ชินโต: การก้าวสู่วัยผู้ใหญ่ เซจิน ชิกิ (Seijin Shiki)

Seijin Shiki พิธีกรรมนี้มีวิวัฒนาการยาวนานหลายศตวรรษ โดยสามารถแบ่งตามยุคสมัยได้ดังนี้

ยุคโบราณถึงยุคศักดินา (เง็มปุกุ – 元服):

เริ่มต้นในกลุ่มชนชั้นสูงและขยายไปสู่ชนชั้นซามูไร เด็กชายที่มีอายุระหว่าง 12–16 ปี จะเข้าพิธีเพื่อเปลี่ยนทรงผมเป็นแบบผู้ใหญ่ (มัดจุกทรงจอนมาเกะ) เปลี่ยนเครื่องแต่งกาย และเปลี่ยนชื่อใหม่ (烏帽子名 – Eboshina) เพื่อแสดงถึงการทิ้งตัวตนในวัยเด็ก ส่วนเด็กผู้หญิงจะมีพิธีคู่ขนานที่เรียกว่า โมกิ (裳着) ซึ่งเป็นการนุ่งกระโปรงยาวลากหมุดเป็นครั้งแรก

ยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สอง (เซจิน ชิกิ):

พิธีในรูปแบบปัจจุบันเริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1946 ที่จังหวัดไซตามะ เพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้แก่คนหนุ่มสาวหลังความพ่ายแพ้ในสงคราม ก่อนที่รัฐบาลญี่ปุ่นจะประกาศให้เป็นวันหยุดราชการอย่างเป็นทางการในเวลาต่อมา

การเปลี่ยนผ่านทางกฎหมายและภาระหน้าที่ของพลเมือง

ในอดีต วันบรรลุนิติภาวะ (成人の日) ถูกกำหนดไว้ตายตัวคือวันที่ 15 มกราคม แต่ด้วยกฎหมาย “Happy Monday” ในปี ค.ศ. 2000 รัฐบาลได้ปรับเปลี่ยนให้เป็น วันจันทร์ที่สองของเดือนมกราคม เพื่อให้มีวันหยุดยาว และในเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 มีการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่ง ลดอายุการบรรลุนิติภาวะจาก 20 ปี เหลือ 18 ปี ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงสิทธิและหน้าที่ดังนี้

สิทธิที่ได้รับทันทีเมื่ออายุ 18 ปี

• การออกเสียงเลือกตั้งทางการเมือง: สามารถใช้สิทธิเลือกตั้งได้ตามกฎหมาย
• การทำนิติกรรมสัญญา: สามารถทำธุรกรรมต่างๆ เช่น การเช่าบ้าน หรือการทำบัตรเครดิตได้ด้วยตนเองโดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง
• การขอหนังสือเดินทาง: สามารถยื่นขอหนังสือเดินทาง (Passport) ที่มีอายุการใช้งาน 10 ปีได้เอง

สิทธิที่ยังคงจำกัดไว้จนกว่าจะอายุ 20 ปี

• การบริโภคสิ่งเสพติดควบคุม: ยังไม่สามารถดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ได้อย่างถูกกฎหมาย
• การพนันถูกกฎหมาย: ยังไม่ได้รับอนุญาตให้เล่นการพนันที่รัฐควบคุม (เช่น การพนันแข่งม้า หรือแข่งจักรยาน)
• แม้อายุบรรลุนิติภาวะตามกฎหมายแพ่งจะลดลงเหลือ 18 ปี แต่ในทางอาญา ผู้มีอายุ 18 และ 19 ปี ถูกจัดอยู่ในสถานะ “ผู้เยาว์เฉพาะกลุ่ม” (特定少年) ภายใต้กฎหมายเยาวชนฉบับแก้ไข พวกเขายังคงได้รับการคุ้มครองด้วยวิธีพิจารณาคดีเยาวชนเป็นหลัก เว้นแต่ในคดีอาญาร้ายแรง เช่น ฆาตกรรม ปล้นทรัพย์ เป็นต้น อัยการสามารถยื่นฟ้องต่อศาลเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ และยังอนุญาตให้เปิดเผยชื่อ-สกุลต่อสาธารณะได้ ทั้งนี้ เมื่ออายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ จึงจะถือว่าเป็นผู้ใหญ่เต็มตัวตามกฎหมายโดยสมบูรณ์

ในเมืองใหญ่ เซจิน ชิกิ อาจดูเหมือนงานรวมรุ่นหรืองานแฟชั่นเสื้อผ้าโบราณ (ผู้หญิงสวมชุดกิโมโนแขนยาว Furisode ผู้ชายสวมชุด Hakama หรือสูทสากล) แต่ในชนบท พิธีนี้ยังคงรักษากลิ่นอายของความเป็นชินโต และจิตวิญญาณชุมชนไว้อย่างดี

พันธกิจผ่านการแบก “มิโกะชิ” (神輿)

ในบางชุมชน การก้าวข้ามวัยไม่ใช่เรื่องของปัจเจกบุคคล แต่เป็นเรื่องของระบบเครือญาติและชุมชน (共同体 – Kyōdotai) ชายหนุ่มที่บรรลุนิติภาวะจะได้รับสิทธิเข้าร่วมในฐานะ “ผู้แบกเสลี่ยงเทพเจ้า” หรือ มิโกะชิ ในงานเทศกาล (祭り – Matsuri) ของศาลเจ้าท้องถิ่น

นัยสำคัญทางสัญญะของการแบกมิโกะชิ

• การทดสอบพละกำลังและความอดทน: เสลี่ยงคามิมีน้ำหนักมาก การแบกเสลี่ยงจึงเป็นการพิสูจน์ว่าร่างกายพร้อมรับความยากลำบากในฐานะผู้ใหญ่
• ความสามัคคี (จิตวิญญาณ Wa – 和): การเคลื่อนที่ของมิโกะชิไม่สามารถทำได้ด้วยคนๆ เดียว แต่ต้องอาศัยจังหวะและการส่งแรงร่วมกันเป็นกลุ่ม
• การปวารณาตัวต่อคามิ (神): เป็นการประกาศตนต่อหน้าสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำท้องถิ่น (Ujigami) ว่าตนพร้อมที่จะปกป้อง ดูแล และเป็นเสาหลักในการสืบทอดวัฒนธรรมของชุมชนต่อไป

รูปของชายที่แบกเสลี่ยงที่หนักมากจนมีก้อนปูดบวมขึ้นที่บ่าไหล่ (神輿瘤 )

เรื่องแนะนำ :
– ชินโต: วัยแรกเกิดถึงวัยเด็ก
– ชินโต: เทศกาลปีใหม่ (โชกัตสึ – 正月)
– ชินโต: เทศกาลและการเฉลิมฉลอง
– ชินโต: พิธีกรรมและการชำระล้าง
– ชินโต: มิโกะ (巫女) หญิงผู้รับใช้แห่งคามิ

ที่มาและรูปภาพ:
– World Religions Shinto by Paula R. Hartz
– https://www.facebook.com/katosei/
– https://yunagifilms.com/news-blog/seijinshiki_kyoto_location/

#ชินโต: การก้าวสู่วัยผู้ใหญ่ เซจิน ชิกิ (Seijin Shiki) #shinto #Rituals