ใครคือ Onitsuka Tiger

“โอะนิซึกะ” เป็นชื่อใคร?

ผมพอจะรู้ว่าคำว่า “โอะนิซึกะ” เป็นชื่อนามสกุลของบุคคล

ผมรู้จักชื่อนี้จากละครทีวีเรื่อง GTO นำแสดงโดย โซริมะจิ ทะคะชิ (反町隆史) ที่สร้างมาจากการ์ตูนในชื่อเรื่องเดียวกัน

“GTO” นี้ย่อมาจาก Great Teacher Onitsuka เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับคุณครูสุดเฮ้วที่อุทิศตนสอนกลุ่มนักเรียนเกเรขัดเกลาให้พวกเหล่านักเรียนออกมาให้ได้ดี

แน่นอนว่า เรื่องราวที่ผมจะเล่าในบทความนี้หาได้เกี่ยวข้องกับละครเรื่อง GTO (ซึ่งคุณผู้อ่านส่วนใหญ่ที่รู้จักน่าจะคุ้นเคยมาจากต้นฉบับที่เป็นมังงะเสียมากกว่า) แต่อย่างที่กล่าวไว้ในข้างต้น ด้วยละคร GTO นี้ทำให้ผมคุ้นเคยว่า “โอะนิซึกะ” นั้นเป็นชื่อนามสกุลของบุคคลได้

ชื่อ “โอะนิซึกะ” นั้นคงทำให้ผมสะดุ้งเพราะคำว่า “โอะนิ” ในภาษาญี่ปุ่นนั้นแปลว่า “ยักษ์” ตัวอย่างเช่นยักษ์ในเรื่องอุราชิม่า ทาโร่ หรือ ยักษ์ที่ต้องเอาถั่วเหลืองปาใส่เป็นการไล่ในเทศกาล”เซะสึบุน” (節分) ซึ่งเป็นเทศกาลก่อนเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ โดยตะโกนบอกว่า

“โอะนิ วะ โซะโตะ , ฟุคุ วะ อุจิ”

鬼は外！福は内！

(ยักษ์อยู่ข้างนอก!ความโชคดีอยู่ข้างใน!)

ซึ่งคำว่า “โอะนิ” ในชื่อ “โอะนิซึกะ” นั้น เขียนด้วยตัวอักษรคันจิที่แปลว่า “ยักษ์” จริงๆ

โดยที่ “โอะนิซึกะ” เขียนเป็นตัวคันจิได้แบบนี้

鬼塚

おにづか

อย่างที่กล่าวไว้ข้างต้นว่า 鬼 [โอะนิ] แปลว่า “ยักษ์” แล้วเหตุไฉนถึงเอาคำว่า “ยักษ์” มาใส่ในชื่อคน ซึ่งในหนึ่งข้อสันนิฐานหนึ่งคือ “ยักษ์”เป็นสัญลักษณ์ของ“ผู้แข็งแกร่ง” นั่นก็อาจจะเป็นที่มาของการนำเอาตัวอักษร 鬼 [โอะนิ] มาใช้ไว้ในชื่อนามสกุล

ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้วคำว่า 塚 [ซึคะ] นี้หมายความว่าอย่างไร

塚 [つか:ซึกะ] นั้นหมายความว่า “เนิน” หรือ hill ซึ่งก็น่าสงสัยอีกว่าทำไมถึงเอาคำว่า “เนิน” มาประกอบในชื่อ

แต่คิดอีกทีขนาดชื่อคนญี่ปุ่นทั่วไปยังเอาคำว่า “ภูเขา” 山 [ยะมะ] หรือ “แม่น้ำ” 川 [คะวะ] มาประกอบเลย เพราะฉะนั้นแล้วจะมีคำว่า “เนิน” 塚[ซึคะ] อยู่ในชื่อนามสกุลก็ไม่เห็นจะเป็นอะไร

เอาละ เขียนถึงชื่อ “โอะนิซึกะ” มาเนิ่นนานแล้ว คราวนี้ผมจะพูดถึงชื่อยี่ห้อรองเท้า Onitsuka Tiger กันสักหน่อย

รองเท้า Ontitsuka Tiger เริ่มต้นโดยชายชื่อ “โอะนิซึกะ คิฮะจิโร่” (鬼塚喜八郎) ไปเรียนรู้วิธีการทำรองเท้ากีฬาจากผู้ผลิต แล้วก่อตั้งบริษัทของตนเองขึ้นมา ที่จังหวัดเฮียวโกะ โดยเริ่มต้นก่อนด้วยการสร้างรองเท้าบาสเกตบอล จนเริ่มมีชื่อเสียง

ที่มาของไอ้เสือ

ณ สมัยนั้น ผู้จัดการโรงงาน จะใส่เครื่องหมาย “เสือ” ที่ดูโดดเด่นไว้ใต้รองเท้า คุณคิฮะจิโร่เห็นแล้วชอบใจมากเลยจะตั้งชื่อแบรนด์ของตัวเองว่า “โทระชิรุชิ” (虎印) ที่แปลตรงๆ ว่า “Tiger mark” แต่ด้วยเนื่องว่ามีคนอื่นจดชื่อเดียวกันเป็นตราสินค้าเรียบร้อยแล้วจึงเอาชื่อของผู้ก่อตั้งมาเป็นชื่อแบรนด์ว่า “Onitsuka Tiger”

ใปโอลิมปิกปีค.ศ. 1956 ที่กรุงเมลเบิร์น นักกีฬาทีมชาติญี่ปุ่นใช้รองเท้าเทรนนิ่งที่พัฒนาโดย Onitsuka Tiger

ปีค.ศ.1961 คุณโอะนิซึกะ คิฮะจิโร่ เดินทางไปหาคุณ Abebe Bikila นักวิ่งที่ลงแข่งมาราธอนทุกปีถึงโรงแรมที่เขาพักอาศัย คุณคิฮะจิโร่ขอร้องให้คุณ Abebe Bikila ใส่รองเท้าของ Onitsuka Tiger ลงแข่ง

คุณ Abebe Bikila ชนะเลิศการแข่งขันครั้งนั้นเลยเป็นเหตุให้โลกยอมรับในแบรนด์ Onitsuka Tiger รองเท้าถูกนำเข้าไปขายในอเมริกาทำยอดขายได้อย่างมาก

นักกีฬาญี่ปุ่นที่ใส่รองเท้าของ Onitsuka Tiger ชนะเลิศเหรียญรางวัลมากถึง 46 เหรียญในกีฬาโอลิมปิกโตเกียวปีค.ศ.1964 ชื่อเสียงของ Onitsuka Tiger เลยยิ่งมากขึ้นเรื่อยๆ

ลายข้างรองเท้าของ Onitsuka Tiger เกิดขึ้นมาในปี 1966 เพื่อที่จะเอาไปใช้ในกีฬาโอลิมปิกที่เม็กซิโกปีค.ศ. 1968

ปีค.ศ. 1977 บริษัทโอนิซึกะควบรวมกิจการกับอีกสองบริษัทเปลี่ยนเป็นบริษัท asics ซึ่งช่ือนี้ย่อมาจากประโยคภาษาละติน Anima Sana In Corpore Sano ที่มีความหมายว่า “หากจำต้องสวดมนต์กับพระเจ้า ขอร่างกายที่มีสุขภาพและจิตใจที่มีสุขภาพด้วยเทอญ”

ปีค.ศ. 2002 แบรนด์ Onitsuka Tiger ก็กลับมาอีกครั้งอาศัยความเป็น Retro กลายเป็นรองเท้าแฟชั่นยอดนิยม

แน่นอนว่าผมรู้จัก Onitsuka Tiger เพราะจากหนังเรื่อง Kill Bill ที่ The Bride สวมรองเท้ารุ่น Mexico 66 สีเหลืองคาดดำ

ชื่อ Mexico 66 นี้แสดงถึงกีฬาโอลิมปิกที่เม็กซิโกโดยลายรองเท้า Onitsuka Tiger กำเนิดขึ้นมาในปีค.ศ.1966 เพื่อกีฬาโอลิมปิกครั้งนั้น

แต่ผมเองก็เพิ่งจะรู้ว่า Bruce Lee ก็ใช้รองเท้า Onitsuka Tiger เช่นกันและเป็นหนึ่งในผู้สร้างความนิยมให้รองแท้าแบรนด์นี้

เราคงเห็นความสัมพันธ์ ดีเอ็นเอ ของสองแบรนด์ asics กับ Onitsuka Tiger จากลายคาดที่เป็นเอกลักษณ์นี้ asics ยังคงดีเอ็นเอของความเป็นรองเท้ากีฬา ส่วน Onitsuka Tiger เป็นรองเท้าแฟชั่นและทำให้เราหวลอดีตย้อนไปยังยุคปีค.ศ.1966

ท้ายที่สุดแล้ว Onitsuka คือชื่อนามสกุลของผู้ก่อตั้งบริษัท (ไม่ต่างกับ Toyota, Honda) ส่วน “เสือ” (虎[โทะระ]) tiger นั้นเป็นแรงบันดาลใจจากผู้จัดการโรงงานที่มีตรารูปเสืออยู่ข้างใต้รองเท้า

เรื่องแนะนำ :
– สลากกินแบ่งญี่ปุ่น
– ครบรอบ 150 ปีกิจการรถไฟในญี่ปุ่น
– ノーノー [โนโน] ในวัฒนธรรมเบสบอลของญี่ปุ่น
– デマ [เดะมะ] “ข่าวลือที่ไม่จริง” จากภาษาเยอรมัน
– 自由 [จิยู] อิสระ, เสรี

อ้างอิง
– https://detail.chiebukuro.yahoo.co.jp
– https://www.gsc-rinkan.com/column/
– https://ja.wikipedia.org/wiki/アシックス
– https://www.onitsukatiger.com/jp/ja-jp/tiger-tales

#ใครคือ Onitsuka Tiger