ซามูไร: กำเนิดซามูไร (侍、さむらい)

คำว่า ซามูไร (samurai) แปลว่า ผู้รับใช้ มีจุดเริ่มต้นจากเหตุการณ์ในปี ค.ศ.646 ภายใต้การปกครองของจักรพรรดิโคโตกุ (孝徳天皇, Kōtoku tennō) พระองค์ต้องการปฏิรูปการปกครองโดยเลียนแบบการปกครองของจีน ซึ่งตอนนั้นตรงกับสมัยราชวงศ์ถัง จึงเกิดการปฏิรูปไทกะ (Taika reforms) ขึ้นมา การปฏิรูปดังกล่าวนี้ทำให้เกิดการจัดสรรที่ดินใหม่ และมีการจัดเก็บภาษีอย่างหนัก จึงเกิดผลกระทบเป็นวงกว้าง

ชาวนาตัวเล็กๆ จำต้องขายที่ดินของตนเองแล้วกลายไปเป็นผู้เช่านาแทน เมื่อเวลาผ่านไป จึงเกิดมีเจ้าของที่ดินรายใหญ่ขึ้นหลายราย และเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง เจ้าของที่ดินรายใหญ่เหล่านี้จึงมีการว่าจ้างนักรบกองกำลังส่วนตัว เกิดเป็นระบบศักดินาขึ้นมา ใครที่มีอำนาจ ร่ำรวย จะมีที่ดินมาก นี่คือจุดเริ่มต้นของซามูไร โดยซามูไรจะยึดถือการจงรักภักดีต่อนายเป็นสิ่งสำคัญสูงสุด ให้ความสำคัญต่อตนเองและครอบครัวน้อยกว่าเจ้านาย

ภาพจากซีรีย์โชกุน 2024

เมื่อถึงช่วงปี ค.ศ. 900 ยุคเฮอัน (Heian Era) จักรพรรดิอ่อนแอ ค่อยๆสูญเสียอำนาจการปกครองในภาพรวมไป พอปี ค.ศ.1156 จักรพรรดิโทบะ (Emperor Toba) สิ้นพระชนม์ ราชบุตร 2 พระองค์คือ ซูโตกุ (Sutoku) และ โก-ชิราคาวะ (Go-Shirakawa) ของจักรพรรดิโทบะ ต่อสู้กันเพื่อแย่งชิงตำแหน่งจักรพรรดิ เกิดเป็นสงครามกบฏโฮเกน (Hogen Rebellion) อำนาจของจักรพรรดิจึงเสื่อมลงไปอีก ต่อมาในปี ค.ศ. 1160 ตระกูลมินาโมโตะ (Minamoto) และตระกูลไทระ (Taira) ต่อสู้แย่งชิงอำนาจกันเกิดเป็นสงครามกบฏเฮจิ (Heiji Rebellion) ตระกูลไทระเป็นฝ่ายชนะ ขับไล่ตระกูลมินาโมโตะ ออกไปจากเมืองหลวง แล้วจัดตั้งรัฐบาลชุดแรกที่บริหารโดยซามูไร
*ณ จุดนี้ นักวิชาการมีความเห็นแตกต่างกันไป บางพวกถือว่าเป็นการปกครองระบบโชกุนแล้ว บางพวกไม่เห็นด้วย

ในระหว่างช่วงปี ค.ศ. 1180 ถึง 1185 เกิดสงครามเกนเป (Genpei War) ขึ้น ตระกูลมินาโมโตะ รวบรวมกองทัพกลับมาสู้กับตระกูลไทระอีกครั้ง ครั้งนี้ตระกูลมินาโมโตะเป็นฝ่ายชนะ มินาโมโตะ โนะ โยริโทโมะ (Minamoto no Yoritomo) ได้จัดตั้งรัฐบาลโชกุนขึ้น ทำให้จักรพรรดิกลายเป็นตำแหน่งทางพิธีการลอยๆเท่านั้น ไม่มีอำนาจที่แท้จริงใดๆในการปกครอง เรียกสมัยนี้ว่า คามาคุระ (Kamakura Shogunate) ระบบโชกุนคามาคุระ ครองอำนาจอยู่จนถึงปี ค.ศ. 1333 จึงสิ้นอำนาจไป

มินาโมโตะ โนะ โยริโทโมะ (Minamoto no Yoritomo) โชกุนคนแรก (ค.ศ. 1192–1199) ของรัฐบาลโชกุนคามาคุระ (Kamakura shogunate)

เรื่องแนะนำ :
– เพลงญี่ปุ่น: ซูบารุ (Subaru, 昴-すばる)
– ซามูไรกับทรงผมชอนมาเกะ (chonmage, 丁髷)
– ดาบญี่ปุ่น: เทพดาบคนสุดท้าย ชิบะ ชูซากุ ไทระ โนะ นาริมาสะ (Chiba Shūsaku Taira no Narimasa, 千葉 周作 成政)
– ดาบญี่ปุ่น: ทำไมซามูไรต้องพกดาบ 2 เล่ม
– ดาบญี่ปุ่น: การเดินทางฝึกวิชาของผู้ฝึกยุทธ มูชะ ชูเกียว (Musha shugyō, 武者修行)

ที่มาและรูปภาพ:
– https://www.thoughtco.com/samurai-history-195813#
– https://www.pbs.org/wgbh/nova/samurai/hist-nf.html
– https://en.wikipedia.org/wiki/Minamoto_no_Yoritomo

#ซามูไร: กำเนิดซามูไร (侍、さむらい)