถเข้าใจได้ว่าเป็นการนำประสบการณ์จริงเกี่ยวกับการพบฝูงหมาป่าในเวลากลางคืนมาขยายให้กลายเป็นเรื่องเหนือธรรมชาติ นักมานุษยวิทยา John Knight ซึ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างชาวญี่ปุ่นกับหมาป่า ก็ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของหมาป่าในจินตนาการและวัฒนธรรมชนบทของญี่ปุ่น ในโลกที่ถนนบนภูเขายังมืดสนิทและการเดินทางยามค่ำคืนเต็มไปด้วยความเสี่ยง การได้ยินเสียงหมาป่าจำนวนมากล้อมอยู่รอบตัวคงเป็นประสบการณ์ที่น่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่ง เมื่อเรื่องดังกล่าวถูกเล่าต่อจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง พฤติกรรมของสัตว์จริงจึงถูกเติมแต่งจนกลายเป็นฝูงหมาป่าที่สามารถต่อร่างกันเป็นบันไดและเรียกปีศาจมาช่วยล่าเหยื่อ

หนึ่งในเรื่องที่มีชื่อเสียงที่สุดมาจากแคว้นโทสะ ซึ่งปัจจุบันอยู่ในจังหวัดโคจิ บริเวณที่เกี่ยวข้องกับเมืองมุโรโตะ เรื่องนี้รู้จักกันในชื่อ “ภรรยาของช่างตีเหล็ก” หรือ Kajiga-kaka / Kajiga-baba และได้รับการบันทึกไว้ในหนังสือรวมตำนานท้องถิ่น Tosa no Densetsu ซึ่งหอสมุดจังหวัดคางาวะระบุว่ามีเรื่อง “鍛冶が嬶” อยู่ในหนังสือดังกล่าว หน้า 20–22 และยังระบุด้วยว่า “เซ็มบิกิ โอคามิ” เป็นหนึ่งในรูปแบบของนิทานพื้นบ้านญี่ปุ่น ในเรื่อง หญิงตั้งครรภ์คนหนึ่งกำลังเดินทางผ่านช่องเขาในเวลากลางคืนเพื่อไปยังนาฮาริ แต่กลับเกิดเจ็บท้องคลอดกลางภูเขา โชคดีที่มีคนส่งสารผ่านมาและช่วยนางขึ้นไปหลบบนต้นไม้ ทว่าไม่นานฝูงหมาป่าก็ปรากฏตัวขึ้นและล้อมต้นไม้เอาไว้ พวกมันพยายามกระโดดและปีนต้นไม้ แต่ไม่สามารถเอื้อมถึงทั้งสองคนได้ จากนั้นหมาป่าก็เริ่มปีนขึ้นบนหลังของกันและกันจนกลายเป็นบันไดมีชีวิตที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อใกล้จะถึงเหยื่อ พวกมันกลับพบว่าขาดหมาป่าอีกเพียงตัวเดียว จึงร้องเรียก “ภรรยาของช่างตีเหล็กจากซากิฮามะ” ให้มาช่วย ไม่นานหมาป่าสีขาวขนาดมหึมาก็ปรากฏตัวขึ้น โดยใช้กาต้มน้ำเหล็กครอบศีรษะเหมือนหมวกกันน็อก ก่อนจะปีนขึ้นไปตามบันไดหมาป้า คนส่งสารจึงใช้วากิซาชิฟันลงไปอย่างสุดแรง ดาบผ่ากาต้มน้ำออกและทำให้สัตว์ประหลาดได้รับบาดเจ็บ ก่อนที่ฝูงหมาป่าทั้งหมดจะหายไป เมื่อถึงรุ่งเช้า คนส่งสารตามรอยเลือดไปจนถึงบ้านช่างตีเหล็ก และพบว่าภรรยาที่นอนบาดเจ็บอยู่แท้จริงแล้วเป็นหมาป่าสีขาวยักษ์ที่แปลงร่างมา ส่วนใต้พื้นบ้านกลับพบโครงกระดูกมนุษย์จำนวนมาก เรื่องนี้จึงเปลี่ยนจากนิทานการเอาชีวิตรอดจากสัตว์ป่าไปสู่เรื่องของ บาเคโมโนะที่แฝงตัวอยู่ในโลกมนุษย์

อย่างไรก็ตาม เรื่อง “ภรรยาของช่างตีเหล็ก” ไม่ใช่รูปแบบเดียวของเซ็มบิกิ โอคามิ เพราะตำนานประเภทนี้แพร่กระจายไปในหลายภูมิภาค และตัวละครที่ถูกเรียกมาเสริมกำลังให้ฝูงหมาป่าก็แตกต่างกันไป ในเขตอิซุโมมีเรื่อง “โคอิเกะบาบะ” ซึ่งสิ่งที่ถูกเรียกมาช่วยกลับเป็นแมวชราที่มีพลังเหนือธรรมชาติ ส่วนบริเวณภูเขายาฮิโกะในเอจิโกะ มีเรื่องของ “ยาซาบุโรบาบะ” ซึ่งเกี่ยวข้องกับหญิงชราหรือหญิงปีศาจ และรายละเอียดสำคัญคือบาดแผลที่ผู้รอดชีวิตสร้างให้กับสิ่งประหลาดระหว่างการต่อสู้จะปรากฏขึ้นกับร่างของมันในโลกมนุษย์ในเช้าวันรุ่งขึ้น ตัวอย่างเช่น หากสิ่งที่ถูกเรียกมาถูกฟันที่ศีรษะ เมื่อกลับไปถึงบ้านก็จะพบสัตว์หรือหญิงชราที่มีบาดแผลในตำแหน่งเดียวกัน รูปแบบนี้ทำหน้าที่เป็น “หลักฐาน” ภายในเรื่องว่าการต่อสู้ในยามค่ำคืนไม่ได้เป็นเพียงภาพหลอนของนักเดินทาง แต่เป็นเหตุการณ์เหนือธรรมชาติที่เกิดขึ้นจริง นอกจากนี้ ในบางคำอธิบายยังพบความเชื่อมโยงระหว่างเซ็มบิกิ โอคามิกับโยไคประเภทอื่น เช่น โอกุริโอคามิ หรือ “หมาป่าที่ติดตามนักเดินทาง” รวมถึงนกกลางคืนที่คอยนำทางหรือเปิดเผยตำแหน่งของคนที่หลงทางให้ฝูงหมาป่ารู้ สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าตำนานหมาป่าในญี่ปุ่นไม่ได้ประกอบด้วยเรื่องเดี่ยว ๆ แต่มีเครือข่ายของเรื่องเล่าที่เชื่อมโยงกัน โดยมี “นักเดินทางผู้โดดเดี่ยวบนถนนยามค่ำคืน” เป็นเหยื่อสำคัญ

ในแง่คติชน เซ็มบิกิ โอคามิจึงน่าสนใจตรงที่ “ความน่ากลัวไม่ได้เกิดจากจำนวนหมาป่าเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากความเป็นหนึ่งเดียวของฝูง” นักเดินทางในเรื่องมักอยู่เพียงลำพัง ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามสามารถประสานงานกันได้อย่างสมบูรณ์แบบ หมาป่าตัวหนึ่งทำหน้าที่เป็นฐาน อีกตัวปีนขึ้นไป อีกตัวทำหน้าที่เป็นส่วนต่อของบันได และเมื่อกำลังของฝูงยังไม่เพียงพอ ก็สามารถเรียกสิ่งเหนือธรรมชาติที่มีพลังมากกว่าเข้ามาช่วยได้ จุดนี้ทำให้เซ็มบิกิ โอคามิต่างจากเรื่องผีหรือโยไคที่มุ่งเน้นสัตว์ประหลาดตัวเดียว เพราะสิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือ การที่ธรรมชาติทั้งผืนดูเหมือนกำลังร่วมมือกันล่าเหยื่อ ยิ่งไปกว่านั้น สถานที่เกิดเหตุยังมีความหมายเชิงสัญลักษณ์อย่างมาก ช่องเขา ป่า และถนนบนภูเขาเป็นพื้นที่ชายขอบระหว่างโลกของมนุษย์กับพื้นที่ที่มนุษย์ควบคุมไม่ได้ ส่วนเวลากลางคืนคือช่วงเวลาที่เส้นแบ่งระหว่างโลกธรรมดากับโลกของภูตผีดูเหมือนจะบางลง เมื่อเรื่องดำเนินมาถึงรุ่งเช้า ความมืดจึงถูกแทนที่ด้วยแสงสว่าง บาดแผล รอยเลือด โครงกระดูก หรืออนุสรณ์สถานกลายเป็นเครื่องยืนยันว่าเหตุการณ์ประหลาดนั้นเคยเกิดขึ้นจริง ด้วยเหตุนี้ เซ็มบิกิ โอคามิจึงเป็นทั้งเรื่องเล่าของสัตว์นักล่า ตำนานโยไค และภาพสะท้อนความหวาดกลัวของผู้คนในอดีตต่อการเดินทางผ่านพื้นที่ป่าเขาที่เต็มไปด้วยสิ่งที่พวกเขาไม่อาจมองเห็นหรือควบคุมได้

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : หญิงชราผู้เฝ้าเนินงู
– สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์
– สยองผีญี่ปุ่น : แมงมุมอสูร
– สยองผีญี่ปุ่น : ปีศาจหน้านกถลกหนัง
– สยองผีญี่ปุ่น : ผีหิ้งพระ

ที่มา: yokai.com

#สยองผีญี่ปุ่น : หมาป่าพันตัว (Senbiki Okami Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น #Yokai

เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “บทสนทนาของเหล่าร่ม ในวันที่ฝนตก”

ที่วางร่มหน้าทางเข้าซูเปอร์ วันนี้ก็ครึกครื้นเช่นเคยตามปกติของหน้าฝน ไม่ใช่คนมาซื้อของ หรือหลบฝน แต่เป็นเหล่าร่มที่ถูกนำมาฝากไว้ และพวกเขาต่างพบปะ พูดคุยแลกเปลี่ยนกัน

ร่มหลากสีเริ่มพูดถึงชีวิตของพวกเขาในแต่ละฤดูกาล
ฤดูหนาวเงียบเหงาที่สุด เพราะพวกเขาไม่ถูกใช้งาน
ฤดูร้อนน่าน้อยใจที่สุด เพราะเจ้าของจะใช้แต่ร่มกันยูวีคันใหม่
ฤดูใบไม้ร่วงต้องสู้ชีวิตที่สุด เพราะพายุไต้ฝุ่นพาลมแรงเข้าเสมอ
มีแค่ฤดูฝนเท่านั้น ที่พวกเขาจะได้ทำหน้าที่อย่างเต็มที่ในแทบทุกวัน
และร่มส่วนใหญ่ดีใจทุกครั้งเมื่อฝนโปรยปราย

แล้วร่มสีแดงคันเก่าคันหนึ่ง ที่ด้ามจับหลุดลอก และโครงบิดเบี้ยวเล็กน้อย ก็ได้เล่าเรื่องราวที่ทำให้เขาชื่นชอบวันที่ฝนตกเป็นที่สุด

สมัยที่เจ้าของของเขายังเรียนม.ปลาย เธอเคยเดินกางร่มท่ามกลางสายฝนกับคนที่ชอบ ทั้งสองต่างเขินอาย พอไหล่กระทบกันต่างก็รีบถอยห่าง แต่หยาดฝนก็ตกกระทบใส่จนพวกเขาต้องขยับเข้าใกล้กันเสมอ

หากไม่มีฝนตกในวันนั้น เรื่องราวนี้ก็คงไม่เกิดขึ้น…

ถึงมนุษย์จะไม่ชอบฝน
แต่บางอย่างก็เกิดขึ้นได้แค่เฉพาะในวันที่ฝนตก
และในวันที่ฝนโปรยปราย โลกทั้งใบก็ราวกับหมุนช้าลง

ประตูซูเปอร์มาร์เก็ตเปิดออก พร้อมหญิงคนหนึ่งที่เดินมาหยิบร่มสีแดงคันเก่านั้นไป
ซึ่งนั่นทำให้ร่มคันอื่น ๆ ต่างตกใจ เพราะผมของเธอมีเส้นสีขาวแซมอยู่
ร่มแดงหัวเราะเบา ๆ แล้วบอกว่า “แน่อยู่แล้ว ก็มันผ่านมาเป็นสิบกว่าปีแล้วหนิ”
“แล้วเธอได้แต่งงานกับคนคนนั้นมั้ย!?”
ร่มอายุน้อยคันหนึ่งรีบโพล่งถามก่อนที่อาจจะไม่ได้เจอกันอีก

“ไม่ ตั้งแต่เรียนจบ พวกเขาก็ไม่ได้เจอกันอีก
แต่ถึงจะผ่านไปสิบกว่าปีแล้ว
ความทรงจำก็ยังคงอยู่
แค่นั้นก็พอแล้วไม่ใช่เหรอ?”

แล้วร่มสีแดงคันนั้นก็ถูกกางออกอย่างอ่อนโยน มันผลิบานขึ้นท่ามกลางสายฝน และจากไปพร้อมกับเจ้าของ

บางที บนโลกใบนี้ อาจมีบางสิ่งที่เบ่งบานได้เฉพาะแค่ในวันที่ฝนตก

บทความโดย : HaruShine www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หนังสือลึกลับ แห่งหมู่บ้านร้าง”
– 12 ภาพถ่ายเมืองกลางคืนสุดน่าหลงใหลจากญี่ปุ่น
– อิสรภาพแห่งการถูกลืม เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หอคอยบล็อกไม้ กับความโดดเดี่ยว”
– การได้แต่งงานกับคุณ คือความสุขที่สุดในชีวิตผม

ขอบคุณข้อมูลจาก: https://note.com/daifuku777/n/ncc02d663d006
ขอบคุณภาพจาก: https://pngtree.com/

#เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “บทสนทนาของเหล่าร่ม ในวันที่ฝนตก”

สยองผีญี่ปุ่น : หญิงชราผู้เฝ้าเนินงู (Jakotsu Baba Yokai)

จาโคสึบาบะ (蛇骨婆) เป็นหนึ่งในโยไคหญิงชราที่ปรากฏในวรรณกรรมและภาพโยไคของญี่ปุ่นสมัยเอโดะ ชื่อของนางสามารถตีความได้ในทำนองว่า “หญิงชรากระดูกงู” หรือ “แม่เฒ่างู” และภาพจำที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือหญิงชราใบหน้าดุดัน มีงูขนาดใหญ่พันรอบร่าง พร้อมถือ งูสองตัวไว้ในมือ โดยงูตัวหนึ่งเป็นสีน้ำเงินหรือสีเขียว และอีกตัวเป็นสีแดง แม้ในปัจจุบันจาโคสึบาบะจะถูกจัดอยู่ในหมวดโยไคและมักปรากฏในหนังสือสารานุกรมโยไค สื่อบันเทิง และเรื่องราวเกี่ยวกับภูตผีญี่ปุ่น แต่ต้นกำเนิดของนางมีลักษณะพิเศษกว่านั้น เพราะหลักฐานเก่าแก่เกี่ยวกับจาโคสึบาบะไม่ได้แสดงให้เห็นว่านางเป็นภูตผีที่มีตำนานพื้นบ้านสืบทอดกันมาอย่างยาวนาน หากแต่ชื่อและรูปลักษณ์ของนางมีหลักฐานเด่นชัดจากผลงานของโทริยามะ เซเกียน (Toriyama Sekien) จิตรกรและนักสร้างสรรค์ภาพโยไคในสมัยเอโดะ โดยจาโคสึบาบะปรากฏใน Konjaku Hyakki Shūi (今昔百鬼拾遺) หรือ “ภาคเสริมของร้อยอสูรจากอดีตและปัจจุบัน” ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานสำคัญของเซเกียน หนังสือเล่มนี้รวบรวมภาพและคำอธิบายเกี่ยวกับโยไคจำนวนมาก และจาโคสึบาบะปรากฏอยู่ในหมวด “เมฆ” ร่วมกับโยไคประเภทอื่น ๆ เช่น โคคุริบาบะและโอชิโรอิบาบะ หลักฐานจากต้นฉบับของเซเกียนแสดงให้เห็นว่าเรื่องราวของจาโคสึบาบะเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับตำนานจีนเรื่อง “อาณาจักรอูเสียน” หรือ巫咸国 ซึ่งปรากฏใน 山海经 （Shan Hai Jing）หรือ คัมภีร์ขุนเขาและทะเลของจีน มากกว่าจะเป็นตำนานญี่ปุ่นพื้นเมืองโดยตรง

หัวใจสำคัญของเรื่องจาโคสึบาบะอยู่ที่ “อาณาจักรอูเสียน” หรือ巫咸 (Wuxian/Fukan) ซึ่งเซเกียนนำมาเชื่อมโยงกับภาพหญิงชราผู้ถือ งูสองตัว ตามข้อความประกอบภาพใน Konjaku Hyakki Shūi เซเกียนกล่าวถึงดินแดนที่อยู่ทางเหนือของ Nüchou และระบุว่าผู้คนในดินแดนแห่งนี้ถือ งูสีน้ำเงินไว้ในมือขวาและงูสีแดงไว้ในมือซ้าย จากลักษณะดังกล่าว เขาจึงตั้งคำถามในเชิงคาดเดาว่า “จาโคสึบาบะเป็นคนจากประเทศนี้หรือไม่” ความเชื่อมโยงนี้มีความสำคัญ เพราะใน Shan Hai Jing ดินแดนดังกล่าวถูกบรรยายในบริบทของผู้ประกอบพิธีกรรมหรือ “หมอผี” และงูเป็นสัตว์ที่มีความสัมพันธ์กับอำนาจเหนือธรรมชาติและการทำนาย ดังนั้นจาโคสึบาบะจึงไม่ได้เป็นเพียงหญิงชราที่เลี้ยงหรือควบคุมงู แต่ยังสามารถมองได้ว่าเป็นภาพสะท้อนของความเชื่อเรื่องงูในฐานะสัตว์ศักดิ์สิทธิ์และสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับโลกเหนือธรรมชาติด้วย อย่างไรก็ตาม มีประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจคือภาพของเซเกียนไม่ได้แสดงหญิงชราถือ งูสองตัวอย่างชัดเจนตามข้อความทั้งหมด แต่แสดงหญิงชราที่มีงูขนาดใหญ่พันรอบร่าง ขณะที่คำอธิบายกลับกล่าวถึงงูสีน้ำเงินและสีแดง จึงเกิดช่องว่างระหว่าง “ข้อความ” กับ “ภาพ” ซึ่งเป็นลักษณะที่พบได้ในงานสร้างสรรค์โยไคของเซเกียน และทำให้จาโคสึบาบะมีพื้นที่สำหรับการตีความในเวลาต่อมา

อีกส่วนหนึ่งของเรื่องราวเกี่ยวข้องกับชายชื่อ “จาโกเอมง” (Jagoemon หรือ蛇五右衛門) และสถานที่ที่เรียกว่า “เนินงู” หรือ Snake Mound ตามคำอธิบายของเซเกียน มีเรื่องเล่าว่าจาโคสึบาบะอาจเป็นภรรยาของชายผู้มีชื่อดังกล่าว และอาศัยอยู่บริเวณสุสานหรือเนินที่เกี่ยวข้องกับงู บางการตีความในยุคหลังพัฒนารายละเอียดเพิ่มเติมว่า นางทำหน้าที่เฝ้าเนินงูและคอยขับไล่ผู้ที่เข้าใกล้หรือพยายามรบกวนสถานที่ดังกล่าว โดยใช้งูเป็นอาวุธในการข่มขู่หรือโจมตีผู้บุกรุก อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเหล่านี้จำเป็นต้องแยกออกจากข้อความดั้งเดิมของเซเกียน เพราะงานศึกษาสมัยใหม่ชี้ว่าเรื่องของจาโกเอมงและเนินงูไม่มีหลักฐานชัดเจนจากตำนานหรือเอกสารจีนและญี่ปุ่นที่เก่ากว่างานของเซเกียน กล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ ภาพของ “หญิงชราผู้เฝ้าหลุมศพของสามีงู” อาจเป็นการตีความและขยายความในภายหลัง มากกว่าจะเป็นตำนานพื้นบ้านที่มีอยู่ก่อนแล้ว ในบางแหล่งยังมีการอธิบายว่า “Jakotsu babā” อาจเกิดจากชื่อเดิมอย่าง “Jagobā” ซึ่งมีความหมายประมาณว่า “ภรรยาของ Jago” และถูกเปลี่ยนเสียงหรือเพี้ยนมาเป็น “Jakotsu babā” ทว่าเซเกียนเองก็ลงท้ายคำอธิบายด้วยคำว่า “未詳” หรือ “ยังไม่ทราบแน่ชัด” แสดงให้เห็นว่าแม้แต่ผู้สร้างหรือผู้บันทึกเองก็ไม่ได้ยืนยันต้นกำเนิดของชื่ออย่างเด็ดขาด ดังนั้นเรื่องราวเกี่ยวกับสามีของนางและเนินงูจึงควรถูกนำเสนอในฐานะ “ข้อสันนิษฐาน” มากกว่าข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

สิ่งที่ทำให้จาโคสึบาบะน่าสนใจยิ่งขึ้นคือ ชื่อของนางอาจมีประวัติก่อนหน้าการปรากฏตัวใน Konjaku Hyakki Shūiโดยงานศึกษาบางส่วนพบว่าคำว่า “jakotsu babā” หรือคำที่มีรูปใกล้เคียงกันปรากฏในวรรณกรรมบันเทิงและบทละครคาบูกิช่วงคริสต์ทศวรรษ 1760–1770 ก่อนที่เซเกียนจะนำมาใช้กับภาพโยไค ในบริบทก่อนหน้านั้น คำดังกล่าวอาจไม่ได้หมายถึงภูตผีหรือหมอผีโดยเฉพาะ แต่ถูกใช้ในลักษณะเป็นคำเรียกหญิงชราที่มีนัยหยาบคายหรือดูหมิ่น กล่าวได้ว่าเซเกียนอาจหยิบเอาคำที่ผู้คนในยุคของเขารู้จักอยู่แล้วมาสร้างให้กลายเป็นตัวละครโยไค พร้อมเชื่อมโยงเข้ากับเรื่องราวจาก Shan Hai Jing และภาพของผู้ถืองูในดินแดนลึกลับ กระบวนการเช่นนี้สะท้อนวิธีสร้างโยไคของญี่ปุ่นในสมัยเอโดะได้อย่างชัดเจน เพราะโยไคจำนวนหนึ่งไม่ได้เกิดจากตำนานโบราณเพียงอย่างเดียว แต่สามารถเกิดจากการนำข้อความจากจีน หนังสือเก่า ความเชื่อพื้นบ้าน ภาษาพูด นิยาย หรือแม้แต่คำสแลงในสังคมมาผสมผสานกัน แล้วสร้างเป็นภาพและเรื่องเล่าใหม่ เซเกียนมีบทบาทสำคัญต่อกระบวนการดังกล่าวอย่างมาก ผลงานของเขาทำให้สิ่งมีชีวิตและภูตผีจำนวนมากมีรูปลักษณ์ที่ชัดเจนจนกลายเป็นต้นแบบให้ศิลปินและนักเขียนรุ่นหลัง และจาโคสึบาบะก็เป็นตัวอย่างที่ดีของโยไคซึ่งมีเส้นแบ่งระหว่าง “ตำนานดั้งเดิม” กับ “การสร้างสรรค์ทางศิลปะ” ที่ไม่ชัดเจน

เมื่อพิจารณาในภาพรวม จาโคสึบาบะจึงควรถูกมองไม่เพียงในฐานะ “หญิงชราที่ควบคุมงู” แต่เป็นตัวอย่างของการผสมผสานวัฒนธรรมจีนกับจินตนาการของญี่ปุ่นในสมัยเอโดะ งูที่อยู่ในมือของนางเชื่อมโยงไปถึงผู้ประกอบพิธีกรรมในดินแดนลึกลับจาก Shan Hai Jing ขณะที่รูปลักษณ์ของหญิงชราและเรื่องราวเกี่ยวกับเนินงูสะท้อนการสร้างภาพโยไคแบบญี่ปุ่นของเซเกียน ในเวลาต่อมา เรื่องราวของนางถูกขยายและตีความใหม่จนเกิดภาพของหญิงชราผู้เฝ้าสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ คอยข่มขู่ผู้บุกรุก และควบคุมงูเป็นอาวุธ บางสื่อสมัยใหม่ยังนำจาโคสึบาบะไปใช้ในผลงานเกี่ยวกับโยไค เช่น GeGeGe no Kitarō ทำให้ตัวละครนี้เป็นที่รู้จักในวงกว้างมากขึ้น แต่หากย้อนกลับไปยังหลักฐานยุคเอโดะ จะเห็นว่าต้นกำเนิดของนางยังคงมีความคลุมเครืออย่างจงใจ เซเกียนเองไม่ได้ยืนยันอย่างเด็ดขาดว่านางมาจากประเทศอู๋เซียน และยังระบุที่มาของชื่อและเรื่องราวเกี่ยวกับสามีว่า “ยังไม่ทราบแน่ชัด” ความคลุมเครือนี้กลับเป็นเสน่ห์สำคัญของจาโคสึบาบะ เพราะทำให้นางเป็นตัวอย่างที่ดีของโยไคซึ่งเกิดขึ้นจากการเดินทางของเรื่องเล่าข้ามวัฒนธรรม จากคัมภีร์จีนโบราณ สู่ศิลปะและวรรณกรรมญี่ปุ่น แล้วถูกตีความใหม่โดยคนรุ่นหลังจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของโลกโยไคที่เรารู้จักในปัจจุบัน

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์
– สยองผีญี่ปุ่น : แมงมุมอสูร
– สยองผีญี่ปุ่น : ปีศาจหน้านกถลกหนัง
– สยองผีญี่ปุ่น : ผีหิ้งพระ
– สยองผีญี่ปุ่น : รถลากอาถรรพ์

ที่มา: yokai.com

#สยองผีญี่ปุ่น : หญิงชราผู้เฝ้าเนินงู (Jakotsu Baba Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น #Yokai

เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หนังสือลึกลับ แห่งหมู่บ้านร้าง”

หลังเกษียณ ชายคนหนึ่งมีกิจกรรมแก้เหงาคือพเนจรไปตามเมืองเล็ก ๆ ต่าง ๆ พร้อมกล้องดิจิทัล… เขามักเก็บภาพซากธนาคารเก่า ร้านกาแฟร้าง ย่านบันเทิงที่เคยรุ่งเรืองและเลือนหายไปตามกาลเวลา แล้วนำไปโพสต์ในบล็อกส่วนตัว

แต่แล้ววันหนึ่งก็มีข้อความประหลาดส่งมาถึงบล็อกที่แทบไม่มีใครแวะเวียนมาดูของเขา มันเขียนเพียงสั้นๆ ว่า “ร้านหนังสือแห่งหมู่บ้านนิโตเบะ หนังสือโคโคโระของนัตสึเมะ โซเซกิ” และเมื่อเขาลองส่งข้อความตอบกลับ มันกลับส่งไปไม่ถึง

เขาจึงค้นหาข้อมูลด้วยตนเอง พบว่าหมู่บ้านนิโตเบะถูกยุบรวมเข้ากับเมืองอื่นไปนานแล้ว กลายเป็นหมู่บ้านร้างในหุบเขาลึก ที่ต้องต่อรถไฟ รถบัส แล้วเดินเท้าอีกกว่าชั่วโมงจึงจะถึง

สุดสัปดาห์ถัดมา เขาพาตัวเองมาอยู่หน้าปากอุโมงค์ทางเข้าหมู่บ้านปริศนานั้นที่มืดสนิท เขากำมือถือไฟฉายแน่น ก่อนก้าวเข้าไปในความมืดที่กลืนกินแสงอาทิตย์ทั้งหมดในยามกลางวัน

ภายในอุโมงค์ทั้งเงียบสงัดและเย็นชื้น มีเพียงเสียงฝีเท้ากระทบกรวดหินดังก้องอยู่เพียงลำพัง กับหยดน้ำหยดลงมาโดนหลังเป็นระยะจนสะดุ้งทุกครั้ง โชคดีที่ความหวาดหวั่นก่อตัวได้ไม่นาน แสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ก็ปรากฏขึ้น เขารีบก้าวเท้าออกจากความมืดนั้นด้วยความโล่งใจ

โลกที่รอเขาอยู่ฝั่งนั้นราวกับอีกมิติหนึ่ง… ท้องนาเก่าจมอยู่ใต้วัชพืช บ้านเรือนเอียงกระเท่เร่เรียงราย ป้ายร้านค้าจางลงด้วยลมฝน ร้านผักผลไม้ ร้านขายของชำที่ผุพัง ล้วนบอกเล่าเรื่องราวของผู้คนที่เคยอาศัยอยู่ที่นี่ แม้แต่ที่ทำการไปรษณีย์เล็กๆ ก็ยังคงอยู่ เขาตื้นตันกับทิวทัศน์ตรงหน้าจนยกกล้องขึ้นถ่ายภาพไม่หยุด

ข้างร้านขายสาเก มีร้านหนังสือเล็ก ๆ ซ่อนตัวอยู่ ประตูกระจกแตกร้าว หนังสือมากมายทั้งปกแข็ง หนังสือใหม่ และพ็อกเก็ตกระจัดกระจายเกลื่อนพื้น ใกล้ชั้นวางที่พังถล่ม

เขาก้าวเข้าไปท่ามกลางกลิ่นอับชื้น ค้นในกองหนังสือพ็อกเก็ตที่เปื่อยยุ่ย แต่ก็ไม่พบงานของนัตสึเมะ โซเซกิที่ตามหา

ก่อนที่สายตาจะเหลือบไปเห็นชั้นบนของตู้หนังสือหนึ่งที่ยังคงมีหนังสือเรียงอย่างเป็นระเบียบอยู่บ้าง เขาไล่หาตามลำดับตัวอักษรจนพบหนังสือของนัตสึเมะ โซเซกิในที่สุด และในนั้นมี “โคโคโระ” อยู่จริง

เมื่อหยิบขึ้นมาพลิกดู ทุกอย่างดูปกติดี…จนเขาสังเกตเห็นภาพถ่ายเก่า ๆ ใบหนึ่งสอดคั่นอยู่ ภาพขาวดำของหญิงในชุดชาวนาที่ไม่สามารถระบุยุคสมัยได้ชัดเจน

เขาคิดว่าผู้ส่งข้อความประหลาดนั้นคงต้องการให้เขาหาภาพนี้ให้เจอ จึงเก็บภาพกลับเข้าที่เดิมอย่างระมัดระวัง แล้วนำหนังสือทั้งเล่มใส่เป้กลับบ้านไป

เมื่อกลับถึงบ้าน เขาเปิดบล็อกดู ก็พบข้อความใหม่จากผู้ส่งคนเดิมรออยู่ ใจความว่า…

“ถูกขังอยู่ในหนังสือมานานแสนนาน
ขอบคุณนะ ในที่สุดก็ได้เป็นอิสระสักที”

เขาตกใจ และรีบหยิบหนังสือออกมาเปิดดูอีกครั้ง คราวนี้ใบหน้าของหญิงชาวนาในภาพดูเหมือนจะยิ้มแย้มขึ้นมาเล็กน้อย และเมื่อพลิกดูหลังรูปถ่าย เขาก็ได้พบกับบันทึกเรื่องราวความรักสามเส้าอันแสนเจ็บปวดในอดีต

ชายหนุ่มคนหนึ่งรักเธอมาก แต่เพื่อนสนิทของเขากลับขอเธอแต่งงาน และเธอก็ตอบตกลงเพราะเคารพนับถือเพื่อนคนนั้นของชายหนุ่ม หลังการแต่งงาน ชายคนแรกรู้สึกเจ็บปวดที่ถูกเพื่อนรักทรยศจนตัดสินใจจบชีวิตตัวเอง ทิ้งความทุกข์ทรมานไว้ให้ทั้งสามีและตัวเธอเองต้องแบกรับไปตลอดกาล

เขาครุ่นคิด… ไม่ว่ายุคสมัยใด ปัญหาความรักก็ยังคงเป็นเช่นนี้เสมอ และการถูกขังไว้ในความรู้สึกผิด คงเจ็บปวดยิ่งกว่าการถูกขังอยู่ในหนังสือเสียอีก

บทความโดย : HaruShine www.marumura.com

เรื่องแนะนำ :
– 12 ภาพถ่ายเมืองกลางคืนสุดน่าหลงใหลจากญี่ปุ่น
– อิสรภาพแห่งการถูกลืม เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น
– เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หอคอยบล็อกไม้ กับความโดดเดี่ยว”
– การได้แต่งงานกับคุณ คือความสุขที่สุดในชีวิตผม
– สดชื่น! กับ 13 ภาพฤดูร้อนสีคราม จากญี่ปุ่น

ขอบคุณข้อมูลจาก: https://note.com/lucid_dunlin8342/n/n722865a5a1cd

#เรื่องสั้นจากญี่ปุ่น “หนังสือลึกลับ แห่งหมู่บ้านร้าง”

สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์ (Kitsune Tsuki Yokai)

คิตสึเนะสึกิ (狐憑き) แปลตรงตัวว่า “การถูกจิ้งจอกเข้าสิง” เป็นหนึ่งในความเชื่อเรื่องการถูกวิญญาณเข้าสิงที่มีชื่อเสียงที่สุดของญี่ปุ่น โดยคำว่า คิตสึเนะ หมายถึง “จิ้งจอก” ส่วน สึกิ ซึ่งเขียนด้วยอักษร 憑 หมายถึงการถูกวิญญาณหรือสิ่งเหนือธรรมชาติเข้าครอบงำ ความเชื่อนี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว แต่มีรากฐานอยู่บนความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างจิ้งจอกกับศาสนาและความเชื่อพื้นบ้านของญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน ในวัฒนธรรมญี่ปุ่น จิ้งจอกไม่ได้มีสถานะเป็นเพียงสัตว์ป่า หากยังเป็นสัตว์ที่มีพลังเหนือธรรมชาติ สามารถแปลงร่างเป็นมนุษย์ หลอกลวงผู้คน และติดต่อกับโลกของวิญญาณได้ ขณะเดียวกันจิ้งจอกยังมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับ อินาริ (稲荷) เทพหรือคามิที่เกี่ยวข้องกับข้าว ความอุดมสมบูรณ์ และความเจริญรุ่งเรือง จึงทำให้จิ้งจอกมีทั้งภาพลักษณ์ของผู้พิทักษ์และสิ่งที่ควรหวาดระแวงอยู่พร้อมกัน ความเชื่อเรื่องคิตสึเนะสึกิสามารถย้อนรอยได้ถึงวรรณกรรมญี่ปุ่นยุคโบราณ โดยมีหลักฐานของเรื่องราวเกี่ยวกับจิ้งจอกและการเข้าสิงปรากฏตั้งแต่ยุคเฮอัน รวมถึงใน เก็นจิโมโนงาตาริ หรือ ตำนานเก็นจิ ของมุราซากิ ชิกิบุ ต่อมาเรื่องคิตสึเนะสึกิยังปรากฏในศิลปะการแสดง เช่น โนและเคียวเง็น และค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อเกี่ยวกับการเจ็บป่วยและความผิดปกติของมนุษย์ ด้วยเหตุนี้ “การถูกจิ้งจอกเข้าสิง” จึงควรเข้าใจว่าเป็นมากกว่าตำนานเกี่ยวกับโยไค เพราะมันสะท้อนวิธีที่คนญี่ปุ่นในอดีตพยายามอธิบายเหตุการณ์ที่ไม่สามารถเข้าใจได้ ทั้งอาการทางจิต พฤติกรรมผิดปกติ ความเจ็บป่วย โชคร้าย และความขัดแย้งภายในครอบครัว ผ่านภาษาของสิ่งเหนือธรรมชาติ

ตามตำนานพื้นบ้าน คิตสึเนะสามารถเข้าสิงมนุษย์ได้หลายลักษณะ และอาการของผู้ถูกสิงอาจรุนแรงจนทำให้คนรอบข้างเชื่อว่าผู้ป่วยได้กลายเป็น “อีกคนหนึ่ง” บางเรื่องเล่าว่าผู้ถูกสิงจะมีใบหน้าและสีหน้าเปลี่ยนไปจนดูคล้ายจิ้งจอก ฟันอาจดูแหลมขึ้น หรือมีพฤติกรรมที่แตกต่างจากบุคลิกเดิมอย่างชัดเจน บางคนถูกกล่าวว่าสามารถพูดด้วยน้ำเสียงที่ไม่ใช่ของตนเอง หรือพูดและอ่านภาษาที่ไม่เคยเรียนมาก่อน ราวกับความรู้เหล่านั้นมาจากวิญญาณที่อยู่ภายในร่างกาย ในตำนานบางพื้นที่ ผู้ถูกคิตสึเนะสิงอาจร้องหรือส่งเสียงคล้ายจิ้งจอก วิ่งไปตามถนนอย่างควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือแสดงอาการคลุ้มคลั่งและหวาดระแวงอย่างรุนแรง นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเกี่ยวกับ “สัญญาณ” ของการถูกสิง เช่น ความอยากกินเต้าหู้ทอดหรืออาหารที่เกี่ยวข้องกับจิ้งจอกอย่างผิดปกติ ความกลัวสุนัขอย่างรุนแรง หรือการมีก้อนบางอย่างเคลื่อนที่ไปตามร่างกาย ซึ่งเชื่อว่าเป็นที่อยู่ของวิญญาณจิ้งจอก อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเหล่านี้แตกต่างกันไปตามพื้นที่และยุคสมัย จึงไม่ควรถือว่าเป็นกฎตายตัวของคติชนญี่ปุ่นทั้งหมด ความเชื่อเรื่องคิตสึเนะสึกิยังสัมพันธ์กับแนวคิดเรื่อง “การแก้แค้น” อย่างมาก ในเรื่องเล่าหลายเรื่อง จิ้งจอกจะเข้าสิงมนุษย์เพื่อเอาคืนที่มนุษย์ทำร้ายหรือฆ่าจิ้งจอก หรือเพื่อชำระแค้นต่อผู้ที่ละเมิดสถานที่และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของมัน นอกจากการเข้าสิงบุคคลแล้ว ยังมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับครอบครัวที่ถูกเรียกว่า คิตสึเนะโมจิ (狐持ち) หรือ “ผู้ครอบครองจิ้งจอก” ซึ่งเชื่อว่ามีจิ้งจอกเหนือธรรมชาติอยู่ภายใต้การควบคุมของตระกูล ตระกูลเหล่านี้ถูกมองว่ามีอำนาจในการใช้จิ้งจอกเพื่อสร้างความมั่งคั่ง หรือในทางกลับกัน ใช้เพื่อสาปแช่งและนำความเจ็บป่วยหรือความพินาศไปสู่ศัตรู ความเชื่อเรื่องคิตสึเนะโมจิจึงทำให้ “จิ้งจอก” ไม่ได้เป็นเพียงวิญญาณที่เข้าสิงคนคนหนึ่ง แต่สามารถกลายเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวกับชุมชนได้ด้วย งานศึกษาภาษาญี่ปุ่นเกี่ยวกับความเชื่อในแถบซันอินก็ชี้ให้เห็นว่าแนวคิดประเภทนี้เคยมีผลกระทบทางสังคมอย่างมาก โดยครอบครัวที่ถูกกล่าวหาว่ามีจิ้งจอกไว้ในครอบครองอาจถูกชุมชนหวาดระแวงและกีดกัน

ความน่าสนใจของคิตสึเนะสึกิอยู่ที่เส้นแบ่งระหว่าง “ความเชื่อ” กับ “ความเจ็บป่วย” ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ในสังคมญี่ปุ่นก่อนการแพทย์สมัยใหม่ อาการที่ปัจจุบันอาจถูกพิจารณาว่าเกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางจิตหรือระบบประสาท มักถูกอธิบายผ่านแนวคิดเรื่องการถูกสิ่งเหนือธรรมชาติเข้าสิง ดังนั้นคิตสึเนะสึกิจึงทำหน้าที่เป็นกรอบอธิบายอาการที่มนุษย์ในยุคนั้นยังไม่มีคำศัพท์หรือความรู้ทางการแพทย์เพียงพอที่จะอธิบายได้ เมื่อการแพทย์และจิตเวชแบบสมัยใหม่เริ่มเข้ามาในญี่ปุ่นในช่วงปลายสมัยเอโดะต่อเนื่องถึงสมัยเมจิ แพทย์และนักจิตเวชจำนวนหนึ่งจึงพยายามตีความ “การถูกจิ้งจอกเข้าสิง” ใหม่ในฐานะอาการทางจิต งานศึกษาของ H. Yumi Kim ซึ่งตีพิมพ์โดย Oxford University Press ชี้ว่าในช่วงทศวรรษ 1880 จิตแพทย์ญี่ปุ่นยุคแรกพยายามนิยาม kitsune-tsuki หรือ “การที่จิตใจและร่างกายมนุษย์ถูกจิ้งจอกครอบงำ” ให้เป็นรูปแบบหนึ่งของความเจ็บป่วยทางจิต แต่ความพยายามดังกล่าวไม่ได้ทำให้ความเชื่อหายไปทันที เพราะแนวคิดเรื่องการถูกจิ้งจอกเข้าสิงยังคงมีบทบาทในชีวิตครอบครัวและชุมชน งานศึกษาทางจิตเวชและมานุษยวิทยาอีกหลายชิ้นก็พบว่า ในบางชุมชน อาการที่ถูกเรียกว่าคิตสึเนะสึกิไม่ได้สามารถแยกออกจากบริบททางสังคมและวัฒนธรรมได้ง่าย นักวิจัยบางรายเสนอว่าการแสดงอาการของผู้ป่วยและการตอบสนองของครอบครัวอาจเป็นกระบวนการที่ทั้งสองฝ่ายต่างใช้กรอบความเชื่อร่วมกันเพื่อทำความเข้าใจกับวิกฤตที่กำลังเกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น งานศึกษากรณีในหมู่บ้านชนบททางตะวันตกของญี่ปุ่นพบว่าเหตุการณ์ที่ถูกมองว่าเป็นคิตสึเนะสึกิสามารถเกี่ยวข้องกับความเครียด ความขัดแย้งในครอบครัว และบริบททางสังคมได้ ขณะเดียวกันครอบครัวและชุมชนก็ใช้ภาษาของ “การถูกจิ้งจอกเข้าสิง” เพื่ออธิบายพฤติกรรมที่ผิดปกติ ดังนั้นการมองคิตสึเนะสึกิในปัจจุบันจึงไม่จำเป็นต้องเลือกว่ามันเป็น “เรื่องผี” หรือ “โรคทางจิต” เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่สามารถศึกษาได้ในฐานะปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่แสดงให้เห็นว่ามนุษย์แต่ละยุคใช้ความเชื่อของตนเพื่อสร้างความหมายให้กับความเจ็บป่วยและพฤติกรรมที่อธิบายได้ยาก

อีกด้านหนึ่งของคิตสึเนะสึกิคือความสัมพันธ์ระหว่างการถูกสิงกับการใช้คิตสึเนะเป็น สื่อกลางในการทำนาย ในความเชื่อพื้นบ้านบางสาย มนุษย์สามารถเชิญวิญญาณจิ้งจอกให้เข้าสู่ร่างของผู้ทำหน้าที่เป็นสื่อ แล้วให้วิญญาณพูดผ่านร่างนั้นเพื่อทำนายอนาคต ตอบคำถาม หรือเปิดเผยความรู้ที่มนุษย์ทั่วไปไม่สามารถเข้าถึงได้ แนวคิดนี้ทำให้คิตสึเนะมีสถานะที่ย้อนแย้งอย่างน่าสนใจ เพราะในด้านหนึ่งมันเป็นสิ่งที่น่ากลัวและอาจทำลายชีวิตมนุษย์ แต่อีกด้านหนึ่งกลับเป็นแหล่งของความรู้และพลังเหนือธรรมชาติ ความเชื่อเรื่องคิตสึเนะยังเชื่อมโยงกับประเพณีการพยากรณ์และการสื่อสารกับสิ่งเหนือธรรมชาติของญี่ปุ่น ซึ่งมีความสัมพันธ์กับศาสนา ความเชื่อเรื่องอินาริ และพิธีกรรมของนักบวชหรือผู้ทำหน้าที่เป็นคนทรงมาตั้งแต่อดีต อย่างไรก็ตาม การปล่อยให้วิญญาณเข้าสิงเพื่อใช้เป็นสื่อกลางก็ถูกมองว่าอันตราย เพราะไม่มีหลักประกันว่าวิญญาณจะยอมออกจากร่างเมื่อเสร็จพิธี ความคิดเช่นนี้สะท้อนภาพของคิตสึเนะในคติชนญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี นั่นคือคิตสึเนะไม่ใช่ “ปีศาจร้าย” ธรรมดาๆ แต่เป็นสิ่งเหนือธรรมชาติที่มีเจตจำนงของตนเอง สามารถช่วยเหลือมนุษย์ ให้โชคลาภ หลอกลวง แก้แค้น หรือทำร้ายมนุษย์ได้ตามสถานการณ์ ความกำกวมนี้ทำให้คิตสึเนะต่างจากสัตว์ประหลาดที่มีเพียงด้านดีหรือด้านชั่ว และเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้เรื่องเล่าของจิ้งจอกสามารถปรากฏอยู่ในวรรณกรรม การแสดง และความเชื่อหลายรูปแบบตลอดประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น นอกจากนี้ การที่ผู้ถูกกล่าวหาว่าถูกคิตสึเนะเข้าสิงบางครั้งถูกนำไปผ่านพิธีขับไล่ ตั้งแต่การสวดมนต์ที่ศาลเจ้า การใช้พิธีกรรมทางศาสนา ไปจนถึงวิธีที่รุนแรง เช่น การเฆี่ยนตี การรมควัน หรือการทรมานร่างกาย แสดงให้เห็นว่าความเชื่อดังกล่าวสามารถก่อให้เกิดผลกระทบที่เป็นรูปธรรมต่อชีวิตของผู้คนได้ ความเชื่อไม่ได้หยุดอยู่เพียงในเรื่องเล่า แต่สามารถกำหนดวิธีที่ครอบครัวดูแลสมาชิก วิธีที่ชุมชนมองผู้ป่วย และวิธีที่สังคมตัดสินว่าใครเป็น “คนนอก” หรือ “คนที่มีสิ่งผิดปกติอยู่ในตัว”

ท้ายที่สุด คิตสึเนะสึกิจึงเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่น่าสนใจที่สุดของโยไคญี่ปุ่น เพราะเรื่องราวของมันสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของสังคมญี่ปุ่นได้หลายชั้น ตั้งแต่ความเชื่อโบราณเกี่ยวกับจิ้งจอกในฐานะสัตว์ศักดิ์สิทธิ์และสัตว์เจ้าเล่ห์ ความสัมพันธ์กับอินาริและความอุดมสมบูรณ์ ความกลัวเรื่องวิญญาณเข้าสิง ไปจนถึงการเกิดขึ้นของวิทยาศาสตร์การแพทย์และจิตเวชสมัยใหม่ เดิมทีอาการที่ผู้คนไม่เข้าใจอาจถูกอธิบายว่าเป็นการกระทำของคิตสึเนะ แต่เมื่อความรู้ทางการแพทย์พัฒนาขึ้น คำอธิบายดังกล่าวก็เริ่มถูกตั้งคำถาม กระนั้นความเชื่อไม่ได้หายไปในทันที เพราะมันฝังอยู่ในความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว ชุมชน ศาสนา และอัตลักษณ์ของผู้คน งานศึกษาประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นสมัยใหม่จึงมองคิตสึเนะสึกิไม่เพียงในฐานะ “ความเชื่อผิดๆ” ที่ถูกแทนที่ด้วยการแพทย์ แต่เป็นภาษาทางวัฒนธรรมที่ผู้คนเคยใช้เพื่อพูดถึงความเจ็บป่วย ความขัดแย้ง และวิกฤตในชีวิต แม้ปัจจุบันคนส่วนใหญ่จะไม่ได้อธิบายอาการทางจิตด้วยการถูกจิ้งจอกเข้าสิงเหมือนในอดีต แต่ภาพของคิตสึเนะยังคงปรากฏอยู่ในวรรณกรรม ภาพยนตร์ มังงะ อนิเมะ เกม และศิลปะร่วมสมัยอย่างต่อเนื่อง ที่สำคัญ คิตสึเนะสึกิยังเตือนให้เห็นว่า “โยไค” ไม่ได้เป็นเพียงสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติสำหรับสร้างความน่ากลัวเท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบความคิดที่มนุษย์ใช้ทำความเข้าใจกับโลกที่เต็มไปด้วยสิ่งที่ไม่สามารถอธิบายได้ เมื่อมองจากมุมนี้ คิตสึเนะสึกิจึงเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ “จิ้งจอกที่เข้าสิงมนุษย์” เพียงในระดับหนึ่งเท่านั้น ในอีกระดับหนึ่ง มันคือเรื่องราวของมนุษย์ที่พยายามทำความเข้าใจกับจิตใจ ความเจ็บป่วย ความกลัว และความสัมพันธ์ทางสังคมของตนเองผ่านเงาของจิ้งจอก ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตที่อยู่กึ่งกลางระหว่างสัตว์ วิญญาณ เทพ และโยไคมาอย่างยาวนาน

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– สยองผีญี่ปุ่น : แมงมุมอสูร
– สยองผีญี่ปุ่น : ปีศาจหน้านกถลกหนัง
– สยองผีญี่ปุ่น : ผีหิ้งพระ
– สยองผีญี่ปุ่น : รถลากอาถรรพ์
– สยองผีญี่ปุ่น : คำสาปม้าแห่งอุมะสึกิ

ที่มา: yokai.com

#สยองผีญี่ปุ่น : เมื่อจิ้งจอกเข้าสิงมนุษย์ (Kitsune Tsuki Yokai) #ผีญี่ปุ่น #โยไก #ปีศาจญี่ปุ่น #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น #Yokai