ไฟลุกบนอินเตอร์เนต… ญี่ปุ่นก็มีความดราม่าบนโลกโซเชี่ยล เหมือนกันนะ (><)

ใดๆ แล้วในโลกนี้มีดราม่า ดราม่าที่เป็นหนึ่งในภาษาสามัญของมนุษยชาติ

ดราม่าถ่ายทอดผ่านเรื่องเล่าปากต่อปาก หนังสือพิมพ์ จนในปัจจุบันโลกอินเตอร์เนตที่ทำให้มนุษย์เราแลกเปลี่ยนข้อมูลได้รวดเร็ว ประกอบกับโซเชี่ยลเนตเวิร์ค อย่าง facebook x.com ยิ่งทำให้ดราม่าถูกส่งผ่านตามช่องทางเหล่านี้

เราเองคงเคยประสบพบเจอ ความดราม่าบนโลกโซเชี่ยล ญี่ปุ่นก็เช่นกัน ดราม่าบนโลกโซเชี่ยล มันก็มีให้พบเห็น

บนญี่ปุ่นในโลกอินเตอร์เนต หากมีประเด็นให้เป็นดราม่า เราจะใช้ศัพท์คำว่า

炎上
[เอนโจ]
ดราม่าบนโลกโซเชี่ยล

ตัวคันจิ 炎 [โฮะโนะโอะ:ほのお] นี้เสมือนดั่งเปลวเพลิง เป็นคันจิตัวไฟ 火 [ฮิ] สองตัวประกบกันบนล่าง ให้เราได้นึกถึงเปลวเพลิงในหนังเรื่อง backdraft

ส่วนตัว 上 [อุเอะ] แปลว่า “ข้างบน”

ดังนั้นแล้วคันจิสองตัวประกอบกัน 炎上 [เอนโจ] มีความหมายกลายๆ ว่า “ไฟลุกแล้วจ้า”

เราสามารถใช้คำว่า 炎上 [เอนโจ] ในความหมายว่า “ไฟไหม้อยู่” กับวัตถุที่โดนจุดไฟลุก ตัวอย่างเช่น

バス炎上
[บะสุ เอนโจ]
มีไฟไหม้บนรถบัส

คำว่า 炎上 [เอนโจ] สามารถใช้กับ Project อย่างเช่น IT Project เพื่อแสดงถึงโปรเจคที่มีปัญหาต่างๆ มากมายราวกับโดนไฟลุก

เมื่ออินเตอร์เนตเริ่มเป็นที่แพร่หลาย จึงมีการใช้คำว่า 炎上 [เอนโจ] ในความหมายที่แสดงสภาวะดราม่าที่เกิดขึ้นในสังคมโลกโซเชี่ยลของญี่ปุ่น เปรียบเหมือนไฟกำลังไหม้วอดวาย ต้องหาทางดับเพลิง ให้โลกโซเชี่ยลสงบโดยเร็ว

เพื่อเป็นการแสดงความเฉพาะเจาะจงว่า เป็นเรื่องที่เกิดไฟลุกบนอินเตอร์เนต เราสามารถใช้คำว่า

ネット炎上
[เน็ตโตะ เอนโจ]
เพื่อบ่งบอกถึง “ไฟลุกบนเน็ต (อินเตอร์เน็ต)”

炎上 [เอนโจ] เริ่มถูกใช้ในความหมายว่า “ไฟลุกบนอินเตอร์เนต” เมื่อราวปีค.ศ. 2005

จริงแล้วอินเตอร์เนตมีเริ่มใช้มาตั้งแต่ช่วงยุคปี 90 แต่สมัยนั้นยังไม่มีการใช้คำว่า 炎上 [เอนโจ] สำหรับดราม่าบนอินเตอน์เนต แต่จะใช้คำว่า 祭り [มะซึริ] ที่แปลว่า “เทศกาล” โดยใช้ในลักษณะคำว่า “เทศกาล XX” (XX祭り)

ซึ่งคำว่า 炎上 [เอนโจ] ถูกเริ่มใช้ในความหมายดราม่าบนอินเตอร์เนตเมื่อปี 2005 เป็นช่วงเวลาประจวบเหมาะกับการที่บริษัท Sony จัดประกวดให้มีการทำ blog promotion “ไดอารี่ประสบการณ์การใช้ Walkman” ซึ่งเป็นเนื้อหาให้มือสมัครเล่น 4 คนรายงานการใช้ walkman แต่มีการพบว่ารูปถ่ายที่ถ่ายลงใน blog นั้นแลดูจะใช้เทคนิคขั้นสูงที่มือสมัครเล่นไม่สามารถทำได้แน่ๆ และมีเนื้อหาที่เขียนด้อยค่าสินค้าของบริษัทคู่แข่ง จึงทำให้เกิดประเด็นดราม่าขึ้นมา

และคำว่า 炎上 [เอนโจ] จะไปตรงกับสถานการณ์ในกีฬาเบสบอลที่ถ้าผู้เล่นที่ขว้างบอล (pitcher) ถูกตีลูกรัวๆ จะใช้คำว่า 火だるま [ฮิดะรุมะ] ซึ่งแปลว่า “สภาพที่ร่างกายถูกไฟลุกไหม้” ซึ่งช่วงตุลาคมปีค.ศ. 2005 นั้นมีการแข่งขันเบสบอลนัดชิงชนะเลิศ ซึ่งแข่งกัน 7 เกม ใครชนะ 4 เกมก่อนเป็นแชมป์ไป ซึ่งทีม Lotte Marines สามารถเอาชนะทีม Hanshin Tiger ได้ 4 เกมรวด และทีม Hanshin เสียแต้มไปทั้งหมด 33 แต้มจาก 4 เกม (ถือว่าเสียแต้มเยอะมาก) ทำให้คำว่า 炎上 [เอนโจ] โผล่ตามหัวข้อข่าว จึงเป็นไปได้ว่าคำว่า 炎上 [เอนโจ] เลยมาประจวบเหมาะกับดราม่าของบริษัท Sony พอดิบพอดี

จากการค้นคีย์เวิร์ด 炎上 [เอนโจ] ผมก็พบว่าบริษัทเอกชนในญี่ปุ่นก็มีการตื่นตัวเฝ้าระวังไม่ให้เกิดดราม่าบนอินเตอร์เนต มีการอธิบายว่า 炎上 [เอนโจ] หมายความว่าอะไร คิดวิเคราะห์ว่ากระบวนการในการก่อร้างสร้างดราม่าเป็นยังไง และคิดวิธีแก้ไขและป้องกัน ถึงขั้นมีหนังสือที่เขียนถึงการจัดการดราม่า (เหมาะสำหรับบริษัทและผู้สนใจทั่วไป)

มีการวิเคราะห์ของเวบไซต์ eltes.co.jp ถึงประเด็นดราม่าในช่วงครึ่งปี 2024 ที่ผ่านมา โดยสรุปเหตุการณ์ดราม่าใหญ่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการบริการ ตัวอย่างเช่น

• ลูกค้าที่ต้องอาศัยรถเข็นมาใช้บริการสถานที่ พอกลับมาใช้บริการใหม่อีกครั้งกลับถูกปฏิเสธ จึงเป็นประเด็นดราม่าขึ้นมา
• มีการประกวดวาดภาพแล้วภาพที่สร้างมาจาก AI ชนะได้รางวัล

ประเด็นเรื่องดราม่าบนอินเตอร์เนตนั้น เป็นสิ่งที่เกิดได้ด้วยหลายๆ ปัจจัย อินเตอร์เนตเป็นสถานที่สาธารณะที่ผู้คนมากหน้าหลากหลายมารวมตัวกันได้ง่าย เป็นที่ที่ผู้คนสามารถที่จะพูดออกมาได้โดยไม่ต้องระบุตัวตน เมื่อคนกลุ่มเล็กๆ แต่พูดแล้วมีเสียงดังก็ก่อให้เกิดมายาคติได้ว่าคนส่วนใหญ่คิดแบบนั้น

ด้วยเหตุเหล่านี้ก็ก่อให้เกิดเหตุการณ์ดราม่าขึ้นมา

เราอาจจะเป็นผู้ชมเปลวไฟที่ลุกเพลิงบนอินเตอร์เนต แต่จับพลัดจับผลูเราอาจจะไปอยู่ท่ามกลางกองไฟก็เป็นได้ เฉกเช่นกับคำว่า 炎上 [เอนโจ] นั่นเอง

เรื่องแนะนำ :
– สีเฉดม่วงในวัฒนธรรมของญี่ปุ่น
– สีเฉดแดงในวัฒนธรรมของญี่ปุ่น
– สีครามกับญี่ปุ่น
– โลกหลังความตายของเทพอิซะนะมิ ภรรยาของเทพให้กำเนิดญี่ปุ่น
– เทพแห่งพายุ สุสะโนะโอะ (Susanoo no Mikoto)

อ้างอิง
– https://eltes.co.jp/news/release/7189/
– https://xtrend.nikkei.com/atcl/contents/watch/00013/00784/

#ไฟลุกบนอินเตอร์เนต… ญี่ปุ่นก็มีความดราม่าบนโลกโซเชี่ยล เหมือนกันนะ (><) #ดราม่าญี่ปุ่น