Dogu (土偶) ปริศนาแห่งดินเผาโบราณจากญี่ปุ่น

ถ้าคุณชอบเรื่องลี้ลับจากอดีต หรือสนใจศิลปะโบราณที่แฝงไปด้วยปริศนา… โดกุ (Dogu, 土偶) คือสิ่งที่คุณต้องรู้!

รูปปั้นดินเผาเล็กๆ ที่ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ 14,000 – 300 ปีก่อนคริสตกาลโดยชาวญี่ปุ่นในยุคโจมง (Jomon Period) แม้เวลาจะผ่านไปนานกว่าหมื่นปี แต่ Dogu ก็ยังคงสร้างความฉงนให้กับนักโบราณคดีทั่วโลกอยู่

Dogu คืออะไร?

Dogu เป็นรูปปั้นดินเผาขนาดเล็ก ที่มักมีรูปร่างคล้ายมนุษย์ แต่ก็ไม่ใช่มนุษย์ธรรมดานะ พวกมันมีดวงตาที่กลมโตคล้ายกับแว่นตา บ้างก็มีรูปร่างอวบอ้วน บ้างก็แขนขาสั้น หรือไม่ก็มีลวดลายซับซ้อนเต็มตัว ที่ดูแล้ว… เหมือนมาจากโลกอื่น

แต่ Dogu ไม่ใช่ของเล่นอย่างแน่นอน หลายคนเชื่อว่ามันอาจจะเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมโบราณ อาจใช้เพื่อบูชาเทพเจ้า เพื่อป้องกันสิ่งชั่วร้าย หรือใช้เป็นเครื่องรางขอพรเรื่องความอุดมสมบูรณ์ก็เป็นไปได้

ลักษณะเด่นและความเชื่อเกี่ยวกับ Dogu

1. ดวงตาที่กลมโตเหมือนเอเลี่ยน

โดยเฉพาะ “Shakoki-Dogu” หรือ “Goggle-Eye Dogo” ที่มีตาใหญ่คล้ายใส่แว่น VR อยู่ตลอดเวลา ทำให้บางคนถึงกับเชื่อว่า Dogu เป็นหลักฐานของการพบเจอมนุษย์ต่างดาวเมื่อครั้งอดีต

แม้จะมีความเชื่อว่า Dogu อาจเป็นตัวแทนของเทพเจ้าหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นวัตถุที่ชาวโจมงใช้บูชาเพื่อแสดงถึงความศรัทธาต่อพลังเหนือธรรมชาติอยู่ด้วยเหมือนกัน

2. รูปร่างแปลกตา ซึ่งบางตัวก็คล้ายกับหุ่นยนต์

Dogo นั้นมีหลายแบบ มีทั้งแบบตัวอ้วน ขาสั้น แขนใหญ่ หรือบางตัวมีเขางอกขึ้นมาด้วย ทำให้นักโบราณคดีเชื่อว่าอาจจะเป็นการสะท้อนความเชื่อในเรื่องของเทพเจ้า หรือเป็นสัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับพิธีกรรมบางอย่าง

ในขณะที่ Dogu ส่วนใหญ่มักจะมีรูปร่างคล้ายผู้หญิง และเน้นไปที่ลักษณะของความอุดมสมบูรณ์ เช่น สะโพกใหญ่ หรือหน้าอกใหญ่ เป็นไปได้ว่าอาจจะเป็น Dogu ประเภทเครื่องรางขอพรเรื่องความอุดมสมบูรณ์ที่ใช้ในพิธีกรรมเกี่ยวกับการเกิดและความเจริญรุ่งเรืองของเผ่าพันธุ์

3. บางตัวมีรอยแตกร้าว หรือแขนขาหัก

Dogo หลายชิ้นถูกพบในสภาพ แขนขาหักโดยตั้งใจ! จนมีทฤษฎีหนึ่งเชื่อว่า… คนในสมัยนั้น ทำลาย Dogu เพื่อเป็นการส่งคำขอพร หรือเป็นการปัดเป่าความโชคร้ายก็เป็นได้

ในขณะเดียวกัน ก็มีการพบ Dogu ที่มีรอยแตกร้าวในตำแหน่งที่ตรงกับอวัยวะของมนุษย์ ดังนั้นนักโบราณคดีจึงสันนิษฐานว่าอาจจะเป็น Dogu แบบที่ใช้แทนตัวคนไข้ เป็นวัตถุที่ใช้ในพิธีรักษาโรค คือทำลายทิ้งเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์หรือรักษาโรคนั่นเอง

ประเภทของ Dogu

ในปัจจุบันมีการค้นพบ Dogu อยู่หลายชนิด อาทิ…

1. Shakoki-Dogu (遮光器土偶) – Dogu ตาโต
Dogu ที่มีดวงตาใหญ่มาก คล้ายใส่แว่นตากันแดดหรือแว่น VR พบมากในภูมิภาคโทโฮคุ

2. Heart-Shaped Dogu – Dogu หน้ารูปหัวใจ
Dogu ที่มีใบหน้าเป็นรูปหัวใจ (น่ารักแบบล้ำยุคเกินคาด) มีลักษณะสวยงามกว่า Dogu แบบอื่นๆ

3. Pregnant-Woman Dogu – Dogu แม่ตั้งครรภ์
Dogu ที่มีรูปร่างเหมือนผู้หญิงกำลังตั้งครรภ์ สนับสนุนทฤษฎีเรื่องการเป็นวัตถุขอพรให้คลอดบุตรง่าย

4. Horned Dogu – Dogu มีเขา
Dogu ที่มีลักษณะคล้ายมนุษย์ที่มีเขาหรือหมวกประหลาด เป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นสัญลักษณ์ของผู้นำทางจิตวิญญาณ

Dogu ถูกค้นพบที่ไหน

Dogu ส่วนใหญ่ถูกพบในภูมิภาคคันโตและภูมิภาคโทโฮคุของญี่ปุ่น โดยมีการค้นพบรวมกันแล้วมากกว่า 18,000 ชิ้น และถ้าหากอยากจะชม Dogu ของจริง ก็สามารถไปกันได้ที่พิพิธภัณฑ์หลายแห่ง อาทิ Tokyo National Museum, Tohoku History Museum, และ Aomori Prefectural Museum เป็นต้น

Dogu ศิลปะโบราณที่เต็มไปด้วยเสน่ห์และปริศนาที่ยังไม่คลี่คลาย

แม้จะมีการศึกษาค้นคว้ามากมาย แต่ Dogu ก็ยังคงเป็นปริศนาใหญ่ของวงการโบราณคดี ที่นักวิชาการหลายคนยังคงถกเถียงกันอยู่ว่าแท้จริงแล้ว Dogu ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อใช้ทำอะไร และมีความหมายว่าอย่างไร

ที่พีคสุดก็คือ… บางคนถึงกับเสนอว่า Dogu อาจเป็นหลักฐานของการติดต่อกับมนุษย์ต่างดาวเมื่อครั้งอดีต ด้วยรูปร่างและดวงตาที่ดูไม่เหมือนมนุษย์ทั่วไปนั่นเอง และทฤษฎีนี้ก็ได้รับความสนใจไม่น้อยเลยทีเดียว

ไม่ว่าคุณจะเชื่อว่า Dogu เป็นเครื่องราง วัตถุบูชา หรือแม้กระทั่ง “ของขวัญจากมนุษย์ต่างดาว” แต่มีสิ่งหนึ่งที่แน่นอน นั่นก็คือ Dogu นั้นคือมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญของญี่ปุ่น และเป็นหนึ่งในสิ่งลึกลับที่ดึงดูดใจผู้คนจากทั่วโลก

แล้วคุณล่ะ คิดว่า Dogu คืออะไร สิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือผู้มาเยือนจากนอกโลกกันแน่…

เรื่องแนะนำ :
– ไขความลับ! ทำไมญี่ปุ่นถึงมีต้นสนเยอะสุดๆ
– ภูมิแพ้เกสร (คะฟุนโช) สงครามระหว่างคนญี่ปุ่นกับละอองเกสร
– พระญี่ปุ่นทำมัมมี่ตัวเอง ดับสูญเพื่อคงอยู่นิรันดร์
– ปราสาทอินุยามะ: สมบัติแห่งยุคซามูไร สัมผัสเสน่ห์ญี่ปุ่นโบราณ
– มรดกโลกญี่ปุ่น อนุสรณ์สันติภาพฮิโรชิม่า (Genbaku Dome)

ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ:
https://factsanddetails.com/japan/cat16/sub105/entry-5609.html
https://izawaceramics.com/blogs/news/
https://www.wasshoimagazine.org/blog/discovering-japan/dogu
https://dig.sainsbury-institute.org/orjach/mystery-of-dogu-figurines/
https://metropolisjapan.com/the-power-of-dogu/

#Dogu (土偶) ปริศนาแห่งดินเผาโบราณจากญี่ปุ่น #Jomon Period #ยุคโจมง #ตุ๊กตาโดกุ

Mashiko เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด Tochigi ห่างจากใจกลางกรุงโตเกียวประมาณ 140 กม. Mashiko ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในศูนย์กลางเครื่องปั้นดินเผาที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศ และเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยือนค่ะ

อย่างที่ทราบกันดีนะคะว่าประเทศญี่ปุ่นเป็นประเทศแห่งงานฝีมือ ไม่ว่าจะเป็นอะไรก็สวยงามน่ารักไปหมด ยิ่งเป็นงานเซรามิก หรือเครื่องปั้นดินเผาชิ้นเล็ก ๆ ยิ่งถูกใจจนอยากจะซื้อติดไม้ติดมือกลับบ้านทุกที และครั้งนี้เราจะชวนไปเที่ยวเมืองแห่งเครื่องปั้นดินเผา ที่รับรองว่าใครที่สะสมหรือหลงรักงานคราฟต์ชนิดนี้จะต้องชอบแน่นอนค่ะ

เมืองที่ว่านี้ก็คือเมือง Mashiko เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด Tochigi ห่างจากใจกลางกรุงโตเกียวประมาณ 140 กม. Mashiko ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในศูนย์กลางเครื่องปั้นดินเผาที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศ และเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยือนค่ะ

หากจะพูดถึงเสน่ห์ของเครื่องปั้นดินเผาแห่งเมือง Mashiko ก็คงต้องบอกว่ามีรูปลักษณ์ที่เรียบง่าย สามารถใช้งานได้จริง ส่วนใหญ่จะเป็นงานที่เกี่ยวกับข้าวของเครื่องใช้ในครัว
มีการขุดค้นพบเครื่องปั้นดินเผาในพื้นที่ของเมือง และพบว่าเป็นของเก่าแก่ในยุคโจมงเลยทีเดียว สืบย้อนไปได้ถึงสมัย Jomon และ Yayoi เลยทีเดียว ส่วนประวัติศาสตร์เครื่องปั้นดินเผาของเมืองที่ทำให้มีชื่อเสียงโด่งดังและกลายเป็นที่รู้จักนั้นเริ่มขึ้นเมื่อประมาณศตวรรษที่ 19 เมื่อ Keizaburo Otsuka พบดินเหนียวในภูเขาที่มีคุณภาพดี จึงได้มีการสร้างเตาเผาขึ้นในเมือง Mashiko และด้วยความต้องการในการใช้เครื่องปั้นดินเผาเพื่อทำอาหารอย่างมากในกรุงโตเกียว ทำให้ Keizaburo กลายเป็นผู้เชี่ยวชาญที่ช่างปั้นต่างมาขอคำปรึกษา และกลายเป็นหนี่งในผู้ผลิตเครื่องปั้นดินเผาชั้นนำของประเทศในเวลานั้นค่ะ

จนเมื่อต้นศตวรรษที่ 20 ได้มีช่างปั้นอีกคนหนึ่ง ชื่อว่า Shoji Hamada ได้สร้างเตาเผาของตัวเองขึ้นในเมือง มีการส่งเสริมการปั้นเครื่องปั้นดินเผาและมุ่งมั่นที่จะใช้เฉพาะวัสดุที่มาจากท้องถิ่น โดยยึดหลักการศิลปะแบบ Mingei ที่หลอมรวมความงามเข้ากับการใช้ประโยชน์ได้จริงโดยการทำให้เป็นที่นิยมในสไตล์ศิลปะดั้งเดิม ทำให้งานเครื่องปั้นดินเผาของเมือง Mashiko ยิ่งมีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก นอกจากนี้ Shoji Hamada ยังได้รับรางวัล “Living National Treasure” ในปี 1955 อีกด้วยค่ะ

สำหรับผู้ที่เดินทางมาเที่ยวที่เมือง ก็สามารถแวะชม Shoji Hamada Memorial Mashiko Sankokan ซึ่งจัดแสดงผลงานของ Shoji Hamada ซึ่งมีทั้งเตาเผาที่เคยใช้และบ้านพักอาศัยในช่วงที่เขายังมีชีวิตอยู่ และพิพิธภัณฑ์ Mashiko Museum of Ceramic Art หรือ Ceramic Art Messe Mashiko ซึ่งที่นี่นอกจากจะมีการจัดแสดงเครื่องปั้นดินเผาแล้วยังมีกิจกรรมเวิร์คชอปสำหรับผู้ที่สนใจในงานเครื่องปั้นดินเผาด้วยค่ะ

และในทุก ๆ ปีที่เมืองแห่งนี้ก็จะมีการจัดงาน Pottery Fair ขึ้น ปีละสองครั้ง โดยเริ่มจัดตั้งแต่ปี 1966 ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ครั้งแรกของปีจะจัดในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ระหว่าง Japan’s Golden Week Holiday (ช่วงวันหยุดยาวของคนญี่ปุ่น) และจัดอีกครั้งในฤดูใบไม้ร่วงประมาณต้นเดือนพฤศจิกายน ภายในงานจะมีร้านค้ากว่า 50 ร้านและ 500 กว่าเต้นท์ที่จะนำเครื่องปั้นดินเผามาวางจำหน่ายหลากหลายชนิด ตั้งแต่เครื่องปั้นดินเผาแบบดั้งเดิม แจกัน กระถาง ของใช้ในชีวิตประจำวันอย่างถ้วยและจานให้ได้เลือกช้อปกัน นอกจากนี้ยังมีโอกาสได้พบกับศิลปินช่างปั้นท้องถิ่นอีกด้วย ถือเป็นงานประจำปีที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศให้เดินทางมาเยือนค่ะ

สำหรับการเดินทางมาเยือนเมือง Mashiko นั้น ก็สะดวก สามารถเดินทางมาโดยรถไฟ โดยใช้เวลาประมาณ 2.30 ชั่วโมงจากโตเกียวค่ะ

เรื่องแนะนำ :
-ชวนแวะ : ร้านซักผ้าแบบบริการตนเองที่ได้รางวัลการันตี
-มาสคอตแบบนี้ก็มีด้วย!!
-จิ๋วแต่แจ๋วกับร้านซูชิสไตล์มินิมอล ที่ฟุกุโอกะ
-แวะถ่ายรูปเช็คอิน KOBAN น่ารัก ๆ กันเถอะ
-หลงเสน่ห์ไปกับเจ้าเหมียว ลายเส้นดาร์กแต่ชวนฝันของ Yuko Higuchi

ข้อมูลและภาพประกอบจาก
-https://japanobjects.com/features/japanese-ceramic-towns
-https://thekindcraft.com/mashiko/
-http://www.mashiko-kankou.org/english/mta1/mashikoyaki/toukiiti/tokiichi.htm
-https://www.japan.travel/en/destinations/kanto/tochigi/mashiko-area/
-https://alljapantours.com/japan-attraction/pottery-towns/kanto/mashiko-pottery-town/
-https://www.facebook.com/WelcomeVisit-TochigiJapan-637010799807450/
-http://www.mashiko-museum.jp/en/hamada/index.html