เมื่อปลาอายุของดีประจำจังหวัดกิฟุมาถึงเมืองไทย (Gifu Ayu)

ปลาอายุ (Ayu, อะยุ) เป็นปลาแม่น้ำขึ้นชื่อของจังหวัดกิฟุ ในภาคกลางของประเทศญี่ปุ่น เป็นวัตถุดิบชั้นดีที่หากคุณได้มีโอกาสไปเยือนจังหวัดกิฟุแล้ว ก็ไม่ควรพลาดที่จะลิ้มลองความอร่อยกัน… ที่กล่าวมาถึงในตอนนี้ คือจะบอกว่า ที่เมืองไทยก็มีปลาอายุกิฟุมาเสิร์ฟกันด้วยนะ!

ในแต่ละปี Globally Important Agricultural Heritage System (GIAHS) ได้ส่งเสริมให้มีการส่งออกปลาอายุจากแม่น้ำนางาระ (Nagara River) เป็นของดีของลุ่มแม่น้ำแห่งนี้ ที่ชูเอกลักษณ์อันชัดเจนในแง่ของเศรษฐกิจ การอนุรักษ์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมประจำถิ่น ซึ่งทั้งหมดนี้… หากศึกษากันแบบลงลึกในรายละเอียดแล้ว ล้วนเกี่ยวข้องกับวงจรชีวิตของปลาอายุทั้งสิ้น เช่น การอนุรักษ์แหล่งต้นน้ำและป่าไม้ การรักษาระบบนิเวศน์ที่สมดุล การทำประมงพื้นบ้าน และประเพณีจับปลาอายุด้วยนกกาน้ำ (Ukai) เป็นต้น

เมื่อร้านอาหารในไทยได้นำวัตถุดิบขึ้นชื่อจากจังหวัดกิฟุตัวนี้เข้ามาเสิร์ฟ และเข้าเกณฑ์ตามที่กำหนด ทาง GIAHS หรือ “สภาส่งเสริมปลาอายุแห่งแม่น้ำนางาระ” ก็จะทำการรับรองให้ด้วยว่าเป็นร้านอาหารแนะนำปลาอายุจากจังหวัดกิฟุในต่างประเทศ โดยเริ่มมีการทำการรับรองแบบนี้มาตั้งแต่ปี 2019 ซึ่งในไทยได้รับการรับรองมาแล้วจำนวน 3 ร้าน ได้แก่
Wagyu Shin (2019), ร้าน Kitaoji (2024), และร้าน Tenyu Grand (2024)

ปีนี้ (2025) ทาง GIAHS ได้ทำการรับรองให้กับร้าน Wagyu Yakiniku KEN (ถ. เพชรบุรี) โดยมีพิธีการไปเมื่อวันอาทิตย์ที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา…

โดยในช่วงบ่าย… มีการจัดทำเวิร์กช็อปเพื่อให้เชฟได้ศึกษาวิธีการปรุงปลาอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ช่วงเย็น… เป็นพิธีมอบใบรับรองฯ ให้กับร้าน Wagyu Yakiniku KEN

ส่วนในช่วงค่ำเป็นงานเลี้ยงที่นำปลาอายุ และวัตถุดิบชั้นเลิศจากจังหวัดกิฟุ อาทิ “เนื้อฮิดะ” “ลูกพลับมินิไร้เมล็ด” รวมไปถึงสาเกท้องถิ่น มาเสิร์ฟให้กับสื่อมวลชนและเหล่าอินฟลูเอนเซอร์ได้ลิ้มลองกัน บอกเลยว่า… แต่ละเมนูที่จัดเสิร์ฟถือว่าเป็นการเปิดหูเปิดตาอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่อาหารญี่ปุ่นแบบเดิมๆ ที่ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นเพียงเท่านั้น เพราะวัตถุดิบเดิมๆ ก็สามารถรังสรรค์ด้วยเทคนิคใหม่-เก่า ให้เป็นเมนูที่หลากหลายได้อย่างน่าสนใจดีทีเดียว

สุดท้ายแล้ว… ในปีนี้ ร้านที่ได้รับใบรับรองให้เป็น “ร้านแนะนำปลาอายุของจังหวัดกิฟุในต่างประเทศ” ทั้ง 4 ร้าน คือ Wagyu Yakiniku Ken, Wagyu Shin, Kitaoji, และ Tenyu Grand ก็มาร่วมกันในแคมเปญ “Gifu Ayu Menu Fair” จัดเสิร์ฟเมนูพิเศษ “ปลาอายุ” ตั้งแต่วันที่ 10 พ.ย. เป็นต้นไป ตลอด 1 สัปดาห์ หรือจนกว่าของจะหมด ทำให้ผู้ที่ชื่นชอบวัตถุดิบท้องถิ่นญี่ปุ่นชนิดนี้ สามารถไปเพลิดเพลินกับเมนูปลาอายุกันได้ในใจกลางกรุงเทพฯ นี่เอง

เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย: ปลาอายุ (Ayu, อะยุ)

สำหรับปลาอายุนั้น เป็นปลาที่ชอบน้ำใสสะอาด จึงขึ้นชื่อกันด้วยว่าที่ที่มันอยู่น้ำต้องดีจริงๆ ถึงจะมีปลาอายุอาศัยอยู่ได้ แถมยังเป็นปลาที่มีวงจรชีวิตน่าสนใจ (มีความคล้ายคลึงกับปลาแซลมอนหรือปลาเทราต์อยู่พอสมควร) โดยปลาอายุจะเกิดในช่วงฤดูใบไม้ร่วง เติบโตอยู่ในทะเลช่วงฤดูหนาว แล้วว่ายทวนกระแสไปยังต้นแม่น้ำในฤดูใบไม้ผลิ อาศัยกินสาหร่ายตามก้อนหินก้นแม่น้ำในช่วงฤดูร้อน และวางไข่อีกครั้งในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ก่อนที่จะตาย… เป็นปลาที่มีวงจรชีวิตสั้นแค่ประมาณ 1 ปีเท่านั้น!

ในจังหวัดกิฟุ พบมากในแม่น้ำสายหลักที่มีความใสสะอาดมากๆ ซึ่งที่นั่นเรียกว่า “คิโสะสามสาย” ประกอบด้วย แม่น้ำนางาระ แม่น้ำอิบิ และแม่น้ำคิโสะ (แหล่งจับปลาอายุที่สำคัญเลยก็คือแม่น้ำนางาระ)

ด้วยความที่เป็นปลาอายุสั้น ดังนั้นการจับปลาอายุในเชิงอนุรักษ์จึงมีบทบาทสำคัญมากต่อการคงอยู่ของพวกมัน มีการกำหนดฤดูห้ามจับปลาอายุที่ชัดเจน และช่วงที่อนุญาตให้จับก็อิงกับช่วงวัยที่ปลาชนิดนี้จะมีรสชาติที่ดี แถมวิธีการจับ… ก็ส่งผลต่อราคาเป็นอย่างมาก ยิ่งจับด้วยวิธีที่ตัวปลาได้รับความเสียหายน้อยเท่าไร ก็จะยิ่งมีราคาสูง

ปลาอายุ เป็นปลาที่สามารถนำมาปรุงอาหารและกินได้ตั้งแต่หัวจรดหาง แม้แต่เครื่องใน ที่มีความขมเบาๆ ก็สามารถนำไปทำอาหารที่เข้ากับเครื่องดื่มจำพวกสาเกและไวน์ได้ดี เมนูยอดนิยมก็คือปลาอายุย่างเกลือที่สามารถพบเห็นได้ทั่วไปในจังหวัดกิฟุ รวมไปถึงปลาตากแห้ง ปลาหมัก ข้าวอบปลาอายุ และราเม็งปลาอายุ เป็นต้น

เรื่องแนะนำ :
– เบื้องหลังหินปราสาทโอซาก้า กับเครือข่ายอำนาจสมัยเอโดะ
– Gifu Ayu Menu Fair 2025 เทศกาลปลาอายุมาเยือนเมืองไทย
– Mihama-en Lantern Festival ~Autumn Japanese Garden Light-Up 2025~
– เทศกาลพลุที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในคิวชู: ปรากฏการณ์แสงสีสุดอลังการ ณ Huis Ten Bosch
– Kukinoumi Fireworks Festival: แสงสีแห่งอารยธรรมเหนือน่านน้ำ

#เมื่อปลาอายุของดีประจำจังหวัดกิฟุมาถึงเมืองไทย (Gifu Ayu) #Chubu #อาหารญี่ปุ่น #ปลาญี่ปุ่น