Menko (面子): เมื่อกระดาษแผ่นเดียวคือศักดิ์ศรี! ตำนานเกมตบการ์ดปู่โสม ผู้มาก่อน Yu-Gi-Oh!

ก่อนที่โลกจะรู้จักกับ Yu-Gi-Oh!, Pokémon TCG หรือแม้แต่ Pogs (ฝาตบยุค 90s) ที่เด็กผู้ชายญี่ปุ่นในยุคโชวะเขาดวลกันอย่างเมามันส์ในระดับยอดฝีมือด้วยแผ่นกระดาษแข็งหนาเตอะที่เรียกว่า “เมนโกะ” (Menko – 面子) กันมาก่อน

ภาพของเด็กหัวเกรียน กางเกงขาสั้น ล้อมวงกันบนพื้นดินที่ฝุ่นคละคลุ้ง ง้างแขนสุดแรงแล้วฟาดการ์ดลงพื้นจนเสียงดัง “ปัง!” เพื่อชิงการ์ดของคู่ต่อสู้ คือภาพจำสุดคลาสสิกของญี่ปุ่นยุคหลังสงคราม

วันนี้เราจะพาไปเปิดตำนาน “เมนโกะ” บอร์ดเกมสายพันธุ์อึด ที่ไม่ได้มีดีแค่การตบตี แต่คือบันทึกประวัติศาสตร์ Pop Culture ของญี่ปุ่นที่น่าสนใจที่สุดอย่างหนึ่งเลยทีเดียว

วิวัฒนาการความเก๋า จากก้อนดินปั้น สู่กระดาษพิมพ์ลายฮีโร่

ประวัติศาสตร์ของเมนโกะ ยาวนานกว่าที่คิด มันผ่านการ “กลายร่าง” มาหลายยุคสมัย…

1. ยุคเอโดะ: กำเนิดจากดินโคลน (Doro-Menko) เชื่อหรือไม่ว่า ต้นตระกูลเมนโกะไม่ได้ทำจากกระดาษ ในสมัยเอโดะ (ศตวรรษที่ 17-19) เด็กๆ จะนำดินเหนียวหรือดินโคลนมาปั้นเป็นแผ่นกลมๆ ตากแห้ง แล้วเอามาปาใส่กันให้แตก หรือปาให้พลิกคว่ำกันไปเลย เรียกว่า “โดโรเมนโกะ” (泥面子) ต่อมาก็มีการหล่อด้วยตะกั่ว ซึ่งหนักและอันตรายจนต้องถูกแบนในภายหลัง

จากดินเหนียว

จากโลหะ

2. ยุคโชวะ: ยุคทองของ “กระดาษ” (The Golden Age) จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นอยู่ในภาวะขาดแคลน แต่เด็กๆ ยังต้องการของเล่น “กระดาษแข็ง” จึงกลายเป็นวัสดุที่ตอบโจทย์ที่สุด เพราะหาง่ายและราคาถูก

จากกระดาษ

ความพีคคือ “ลวดลาย” บนหน้าการ์ด ที่ทำให้เมนโกะกลายเป็นสื่อบันทึกที่อินเทรนด์ในยุคนั้นอย่างดีเยี่ยม ตั้งแต่ภาพซามูไร, นักเบสบอลอาชีพ (เช่น Sadaharu Oh), นักมวยปล้ำ ไปจนถึงการมาถึงของมังงะและอนิเมะยุคบุกเบิกอย่าง Astro Boy (เจ้าหนูปรมาณู), Tetsujin 28-go (หุ่นเหล็กหมายเลข 28) และ Godzilla

ใครมีการ์ดลายฮีโร่ตัวท็อปในมือ คือเท่ที่สุดในซอย! (ไม่น่าแปลกที่ menko ในปัจจุบัน คือของสะสมสไตล์วินเทจที่ถ้าใครมีตัวแรร์ ถือว่าเป็นเทพในวงการ!!)

ทำไมถึงเกมนี้ถึงหายไป? แล้วทำไมยัง “น่าสนใจ”?

การล่มสลายของเมนโกะอย่างแท้จริง น่าจะเป็นเพราะการมาถึงของ Nintendo Famicom ในยุค 80s และการ์ดเกมยุคใหม่อย่าง Carddass (การ์ดหยอดเหรียญ) ทำให้ความนิยมของเมนโกะที่ต้องใช้แรงกายและเล่นบนพื้นดินค่อยๆ เลือนหายไปตามกาลเวลา

ความ Cool ในมุมมองปัจจุบัน ที่แม้เด็กยุคนี้จะไม่เล่นแล้ว แต่เมนโกะกลับมีเสน่ห์ในมุมใหม่:

• ลายเส้นการ์ตูนยุคเก่า สีสันที่ฉูดฉาด (บางทีก็พิมพ์เบี้ยวๆ) กลายเป็นงานศิลปะที่สะท้อนยุคสมัยแบบ Retro Art เป็นของสะสมที่สายวินเทจตามหามาใส่กรอบแต่งบ้าน
• มันคือเกม Analog ที่ใช้หลักฟิสิกส์ล้วนๆ ไม่มีการสุ่มดวงจากคอมพิวเตอร์ ชัยชนะขึ้นอยู่กับแรงแขน องศาการปา และการคำนวณแรงลม มันคือความสะใจที่หาไม่ได้จากการจิ้มหน้าจอ+

วิชาตบเมนโกะการ์ดขั้นพื้นฐาน:

กติกาของเมนโกะคือความดิบเถื่อนที่เรียบง่ายคือ “ทำให้การ์ดคู่ต่อสู้พลิกคว่ำให้ได้” โดยเมนโกะมักจะทำจากกระดาษแข็งที่หนาและหนักกว่าการ์ดทั่วไป แถมบางทีก็ทาน้ำมันเคลือบเพื่อให้ลื่นและทนทาน เพื่อบรรลุประสงค์ของกติกานี้ ต้องใช้กำลังภายในมาโชว์เทพกันน่าดู

วิธีเล่น (แบบดั้งเดิม):

1. เตรียมสนาม – เล่นบนพื้นเรียบๆ (พื้นดิน พื้นปูน หรือพื้นไม้)
2. วางเป้าหมาย – ผู้เล่นคนหนึ่งวางการ์ดของตัวเองลงบนพื้น (เรียกว่าการ์ดเป้าหมาย)
3. ง้างแล้วฟาด! – ผู้เล่นอีกคนใช้การ์ดของตัวเอง ฟาดลงไปที่พื้นข้างๆ หรือฟาดลงไปที่ตัวการ์ดเป้าหมายโดยตรง
4. เป้าหมาย – แรงกระแทกและแรงดันอากาศที่เกิดจากการฟาด จะต้องทำให้การ์ดเป้าหมายพลิกกลับด้านให้ได้
5. รางวัล – ถ้าทำสำเร็จ ผู้ฟาดจะได้กินการ์ดใบนั้นไปเลย! ซึ่งสมัยก่อนเล่นกันแบบกินเปล่าจริงจังมาก

ทริคคือ… ไม่ใช่แค่ฟาดแรงๆ แต่ต้องเล็งมุมให้ลมเข้าไปช้อนใต้การ์ดเป้าหมายพอดี มันคือศิลปะแห่งการใช้แรงลม!

เมนโกะ คือหลักฐานที่บอกเราว่า ความสนุกในวัยเด็กบางครั้งไม่ต้องซับซ้อน แค่มีกระดาษแข็ง เพื่อนรู้ใจ และลานดินกว้างๆ ก็สามารถสร้างตำนานการดวลที่อยู่ในความทรงจำไปตลอดชีวิตได้แล้ว

เรื่องแนะนำ :
– Fukuwarai เกมแปะหน้าท้าดวง “ยิ่งฮา ยิ่งเฮง” การละเล่นปีใหม่ที่ขอแค่ได้หัวเราะก็พอ!
– Koma (こま): ลูกข่างญี่ปุ่น จิตวิญญาณแห่งการหมุน จากของเล่นจักรพรรดิ สู่ต้นตระกูล Beyblade
– Otedama: ความสุขในกำมือ จากของเล่นยุคเอโดะ สู่ไอเทมฝึกสมองสุดคลาสสิก
– Daruma Otoshi: เกมทุบไม้ฝึกจิต จากของเล่นยุคเอโดะสู่ของแต่งบ้านสุดคูล

ที่มา

• https://menko-toy.jimdofree.com/
• https://www.ghislainmirat.com/
• https://fudawiki.org/en/menko
• https://web-japan.org/
• https://oldjapantoys.com/

#Menko (面子): เมื่อกระดาษแผ่นเดียวคือศักดิ์ศรี! ตำนานเกมตบการ์ดปู่โสม ผู้มาก่อน Yu-Gi-Oh!

Fukuwarai เกมแปะหน้าท้าดวง “ยิ่งฮา ยิ่งเฮง” การละเล่นปีใหม่ที่ขอแค่ได้หัวเราะก็พอ!

ถ้าพูดถึงกิจกรรมวันขึ้นปีใหม่ของญี่ปุ่น (Oshogatsu) นอกจากจะไปไหว้พระขอพร กินอาหารมงคลอย่างโอเซจิแล้ว อีกหนึ่งภาพจำที่ขาดไม่ได้คือการที่ครอบครัวมารวมตัวกันเล่นเกมง่ายๆ แต่เรียกเสียงหัวเราะได้ดังลั่นบ้าน

และเกมที่ครองแชมป์ความฮาประจำเทศกาลนี้ก็คือ “ฟุคุวะไร” (Fukuwarai, 福笑い) หรือเกมปิดตาแปะหน้านั่นเอง ดูเผินๆ เหมือนเกมเด็กเล่นในงานวัด แต่บอกเลยว่าเบื้องหลังเกมนี้มีกุศโลบายความโชคดีซ่อนอยู่ลึกซึ้งกว่าที่คิด

ความหมายที่ซ่อนอยู่… ทำไมต้องเล่นตอนปีใหม่?

ชื่อของ “ฟุคุวะไร” มาจากคันจิสองตัว คือ 福 (Fuku) ที่แปลว่า “โชคลาภ/ความสุข” และ 笑い (Warai) ที่แปลว่า “การหัวเราะ” เมื่อรวมกัน มันก็คือคอนเซปต์ที่ตรงตัวเป๊ะๆ ว่า “หัวเราะแล้วโชคดี”

คนญี่ปุ่นมีความเชื่อถือตามคติพจน์โบราณที่ว่า “วาราท คาโดะ นิ วะ ฟุคุ คิทารุ” (笑う門には福来る) แปลว่า “โชคลาภจะมาสู่ประตูบ้านที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ” ดังนั้น การเริ่มต้นปีใหม่ด้วยการหัวเราะให้สุดเสียง จึงถือเป็นการเปิดประตูรับพลังงานบวกและสิริมงคลเข้ามาตลอดทั้งปีนั่นเอง

ว่ากันว่าฟุคุวะไรเริ่มเล่นกันมาตั้งแต่สมัยเอโดะตอนปลาย และกลายมาเป็นการละเล่นยอดฮิตประจำบ้านในช่วงปีใหม่ตั้งแต่สมัยเมจิเป็นต้นมา โดยใบหน้าที่นิยมนำมาเล่นกันมากที่สุดคือหน้าของ “โอทาฟุกุ” (Otafuku) หรือ “โอคาเมะ” (Okame) หญิงสาวแก้มยุ้ย หน้าตายิ้มแย้ม ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์และความสุข

วิธีการเล่น: มีกติกาเดียวคือ “ห้ามแอบดู!”

ความสนุกของเกมนี้คือความ “คาดเดาไม่ได้” อุปกรณ์มีแค่กระดาษโครงหน้าเปล่าๆ และชิ้นส่วนอวัยวะ (คิ้ว ตา จมูก ปาก) ที่แยกออกมา

ขั้นตอนความฮา:

1. เตรียมพร้อม: วางโครงหน้าเปล่าไว้บนพื้นหรือโต๊ะ
2. ปิดตาผู้เล่น: ใช้ผ้าปิดตาผู้เล่นให้สนิท (ขั้นตอนนี้สำคัญมาก ห้ามโกง!)
3. ส่งชิ้นส่วน: คนรอบข้างจะคอยส่งชิ้นส่วนอวัยวะให้ผู้เล่นทีละชิ้น (ซึ่งมักจะเริ่มจากส่วนบนลงล่าง เช่น คิ้ว -> ตา -> จมูก -> ปาก)
4. วัดดวงแปะหน้า: ผู้เล่นที่ถูกปิดตาต้องใช้จินตนาการและสัญชาตญาณล้วนๆ กะระยะแล้ววางชิ้นส่วนลงไปบนโครงหน้า
5. ช่วงเวลาเฉลย: เมื่อวางครบทุกชิ้น ให้เปิดผ้าปิดตาออก… และเตรียมตัวหัวเราะได้เลย

ผลลัพธ์ที่ได้ ร้อยทั้งร้อย หน้าตาที่ออกมามักจะบิดเบี้ยว ตาสลับกับคิ้ว จมูกไปอยู่ที่แก้ม ปากเบี้ยวไปอยู่ที่คาง ยิ่งหน้าตาออกมาตลกเท่าไหร่ ยิ่งเรียกเสียงหัวเราะได้มากเท่านั้น และนั่นแปลว่าปีนั้นจะยิ่งโชคดี

เสน่ห์ของ Fukuwarai

 ในยุคที่เรามักจะเสพติดความสมบูรณ์แบบจากภาพสวยๆ ในโซเชียลมีเดีย ฟุคุวะไรคือเกมที่มาช่วย “เบรก” ความรู้สึกนั้น

• มันคือเกมที่เฉลิมฉลอง “ความไม่สมบูรณ์แบบ” ไม่มีใครคาดหวังให้คุณแปะหน้าออกมาสวยเป๊ะ เป้าหมายคือความพังที่สร้างสรรค์ต่างหาก
• เป็นช่วงเวลาคุณภาพที่คนในครอบครัววางมือถือ แล้วมาล้อมวงหัวเราะกับกระดาษไม่กี่แผ่น เป็นความบันเทิงแบบ Analog ที่อบอุ่นใจ
• ไม่ว่าจะเป็นญาติผู้ใหญ่หรือเด็กเล็ก ทุกคนสามารถเล่นเกมนี้ได้โดยไม่มีกำแพงกติกาที่ซับซ้อน

ฟุคุวะไร อาจไม่ใช่เกมที่ต้องใช้ทักษะหรือการวางแผนซับซ้อน แต่มันคือเครื่องมือสร้างความสุขที่เรียบง่ายที่สุด ที่คนญี่ปุ่นใช้เตือนตัวเองว่า “อย่าลืมที่จะหัวเราะ” โดยเฉพาะในช่วงเวลาเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ

ปีใหม่นี้ ถ้ากำลังหาอะไรเล่นสนุกๆ ลองปรินท์หน้าโอคาเมะมาเล่นกันดูนะ อาจจะฮาน้ำตาเล็ด (คนไทยอาจจะเส้นลึกกว่าคนญี่ปุ่นหน่อย แต่ก็ได้อมยิ้มก็แน่ๆ แหล่ะ

เรื่องแนะนำ :
– Koma (こま): ลูกข่างญี่ปุ่น จิตวิญญาณแห่งการหมุน จากของเล่นจักรพรรดิ สู่ต้นตระกูล Beyblade
– Otedama: ความสุขในกำมือ จากของเล่นยุคเอโดะ สู่ไอเทมฝึกสมองสุดคลาสสิก
– Daruma Otoshi: เกมทุบไม้ฝึกจิต จากของเล่นยุคเอโดะสู่ของแต่งบ้านสุดคูล
– ชิบูย่าประกาศยกเลิกงานเคาท์ดาวน์ปี 2026

ที่มาและรูปภาพ :
https://web-japan.org/kidsweb/ja/virtual/fukuwarai/
https://ja.wikipedia.org/wiki/%E7%A6%8F%E7%AC%91%E3%81%84
https://nihongokyoshi-net.com/2020/01/16/fukuwarai/
https://www.amazon.co.jp/dp/B00RGJHWPE

#Fukuwarai เกมแปะหน้าท้าดวง “ยิ่งฮา ยิ่งเฮง” การละเล่นปีใหม่ที่ขอแค่ได้หัวเราะก็พอ! #Fukuwarai #ฟุคุวะไร #เกมปิดตาแปะหน้า #การละเล่นญี่ปุ่น #Oshogatsu #ปีใหม่ญี่ปุ่น #JapaneseCulture #ความเชื่อญี่ปุ่น #ไลฟ์สไตล์ญี่ปุ่น #การละเล่นโบราณ

Koma (こま): ลูกข่างญี่ปุ่น จิตวิญญาณแห่งการหมุน จากของเล่นจักรพรรดิ สู่ต้นตระกูล Beyblade

ถ้าพูดถึงของเล่นที่ “หมุนติ้วๆ” หลายคนก็อาจจะนึกถึง Fidget Spinner หรือไม่ก็ Beyblade ที่เด็กๆ ยุคนี้ฮิตกัน แต่รู้ไหมว่า ก่อนที่จะมีของเล่นเหล่านั้น ญี่ปุ่นมี “ราชาแห่งการหมุน” ที่ครองใจผู้คนมานับพันปี สิ่งนั้นคือ โคมะ (Koma – こま) หรือลูกข่างญี่ปุ่นนั่นเอง

และอย่าเพิ่งคิดว่ามันคือลูกข่างไม้ธรรมดาๆ เพราะเบื้องหลังการหมุนที่ดูเรียบง่ายนี้ ซ่อนประวัติศาสตร์ งานศิลปะ และฟิสิกส์ที่น่าทึ่งเอาไว้ วันนี้เราจะพาไปหมุนย้อนเวลารู้จัก “โคมะ” ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

ย้อนรอยประวัติศาสตร์… จากวังหลวงสู่ลานวัด

เรื่องราวของโคมะนั้นไม่ได้เริ่มต้นที่ญี่ปุ่น แต่เดินทางไกลมาจากประเทศจีนและเกาหลี เข้าสู่ญี่ปุ่นในสมัยนารา (ศตวรรษที่ 8)

ยุคแรก – ในตอนนั้น โคมะไม่ใช่ของเล่นเด็ก แต่เป็นความบันเทิงในราชสำนัก (เป็นของเล่นของเหล่าไฮโซ) ใช้ในการแสดงดนตรีและร่ายรำ หรือแม้แต่ใช้ในพิธีกรรมทางศาสนาเพื่อเสี่ยงทาย

ยุคทอง – จุดเปลี่ยนสำคัญอยู่ที่สมัยเอโดะ (ศตวรรษที่ 17-19) เมื่อบ้านเมืองสงบสุข วัฒนธรรมชาวบ้านเฟื่องฟู โคมะได้หลุดจากรั้ววังมาสู่มือประชาชน คนญี่ปุ่นก็เริ่มสร้างสรรค์โคมะในแบบของตัวเองขึ้นมา เกิดเป็นลูกข่างหลากหลายรูปแบบ ทั้งแบบที่เน้นความสวยงามไว้โชว์ และแบบที่เน้นความทนทานไว้ “ชน” กัน

วิวัฒนาการและความหลากหลาย… ไม่ได้มีแค่แบบเดียว

เสน่ห์ของโคมะคือความหลากหลาย แต่ละท้องถิ่นในญี่ปุ่นมีดีไซน์เฉพาะตัว แต่ถ้าแบ่งประเภทหลักๆ ที่ควรรู้จัก ก็มีดังนี้:

1. ฮิเนริโกมะ (Hinerigoma – ลูกข่างมือหมุน): แบบเบสิกที่สุด ใช้แค่นิ้วบิดแกนให้หมุน มักทำจากไม้ แกะสลักหรือระบายสีสวยงาม เป็นของฝากยอดนิยม

2. นาเกะโกมะ (Nagegoma – ลูกข่างเชือกขว้าง): นี่คือ “ภาพจำ” ของโคมะแบบดั้งเดิม ตัวลูกข่างทำจากไม้ (หรือเหล็ก) ผู้เล่นต้องพันเชือกรอบแกนแล้วขว้างออกไปให้หมุนบนพื้น ต้องใช้ทักษะสูงมาก

3. เบโกมะ (Beigoma – ลูกข่างนักสู้): ไฮไลท์สำคัญ! นี่คือลูกข่างโลหะขนาดเล็ก หน้าตาบ้านๆ แต่แข็งแกร่งมาก เด็กผู้ชายในอดีตนิยมนำมาเล่น “Battle” ชนกัน ใครกระเด็นหรือหยุดหมุนก่อนแพ้

 รู้หรือไม่? เจ้า “เบโกมะ” นี่แหละคือต้นแบบที่ถูกนำไปพัฒนาต่อจนกลายเป็น Beyblade ที่โด่งดังไปทั่วโลกในปัจจุบัน!

ทำไม Koma ถึงยัง “เจ๋ง” ในยุคดิจิทัล?

ในยุคที่แค่กดปุ่มอะไรๆ ก็หมุนได้ ทำไมเราถึงควรหันมาสนใจลูกข่างไม้โบราณนี้?

1. ความ Analog ที่ท้าทาย: การจะทำให้ นาเกะโกมะ (ลูกข่างเชือก) หมุนได้สวยงามนั้น “ไม่ง่าย” มันต้องอาศัยการฝึกฝน การพันเชือกที่น้ำหนักพอดี และองศาการขว้างที่แม่นยำ ความสำเร็จที่ได้จากความพยายามนี่แหละคือความฟินที่หาไม่ได้จากหน้าจอ

2. งานคราฟต์ที่มีชีวิต: โคมะหลายชิ้นคืองานศิลปะ ทำจากไม้กลึงด้วยมือ ระบายสีด้วยพู่กัน เมื่อมันหมุน ลวดลายเหล่านั้นจะผสมผสานกันเกิดเป็นภาพที่สวยงามชวนมอง

3. ฟิสิกส์ที่จับต้องได้: การทรงตัวของลูกข่างคือการสาธิตเรื่อง Gyroscopic effect (ปรากฎการณ์ที่วัตถุหมุนอย่างรวดเร็ว เช่น ล้อจักรยาน) ที่ดีที่สุด เป็นของเล่นที่ทั้งสนุกและได้ความรู้

How to Play: มาลองเล่น (แบบเชือก) กันเถอะ!

การเล่น นาเกะโกมะ (Nagegoma) คือด่านวัดใจสำหรับมือใหม่ หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การขว้าง แต่อยู่ที่ “การพันเชือก”

ขั้นตอนพื้นฐาน (ที่ต้องฝึกซ้ำๆ):

1. เตรียมเชือก: ปลายเชือกด้านหนึ่งจะมีปมหรือห่วงเล็กๆ ให้เกี่ยวกับ “ตุ่ม” ที่ก้นลูกข่าง (หรือส่วนหัว แล้วแต่ดีไซน์)

2. พันให้แน่น (สำคัญมาก!): ค่อยๆ พันเชือกรอบแกนลูกข่าง ดึงให้ตึงและแน่นที่สุด อย่าให้เชือกซ้อนทับกัน พันไล่ขึ้นไปจนเกือบสุดความยาวเชือก

4. การจับ: ใช้นิ้วก้อยและนิ้วนางหนีบปลายเชือกที่เหลือไว้ ส่วนนิ้วโป้ง ชี้ กลาง จับตัวลูกข่างให้มั่น
5. การขว้าง (The Throw): เหวี่ยงแขนขนานกับพื้น แล้วสะบัดข้อมือปล่อยลูกข่างออกไปพร้อมดึงเชือกกลับอย่างรวดเร็ว (เหมือนการกระตุกสตาร์ทเครื่องยนต์) ถ้าทำถูกจังหวะ มันจะลงไปหมุนติ้วบนพื้นอย่างสวยงาม

โคมะ ไม่ใช่แค่ของเล่นตกยุค แต่มันคือหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่ามนุษย์หลงใหลใน “การหมุน” มานานแค่ไหน ลองหามาเล่นสักอันสิ แล้วคุณจะรู้ว่าการใช้สมาธิควบคุมแรงเหวี่ยงในมือนั้น มันสนุกกว่าการไถฟีดเป็นไหนๆ!

เรื่องแนะนำ :
– Otedama: ความสุขในกำมือ จากของเล่นยุคเอโดะ สู่ไอเทมฝึกสมองสุดคลาสสิก
– Daruma Otoshi: เกมทุบไม้ฝึกจิต จากของเล่นยุคเอโดะสู่ของแต่งบ้านสุดคูล
– ชิบูย่าประกาศยกเลิกงานเคาท์ดาวน์ปี 2026
– ญี่ปุ่นไข้หวัดใหญ่ระบาดหนัก คาดพีคสุดช่วงปีใหม่!

ที่มาและรูปภาพ :
https://yamegoma.work/koma/wagoma/
https://yamegoma.work/mokuiku/
https://yamegoma.work/craftsmanship/

#Koma (こま): ลูกข่างญี่ปุ่น จิตวิญญาณแห่งการหมุน จากของเล่นจักรพรรดิ สู่ต้นตระกูล Beyblade #Koma #โคมะ #ลูกข่างญี่ปุ่น #TraditionalToys #Japaneseculture #ของเล่นโบราณ #BeybladeOrigin #งานคราฟต์ญี่ปุ่น #AnalogLife #ฝึกสมาธิ #ของเล่นญี่ปุ่นโบราณ #Japaneseculture #ฝึกสมองสไตล์ญี่ปุ่น #งานฝีมือญี่ปุ่น #RetroToy #ไลฟ์สไตล์ญี่ปุ่น #การละเล่นญี่ปุ่น

Otedama: ความสุขในกำมือ จากของเล่นยุคเอโดะ สู่ไอเทมฝึกสมองสุดคลาสสิก

เคยเห็นถุงผ้าใบจิ๋ว ลวดลายกิโมโนสวยงาม ที่พอเขย่าแล้วมีเสียง “กรุ๊งกริ๊ง” ของเมล็ดถั่วข้างในไหม มันเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการละเล่นดั้งเดิมชนิดของญี่ปุ่น เรียกว่า Otedama (โอเทะดามะ) ซึ่งส่วนตัวแล้ว เราจะเรียกมันว่า “หมากเก็บญี่ปุ่น” ล่ะ

โอเทะดามะ (Otedama, お手玉) เป็นของเล่นพื้นบ้านญี่ปุ่นที่ดูเผินๆ เหมือนแค่ถุงใส่ถั่วสำหรับโยนเล่นธรรมดาๆ แต่เชื่อไหมว่า เบื้องหลังความน่ารักปุ๊กปิ๊กนี้ ซ่อนประวัติศาสตร์ยาวนาน ภูมิปัญญาในการฝึกสมาธิ และเสน่ห์ที่ทำให้คนญี่ปุ่นทุกยุคทุกสมัยหลงรัก

วันนี้เราจะพาไปรู้จัก “โอเทะดามะ” ให้ลึกซึ้งขึ้น ในมุมมองที่มากกว่าแค่ของเล่นเด็ก!

ย้อนรอยอดีต… จากก้อนหินสู่ถุงไหมจิริเมน

ประวัติของโอเทะดามะไม่ได้เริ่มต้นที่ญี่ปุ่น ว่ากันว่ามีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีน ก่อนจะแพร่หลายเข้ามาในญี่ปุ่นสมัยนารา (ประมาณศตวรรษที่ 8)

 ยุคแรกเริ่ม ก็ไม่ได้น่ารักแบบนี้! แต่ก่อนจะใช้ก้อนหินเล็กๆ หรือถุงใส่ก้อนกรวดเล่นกัน และไม่ได้เล่นเพื่อความสนุกอย่างเดียว แต่บางครั้งก็ใช้ในการเสี่ยงทายหรือการพนันด้วย

 ยุคทองของโอเทะดามะที่เริ่มกลายร่างเป็นของเล่นสำหรับเด็กผู้หญิงอย่างเต็มตัวในยุคเอโดะ (ศตวรรษที่ 17-19) ช่วงนี้เองที่เริ่มมีการนำเศษผ้าไหมสวยๆ หรือผ้าที่เหลือจากการตัดเย็บกิโมโน (โดยเฉพาะผ้าไหมย่นที่เรียกว่า “จิริเมน”) มาเย็บเป็นถุงเล็กๆ แล้วบรรจุเมล็ดถั่วแดง (Azuki) หรือเม็ดลูกเดือยลงไป

การใช้เมล็ดพืชทำให้เกิดเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ และให้สัมผัสที่นุ่มมือเวลาจับ กลายเป็นของเล่นยอดฮิตของเด็กสาวชาววังไปจนถึงลูกชาวบ้านที่เล่นกันจนแพร่หลาย

ความนิยมที่เปลี่ยนผ่าน… จากลานบ้านสู่บ้านพักคนชรา

ในอดีตโอเทะดามะก็คือ “บอร์ดเกม” ของเด็กผู้หญิงยุคนั้น พวกเธอจะมารวมกลุ่มกัน ร้องเพลงพื้นบ้านประกอบจังหวะ แล้วโยนรับส่งโอเทะดามะกันอย่างสนุกสนาน เป็นการฝึกทักษะเข้าสังคมและฝึกความว่องไวไปในตัว

ในปัจจุบัน หลังจากที่มีของเล่นพลาสติกและวิดีโอเกมเข้ามา ความนิยมของโอเทะดามะในหมู่เด็กๆ ก็ลดน้อยลง แต่… มันไม่ได้หายไปไหนนะ

ปัจจุบัน โอเทะดามะกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้งใน 2 บทบาทใหม่

1. งานคราฟต์แบบ Nostalgia: ด้วยลวดลายผ้าญี่ปุ่นที่สวยงาม ทำให้มันกลายเป็นของสะสม ของฝาก และงานฝีมือที่คุณย่าคุณยายเย็บให้ลูกหลาน โชว์ทั้งความเป็นงานศิลป์ ของเล่น และความระลึกถึงสมัยเก่าก่อนได้ดี
2. อุปกรณ์ฝึกสมอง (Brain Training): อันนี้คือไฮไลท์สำคัญเลยทีเดียว ในบ้านพักคนชราหรือศูนย์กิจกรรมบำบัดของญี่ปุ่น นิยมใช้การเล่นโอเทะดามะเพื่อชะลอความเสื่อมของสมอง เพราะการต้องใช้ตาให้สัมพันธ์กับมือ และจับจังหวะการโยนรับ ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองซีกซ้ายและขวาได้อย่างดีเยี่ยม

วิธีการเล่น… ที่ดูเหมือนง่าย แต่ไม่ง่าย

เสน่ห์ของโอเทะดามะอยู่ที่ “จังหวะ” เพราะการเล่นไม่ได้มีแค่การโยนสลับมือเหมือน Juggling แบบตะวันตก แต่มีท่าทางหลากหลายและมักเล่นประกอบเพลงพื้นบ้านสำหรับเด็กญี่ปุ่น (Warabe Uta, わらべうた)

การเล่นหลักๆ แบ่งเป็น 2 แบบ

1. นาเกะดามะ (Nage-dama – โยนรับ): คือการโยนขึ้นกลางอากาศแล้วรับ มีตั้งแต่พื้นฐานใช้ 2 ลูก โยนสลับมือ ไปจนถึงระดับเทพที่ใช้ 3-5 ลูก โยนเป็นวงกลม หรือโยนด้วยมือเดียว

ความท้าทาย คือไม่ใช่แค่รับให้ได้ แต่ต้องรับให้ “นิ่มนวล” และเข้ากับจังหวะเพลง บางท่าต้องมีการพลิกมือคว่ำหงายด้วย

2. โยเซะดามะ (Yose-dama – เก็บแต้มบนพื้น): คล้ายๆ การเล่นหมากเก็บของไทย คือโยนลูกหนึ่งขึ้นไป แล้วรีบเก็บลูกอื่นๆ ที่วางอยู่บนพื้น ก่อนจะรับลูกที่โยนขึ้นไปให้ทัน

ความยาก คือการควบคุมแรงถุงถั่ว เพราะน้ำหนักของเมล็ดถั่วข้างในจะเคลื่อนที่ไปมา ไม่เสถียรเหมือนลูกบอลกลมๆ จึงต้องใช้สมาธิสูงมาก!

หากใครอยากเห็นภาพชัดๆ ว่าเขาทำกันยังไง เล่นกันยังไง หรืออยากลองฝึกเล่นตาม ลองดูจากคลิปด้านล่างนี้ได้เลย

วิธีทำ Otedama

วิธีเล่น Otedama (บางส่วน)

ในโลกที่ทุกอย่างรวดเร็วและเป็นดิจิทัล การได้กลับมาจับของเล่นสไตล์ Analog ที่มีผิวสัมผัสนุ่มนวล ได้ยินเสียงเมล็ดถั่วกระทบกันเบาๆ คือความผ่อนคลายชั้นดี (ASMR แบบญี่ปุ่นดั้งเดิม) 

การฝึกโยนโอเทะดามะให้เป็นจังหวะ เป็นการดึงสติให้กลับมาอยู่กับปัจจุบัน วางมือถือลงสักครู่ แล้วลองฝึกควบคุมเจ้าถุงถั่วจิ๋วนี้ดู คุณอาจจะพบว่าการทำเรื่องง่ายๆ ให้ดีนั้น มันท้าทายและสนุกกว่าที่คิด

เรื่องแนะนำ :
– Daruma Otoshi: เกมทุบไม้ฝึกจิต จากของเล่นยุคเอโดะสู่ของแต่งบ้านสุดคูล
– ชิบูย่าประกาศยกเลิกงานเคาท์ดาวน์ปี 2026
– ญี่ปุ่นไข้หวัดใหญ่ระบาดหนัก คาดพีคสุดช่วงปีใหม่!
– ญี่ปุ่นอาจไร้แพนด้า! ความตึงเครียดจีน–ญี่ปุ่นส่งผลถึงสวนสัตว์

ที่มาและรูปภาพ :
https://www.wa-mare.com/en/column/525/
https://www.otedama.jp/
https://www.facebook.com/JapanCultureSpotlight/

#Otedama: ความสุขในกำมือ จากของเล่นยุคเอโดะ สู่ไอเทมฝึกสมองสุดคลาสสิก #Otedama #โอเทะดามะ #ของเล่นญี่ปุ่นโบราณ #Japaneseculture #ฝึกสมองสไตล์ญี่ปุ่น #งานฝีมือญี่ปุ่น #RetroToy #ไลฟ์สไตล์ญี่ปุ่น #การละเล่นญี่ปุ่น

“คาโกเมะ คาโกเมะ” การละเล่นปริศนาที่สุดของญี่ปุ่น

ไทยมีการละเล่นของเด็ก อย่างมอญซ่อนผ้า รีรีข้าวสาร ตี่จับ ฯลฯ ญี่ปุ่นก็มีเช่นเดียวกัน ซึ่งมีการละเล่นหนึ่งชื่อว่า “คาโกเมะ คาโกเมะ” หรือ “ยักษ์ปิดตา” หากเปรียบเทียบก็คล้ายๆ กับมอญซ่อนผ้า แต่วิธีการเล่นต่างกัน

มองเผินๆ ก็เป็นการละเล่นสนุกสนานของเด็กๆ แต่เมื่อดูความหมายของเพลง ก็สามารถตีความได้มากมาย จนในญี่ปุ่นขึ้นชื่อว่าเป็นการละเล่นที่ความเป็นมาของเพลงนั้น ทั้งโหด ทั้งหลอน และลึกลับ

เนื้อเพลง

“คาโกเมะ คาโกเมะ” เป็นการละเล่นที่เด็กๆ จะร้องเพลงไปด้วย เนื้อเพลงร้องว่า
————————–
คาโกเมะ คาโกเมะ
นกในกรง
เมื่อไหร่จะได้ออกมา
ในคืนที่รุ่งสาง
นกกระเรียนกับเต่าลื่นไถล
ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร

かごめかごめ
かごのなかの　とりは
いついつ　でやる
よあけのばんに
つるとかめと　すべった
うしろのしょうめん　だあれ
————————–

วิธีการเล่น

ให้ 1 คนรับบทเป็นยักษ์ นั่งปิดตา
คนที่เหลือ ยืนล้อมยักษ์เป็นวงกลม จับมือกัน
แล้วเดินวนรอบๆ พร้อมกับร้องเพลงไปด้วย
เมื่อเพลงจบว่า “ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร”
คนที่เดินล้อมรอบต้องหยุด
ส่วนคนที่เป็นยักษ์ทายว่าใครยืนอยู่ข้างหลัง
โดยห้ามมอง ให้สัมผัสหรือฟังเสียงเอา
ถ้าทายถูก คนที่อยู่ข้างหลังมาเป็นยักษ์แทน
ถ้าทายผิด ยักษ์เป็นต่ออีกรอบ

เนื้อเพลงที่ยิ่งตีความยิ่งหลอน

คำว่า “คาโกเมะ” สามารถแปลได้ว่า ล้อมรอบ ล้อมไว้ หมายถึง การที่เด็กๆ เดินล้อมรอบ
แต่จริงๆ “คาโกเมะ” ก็ยังมีความหมายอื่นๆ ด้วย

การละเล่นนี้เป็นการละเล่นที่มีอยู่ทั่วญี่ปุ่น เล่นกันมายาวนาน เพลงนี้มีปรากฏในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นตั้งแต่ยุคเอโดะ แต่ไม่รู้ที่มาที่แน่ชัด ขณะเดียวกันด้วยความหมายที่กำกวมของเนื้อเพลง ทำให้มีเรื่องเล่าต่างๆ เกี่ยวกับความหมายที่แฝงอยู่ในเพลง…

【เรื่องที่หนึ่ง: นักโทษ】

https://adeac.jp/hirosaki-lib/text-list/d100020/ht041150

ว่ากันว่าเพลง “คาโกเมะ คาโกเมะ” ที่แท้จริงเป็นเพลงที่แต่งโดยนักโทษประหารในยุคเอโดะ

“นกในกรง” หมายถึง นักโทษที่กำลังถูกพาตัวไปประหาร เนื่องจากยุคนั้นนักโทษที่ถูกหามไปยังลานประหาร จะถูกขังอยู่ในตะกร้าคว่ำรูปร่างเหมือนกรงนก เป็นตะกร้าสาน ซึ่งคำว่า “คาโกเมะ” ก็หมายถึงลายตะกร้าสานได้ด้วย

และนักโทษจะได้ออกจากกรงนกก็ตอนที่จะถูกประหาร
ท่อนที่ร้องว่า “เมื่อไหร่จะได้ออกมา” จึงหมายถึง เมื่อไหร่จะถูกประหารกันนะ เป็นประโยคประชดประชัน สิ้นหวัง

“ในคืนที่รุ่งสาง” สามารถตีความได้ว่า ทั้งยามดึกยามเช้า ก็คิดแต่เรื่องที่จะต้องถูกประหารอยู่ตลอด

“นกกระเรียนกับเต่า” ในญี่ปุ่นคือสัญลักษณ์แห่งโชค มักเป็นเครื่องรางนกกระเรียนเต่าคู่กัน หมายถึง สุขภาพดี อายุยืน การเงินมั่งคั่ง การงานมั่นคง มีโชคลาภ

เมื่อใช้คำว่า “ลื่น” จึงหมายถึงการอับโชค โชคร้าย ตกจากความเจริญรุ่งเรือง สำหรับนักโทษก็หมายถึง โชคไม่ดี ไม่อาจมีอายุยืนยาว ต้องจบชีวิตลง

และประโยคสุดท้าย
“ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร” หมายถึง ใครกันนะเป็นคนที่ตัดศีรษะ เพราะว่านักโทษจะมองไม่เห็นเพชฌฆาตที่ยืนอยู่ด้านหลัง

และว่ากันว่า เมื่อศีรษะถูกตัดร่วงลงพื้นแล้ว ศีรษะของนักโทษมักจะตกลงพื้นโดยหงายหน้าขึ้น สายตาจ้องไปที่เพชฌฆาต ราวกับต้องการดูหน้าว่าเป็นใครกัน

【เรื่องที่สอง: นางโลม】

บ้างก็ว่าเพลง “คาโกเมะ คาโกเมะ” สะท้อนถึงชีวิตของนางโลมได้อย่างดี เมื่อนึกถึงชีวิตของนางโลมที่ต้องอยู่ในร้านที่ทำเป็นกรงไม้ รอให้ลูกค้ามาเชยชม ก็ดูไม่ต่างจากนกในกรงเหมือนกัน ได้แต่เฝ้ารอวันที่จะได้ออกไปเป็นอิสระ ซึ่งไม่มีวันมาถึง

“ในคืนที่รุ่งสาง นกกระเรียนกับเต่าลื่นไถล” หมายถึง ตอนเช้ามืด นางโลมพยายามหนีออกไป แต่ก็โชคร้ายไม่สำเร็จ

และพวกเธอก็ไม่มีทางรู้ว่าในแต่ละคืนใครคือผู้ชายที่ซื้อตัวเธอ ดังประโยค “ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร”

【เรื่องที่สาม: หญิงตั้งครรภ์】

มีเรื่องเล่าว่า มีผู้หญิงคนหนึ่งอาศัยอยู่กับสามีและแม่ของสามี แต่แม่ของสามีไม่ชอบเธอ และกลั่นแกล้งเธอบ่อยครั้ง

วันหนึ่ง เธอตั้งครรภ์
เธอและสามีไปศาลเจ้าเพื่ออธิษฐานขอให้การคลอดบุตรปลอดภัย หลังอธิษฐานกับเทพเจ้าแล้ว ทั้งคู่ก็เดินลงบันไดของศาลเจ้า ขณะก้าวลงบันได ก็มีคนผลักเธอจากด้านหลัง ภรรยาที่ตั้งครรภ์ล้มตกบันได

โชคดีที่เธอรอดชีวิต แต่โชคร้ายที่เธอแท้งทารกในครรภ์

“คาโกเมะ” อาจหมายถึง ลูกที่ถูกห้อมล้อมไว้อยู่ในครรภ์
“นกในกรง” ก็หมายถึงลูกในครรภ์
“เมื่อไหร่จะได้ออกมา ในคืนที่รุ่งสาง” ตีความว่า ทั้งวันทั้งคืนคิดอยู่เสมอว่าลูกจะออกมาเมื่อไร
“นกกระเรียนกับเต่าลื่นล้ม” หมายถึง แม่และลูก ตกบันได
“ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร” หมายถึง โฉมหน้าของคนที่ผลักเธอจากด้านหลังคือใคร

ซึ่งคนที่ทำก็คือ…แม่ของสามี

【เรื่องที่สี่: คำบอกใบ้ที่ฝังสมบัติของโทคุงาวะ อิเอยาสุ】

เชื่อไหมว่า เนื้อเพลงสั้นๆ ที่เด็กๆ ร้องกันนี้ สามารถถอดรหัสถึงตำแหน่งที่ซ่อนสมบัติของโทคุงาวะ อิเอยาสุ ได้

“คาโกเมะ” คือ ลายของตะกร้าไม้ไผ่สาน ซึ่งสานเป็นรูปดาว 6 แฉก
คำว่า “นก” ในภาษาญี่ปุ่นออกเสียงว่า โทริ พ้องเสียงกับ โทริอิ คือเสาประตูสีแดงที่อยู่หน้าศาลเจ้า
คำว่า “กรง” หมายถึงตะกร้าสาน
“นกในกรง” จึงหมายถึง เสาโทริอิที่อยู่ในดาว 6 แฉก

ซึ่งถ้ากางแผนที่ดูตำแหน่งของวัดและศาลเจ้าที่เกี่ยวข้องกับโทคุงาวะทั้งหมดในภูมิภาคคันโต เมื่อลากเส้นเชื่อมวัดศาลเจ้าทั้งหมด จะได้รูปดาว 6 แฉก

ใน 6 สถานที่นี้มีเพียงแห่งเดียวที่มีเสาโทริอิ ก็คือ ศาลเจ้านิกโกโทโชกู (Nikko Toshogu) จ.โทจิงิ ซึ่งเป็นศาลเจ้าที่อุทิศให้แก่โทคุงาวะ อิเอยาสุ

ที่ศาลเจ้านิกโกโทโชกู มีรูปปั้น “นกกระเรียนและเต่า” อยู่
คำว่า “ในคืนที่รุ่งสาง” หมายถึง ความมืดในยามเช้า
เมื่อแสงยามเช้าส่อง รูปปั้นนกกระเรียนและเต่าจะทอดเงา นั่นคือ ความมืด
ซึ่งเงาของรูปปั้นนั้นชี้ไปทางทิศของสุสานตระกูลโทคุงาวะ

“ด้านหน้าของข้างหลังคือใคร”
ด้านหลังของสุสาน มีเครื่องหมายคล้ายดาว 5 แฉก แต่ส่วนยอดหายไป ทำให้เป็นลักษณะชี้ลง
จึงคาดกันว่า สมบัติของโทคุงาวะ อิเอยาสุ ถูกฝังอยู่ข้างใต้

แต่จนถึงทุกวันนี้ ยังไม่มีการขุดบริเวณนั้น ด้วยเหตุผลว่า ศาลเจ้านิกโกโทโชกู ได้รับเลือกให้เป็นมรดกโลก จึงไม่อนุญาตให้ขุดทำลาย

แต่บ้างก็บอกว่า หากขุดขึ้นมาแล้วเจอสมบัติหรืออะไรก็ตาม ก็มีความเป็นไปได้ที่จะเปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นไปเลย บางทีเหตุผลก็อาจจะแค่เพราะไม่อยากรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ซ่อนอยู่ข้างใต้ก็ได้…

คำสาปแช่งที่ซ่อนอยู่

ความหลอนลึกลับของเพลง “คาโกเมะ คาโกเมะ” ยังไม่จบ ถ้าสังเกตดูจะเห็นได้ว่าเนื้อเพลงเต็มไปด้วยคำที่ตรงข้ามกัน

นกในกรง – ตรงข้ามกับ เมื่อไหร่จะได้ออกมา
รุ่งสาง – ตรงข้ามกับ กลางคืนที่มืด
นกกระเรียนกับเต่า เป็นสัญลักษณ์แห่งโชค รุ่งเรือง – ตรงข้ามกับ ลื่นไถล
ด้านหน้า – ข้างหลัง

ซึ่งคำตรงกันข้ามลักษณะนี้ มีความเชื่อว่าเป็นคำสาปแช่ง
เป็นไปได้ว่าเป็นคำพูดสาปแช่งที่ใครบางคนพูดร่ายซ้ำๆ แต่มีคนได้ยินแล้วเอาไปร้องต่อๆ กัน โดยไม่รู้ว่าเป็นการสาปแช่ง

นอกจากนี้ วิธีการเล่นที่ให้ปิดตาทาย ก็อาจเป็นการเลียนแบบพฤติกรรมของผู้ใหญ่ที่เป็นร่างทรง หากลองนึกภาพของการเล่น ก็ดูเหมือนกำลังทำพิธีกรรมเหมือนกัน ล้อมเป็นวง ร่างทรงนั่งปิดตา แต่มีตาทิพย์สามารถตอบทายได้ถูกต้อง

เรื่องเล่าเกี่ยวกับความหมายที่แฝงอยู่ในเพลง “คาโกเมะ คาโกเมะ” ยังมีอีกมากมาย แต่อย่างไรก็ตาม ไม่มีใครรู้คำตอบที่ถูกต้อง และยังคงเป็นปริศนามาจนปัจจุบัน แต่ถึงอย่างนั้นเด็กๆ ก็ร้องละเล่นสืบต่อกันมา ทั้งๆ ที่ไม่รู้ว่าความหมายที่แท้จริงคืออะไร

ทุกคนล่ะ ตีความกันว่ายังไงบ้าง เอาจริงๆ เป็นเนื้อเพลงที่ยิ่งคิดยิ่งหลอน ทำไมถึงกลายมาเป็นเพลงการละเล่นของเด็กๆ ได้นะ?

เรื่องแนะนำ :
– 4 เรื่องเล่าหลอนเหตุแผ่นดินไหวโทโฮคุ
– สนามซ้อมรบที่เปื้อนเลือดผู้บริสุทธิ์ สู่ทุ่งดอกไม้สีคราม
– ดอกซากุระเป็นสีชมพูเพราะเลือด?
– “ทะเลสาบผีสิง” 1 ในทะเลสาบฟูจิทั้ง 5
– พระญี่ปุ่นทำมัมมี่ตัวเอง ดับสูญเพื่อคงอยู่นิรันดร์

ที่มาและรูปภาพ :
https://douyou-shouka.himawari-song.com/kowai-kagome/
https://plaza.rakuten.co.jp/kenmuraoka/2009/
https://scary-story.net/
https://amaterasu49.com/media/urban-legend/2291/
https://www.kaitori-daikichi.jp/column/gold-platinum/post-11648/
https://adeac.jp/hirosaki-lib/text-list/d100020/ht041150

#“คาโกเมะ คาโกเมะ” การละเล่นปริศนาที่สุดของญี่ปุ่น #การละเล่นญี่ปุ่น #Kagome Kagome #เรื่องเล่าผีญี่ปุ่น

Hagoita การตีลูกขนไก่ญี่ปุ่น จากการละเล่นสู่งานศิลป์ เป็นของมงคล และยังสามารถเป็นของตกแต่งบ้านได้อีกด้วย เทคนิคการประดับประดาด้วยชั้นเชิงต่างๆ

ใครที่เคยดูโดราเอม่อน ก็คงจะคุ้นตากับฉากวันปีใหม่ ที่โนบิตะมักจะไปเล่นตีลูกขนไก่กับพวกกลุ่มเพื่อนผู้หญิงแน่นอนว่านำโดยชิซุกะขวัญใจของโนบิตะ แล้วก็จะตัดมาที่ฉากโนบิตะหน้าดำปี๋ไปทั้งหน้าร้องไห้ไปหาโดราเอม่อนเพราะการละเล่นตีลูกขนไก่จะมีการลงโทษผู้แพ้ด้วยการเขียนหมึกดำบนหน้า และโนบิตะก็เป็นผู้แพ้ตลอดกาล

ภาพวาดสาวญี่ปุ่นเล่นฮะโกอิตะ ( https://www.pinterest.com )

การตีลูกขนไก่ หรือ ฮะโกอิตะ Hagoita (羽子板 ｢はごいた｣) เกิดขึ้นในยุคมุโระมาจิ เดิมทีไม่ใช่การละเล่นหรือเกมเพื่อความสนุกสนาน แต่เป็นพิธีกรรมไล่ภูติผีปีศาจสิ่งอัปมงคลทั้งหลาย โดยลูกขนไก่เปรียบเสมือนผี และไม้ตีลูกขนไก่ก็คือไม้สำหรับตีผี

ต่อมาในวังเองก็รับเอาความเชื่อนี้ไว้ด้วย โดยบรรดาชาววังจะแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ในสมัยก่อนผู้คนยังเชื่อกันอีกว่าการตีลูกขนไก่ในช่วงต้นปีซึ่งเป็นฤดูใบไม้ผลิ จะทำให้ตัวเองปลอดภัยจากการถูกยุงกัดในฤดูร้อน เพราะลูกขนไก่มีลักษณะคล้ายปีกแมลงปอที่จะคอยกินยุงนั่นเอง

ลวดลายแบบง่ายๆ ( http://www.cwyuni.tw )

ไม้ตีลูกขนไก่แบบดั้งเดิมจะมีลวดลายง่ายๆ จนกระทั่งถึงยุคเอโดะ ก็เริ่มมีการประดับตกแต่งลวดลายให้ละเอียดงดงามขึ้น มีความประณีตพิถีพิถัน มีการลงสีปิดทองให้มีสีสันที่หลากหลาย ธรรมเนียมความเชื่อเดิมในการขับไล่สิ่งไม่ดีก็ค่อยๆ คลายลง กลายมาเป็นเกมการละเล่นแทน จนกลายมาเป็นของเล่นของสะสมที่ถูกใจชนทุกชั้น

ในช่วงปลายคริสตศตววรษที่ 16 ก่อนถึง 17 รัฐบาลก็ได้มีการห้ามใช้ดิ้นทอง ทองคำเปลวรวมถึงของมีค่าประดับตกแต่งลงบนไม้ตี จนกระทั่งถึงปลายคริสตศตวรรษที่ 17 ไม้ตีลูกขนไก่กลับกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของความร่ำรวยหรูหรา ถึงขนาดว่าทุกปลายปีจะมีตลาดเฉพาะที่วางจำหน่ายไม้ตีลูกขนไก่

ต่อมาเมื่อเทคโนโลยีการพิมพ์ก้าวหน้าขึ้น ก็ถูกนำมาใช้กับการผลิตไม้ตีลูกขนไก่ บรรดาศิลปินนักแสดงอย่างเช่นนักแสดงคาบุกิก็นิยมนำผลงานตัวเองไปวาดไว้บนตัวไม้ ซึ่งผลงานก็จะเป็นบทบาทที่ตัวเองได้รับหรือภาพสาวงาม ไม้ตีลูกขนไก่จึงกลายมาเป็นของล้ำค่าของบรรดาสตรีในยุคนั้น ความนิยมนี้แพร่หลายไปถึงแม้แต่บรรดาโสเภณี ก็ยังนำมาเป็นของตกแต่งห้องและเป็นของเล่นของสะสมด้วยเช่นกัน

งดงามจนกลายมาเป็นของสะสมและตกแต่งบ้านได้เลย ( https://commons.m.wikimedia.org )

ในย่านอาซากุซะในช่วงวันที่ 17-19 ธันวาคมของทุกปี ที่นี่จะมีตลาดปีใหม่ที่มีไว้เพื่อให้ผู้คนได้ไปจับจ่ายใช้สอยสิ่งของที่จะเอาไว้ใช้ในช่วงเฉลิมฉลองเทศกาลปีใหม่ ซึ่งส่วนมากสิ่งของสำหรับปีใหม่ในปัจจุบันสามารถหาซื้อได้ทั่วไปมากขึ้น ตลาดย่านนี้จึงกลายสภาพเป็นแหล่งจำหน่ายไม้ตีลูกขนไก่โดยเฉพาะแทน

ปัจจุบันไม้ตีลูกขนไก่จึงไม่ใช่เพียงของเล่น แต่ยังเป็นงานศิลป์ เป็นของมงคล และยังสามารถเป็นของตกแต่งบ้านได้อีกด้วย เทคนิคการประดับประดาด้วยชั้นเชิงต่างๆ ทำให้ไม้ตีลูกขนไก่ทุกใันนี้มีสีสันและลวดลายที่หลากหลายกว่าในอดีตมาก ผู้ผลิตต่างก็งัดไม้เด็ดออกมาแข่งขันกัน ประชันปัญญาทางด้านศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ จนปรากฏเป็นผลงานใหม่ๆ เพื่อต้อนรับปีใหม่ในทุกคราที่มาถึง

เรื่องที่เกี่ยวข้อง >>
– เทพีแห่งหายนะและการกำเนิดใหม่ เซเลอร์แซทเทิร์น
– อัศวินผู้เฝ้าประตูแห่งกาลเวลา เซเลอร์พลูโต
– ด้วยพลังแห่งท้องทะเล เซเลอร์เนปจูน
– ประกายแสงแห่งความรัก เซเลอร์วีนัส
– แมกไม้ สายฟ้าและเซเลอร์จูปิเตอร์

ขอบคุณภาพจาก:
– https://www.pinterest.com
– http://www.cwyuni.tw
– https://commons.m.wikimedia.org

#Hagoita การตีลูกขนไก่ญี่ปุ่น

ฮาเนะทสึคิ (Hanetsuki, 羽根突き) คือการตีลูกขนไก่แบบญี่ปุ่นนั่นเอง การเล่น Hanetsuki ก็จะคล้ายๆ กับแบดมินตัน แต่จะไม่มีตาข่ายหรือเน็ตมากั้น

เพื่อนๆ หลายคนคงอยู่ในบรรยากาศแห่งความสุขเตรียมฉลองเทศกาลปีใหม่ บางคนอาจจะเตรียมตัวไปเที่ยวต่างจังหวัดกับครอบครัว หรือดื่มชิลล์ๆ กับเพื่อนฝูง แต่การฉลองในแบบของคนญี่ปุ่นก็มีอยู่หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการประดับบ้านด้วยสิ่งมงคล เช่น Kadomatsu (門松) เพื่อต้อนรับเทพเจ้าแห่งวันปีใหม่ หรือจะออกล่า Fukubukuro (福袋) หรือที่เรารู้จักกันในชื่อ Lucky Bag (ถุงนำโชค) กินอาหารมงคลสำหรับช่วงปีใหม่โดยเฉพาะ รวมไปถึงการละเล่นของเด็กญี่ปุ่นช่วงก่อนที่การฉลองปีใหม่จะมาถึง ซึ่งเรียกว่า Hanetsuki

มารู้จักกับการละเล่นที่เรียกว่า Hanetsuki (羽根突き) กันดีกว่า…

ฮาเนะทสึคิ (Hanetsuki, 羽根突き) คือการตีลูกขนไก่แบบญี่ปุ่นนั่นเอง การเล่น Hanetsuki ก็จะคล้ายๆ กับแบดมินตัน แต่จะไม่มีตาข่ายหรือเน็ตมากั้น อุปกรณ์การเล่นประกอบด้วยไม้ตีที่เรียกว่า Hagoita (羽子板) ซึ่งจะเป็นไม้ลักษณะคล้ายๆ กับพาย ตกแต่งด้วยภาพหรือหน้าของคนดังทั้งหลายอย่างสวยงาม และลูกขนไก่ Hago (羽子) ที่ทำมาจากเมล็ดของผลไม้และปักด้วยขนไก่ กติกาการเล่นก็ง่ายๆ คือผู้เล่นสองฝ่ายจะตีลูกขนไก่โต้กันไปมา โดยไม่ให้เจ้าลูกขนไก่ตกพื้น ถ้าฝ่ายใดตีพลาดทำให้ลูกขนไก่ตกพื้น จะถูกอีกฝ่ายเขียนระบายหน้าหรือวงกลมรอบดวงตา

เสน่ห์ของการเล่น Hanetsuki จะอยู่ที่ผู้เล่น ซึ่งจะแต่งตัวด้วยชุดประจำชาติของญี่ปุ่น และการเขียนหน้าเขียนตาให้กับฝ่ายที่เป็นผู้แพ้ สำหรับเพื่อนๆ ที่อยากซื้อเจ้าไม้ Hagoita ขอแนะนำให้ไปที่วัด Senso-jiหรือวัด Asakusa ที่เรารู้จักกันดี ในช่วงกลางเดือนธันวาคม เพราะเค้าจะมีการจัดงาน Hagoita-Ichi ที่จะมีไม้ Hagoita จำหน่ายอยู่มากมาย ชาวญี่ปุ่นเองก็นิยมซื้อเจ้าไม้ Hagoita นี้ เป็นของฝากของสะสมในช่วงเทศกาลปีใหม่กันด้วยนะ^^*

เพื่อนๆ น่าจะพอคุ้นๆ กับการละเล่นชนิดกันอยู่บ้าง จากการ์ตูนญี่ปุ่น (โนบิตะก็มักจะเล่น Hanetsuki บ่อยๆ ในเรื่องโดราเอม่อน) หรือเกมต่างๆ มีเกมHanetsuki ในสไตล์เจ้าเหมียวโดราเอม่อนมาฝากด้วย คลิกเลย http://www.badmintonthai.com/Games/Doraemon.swf

ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ :
http://en.wikipedia.org/wiki/Hagoita
http://kojikisankyoto.wordpress.com
http://fion3.blogspot.com/2011_05_01_archive.html

การเล่นทดสอบความกล้าหรือคิโมะดาเมะชิ นับเป็นหนึ่งในกิจกรรมสนุกๆ (?) ที่คนญี่ปุ่นแทบทุกคนต้องเคยผ่านมาแล้ว โดยเนื้อหาของการละเล่นนี้ก็คือ เราต้องรวบรวมคนที่เข้าร่วมทดสอบความกล้า แล้วพาไปทดสอบความกล้าในสถานที่ๆ น่ากลัว

บทความโดย : hatonotamago www.marumura.com

ถ้าพูดถึงฤดูร้อน สำหรับคนไทยแล้ว คงเป็นอะไรที่สุดแสนจะธรรมดา (เพราะอากาศเมืองไทยร้อนตลอดปี!) แต่สำหรับคนญี่ปุ่น นับได้ว่าเป็นฤดูที่มีสีสัน มีกิจกรรมต่างๆ มากมายให้ทำ เนื่องจากประเทศญี่ปุ่นตั้งอยู่ในละติจูดที่สูงกว่าประเทศไทย ทำให้มีฤดูกาลมากกว่าไทย คือมีทั้งหมด 4 ฤดู

 

ฤดูร้อนที่ญี่ปุ่นมีช่วงระยะเวลาอยู่ระหว่างเดือนมิถุนายนไปจนถึงเดือนกันยายน แต่ช่วงที่ถือว่ามีอากาศแบบ “ฤดูร้อน” จริงๆ ก็คือ กลางเดือนกรกฎาคมไปจนถึงกลางเดือนกันยายนค่ะ เพราะมีช่วงระยะเวลาสั้นๆ แค่ 2 ถึง 3 เดือน ทำให้ช่วงฤดูร้อนถือเป็นช่วงเวลาที่คนญี่ปุ่นรอคอยที่จะทำกิจกรรมต่างๆ ที่ไม่สามารถทำได้ในฤดูอื่นๆ  อย่างเช่น ว่ายน้ำกลางแจ้ง ไปทะเล (ปิดตาตีแตงโม!) ไปชมหิ่งห้อย ไปงานเทศกาลชมดอกไม้ไฟ (花火大会) เทศกาลบงโอโดะริ (お盆) แล้วยิ่งถ้าเป็นนักเรียนมัธยมปลายก็จะมีกิจกรรมมากเข้าไปใหญ่ เช่น ไปทัศนศึกษา เข้าค่ายฝึกซ้อมของชมรม (合宿) รวมไปถึงการทดสอบความกล้า （肝試し）

ในที่นี้เราจะขอพูดถึงการเล่นทดสอบความกล้า (คิโมะดาเมชิ, 肝試し) ที่มักจะปรากฎอยู่ในการ์ตูนและอนิเมชั่นบ่อยๆ กันค่ะ การเล่นทดสอบความกล้าหรือคิโมะดาเมะชิ (Kimodameshi) นับเป็นหนึ่งในกิจกรรมสนุกๆ (?) ที่คนญี่ปุ่นแทบทุกคนต้องเคยผ่านมาแล้ว โดยเนื้อหาของการละเล่นนี้ก็คือ เราต้องรวบรวมคนที่เข้าร่วมทดสอบความกล้า แล้วพาไปทดสอบความกล้าในสถานที่ๆ น่ากลัว เช่น ศาลเจ้า สุสาน บ้านร้าง โรงเรียนร้าง โรงพยาบาลร้าง ป่าที่มีบรรยากาศน่ากลัว บนภูเขา เป็นต้น และไม่ใช่แค่ไปเดินผ่านสถานที่เหล่านั้นแล้วจบ ยังมีการมอบหมายภารกิจให้ผู้เข้าร่วมทำด้วย เช่น ภารกิจเขียนชื่อบนกระดานในห้องเรียนที่มีเรื่องเล่าว่ามีคนเคยผูกคอตาย ไปหยิบของที่กำหนดเอาไว้ในห้องดับจิตของโรงพยาบาลร้าง แค่จินตนาการตามก็ขนลุกแล้ว

คนญี่ปุ่นมีความเชื่อเกี่ยวกับวิญญาณว่า ในช่วงฤดูร้อนเหล่าวิญญาณจะมีพลังแกร่งกล้าและออกมาเพ่นพ่านในโลกของมนุษย์กันมาก ทำให้การเล่นทดสอบความกล้าเป็นอะไรที่ยิ่งน่าตื่นเต้น น่าขนหัวลุกเข้าไปใหญ่

การเล่นทดสอบความกล้าจะจัดเฉพาะในตอนกลางคืนเท่านั้น โดยจะมีการแบ่งคนที่มาเข้าร่วมเป็นกลุ่มๆ หรือบางทีก็ให้ไปคนเดียว ไปทำภารกิจหรือเดินวนรอบสถานที่ๆ น่ากลัวนั้น แน่นอนว่าถ้าให้ผู้เล่นเดินเฉยๆ ก็คงจะไม่สนุกไม่เร้าใจนัก คนที่เป็นพ่องานแม่งานก็จะมีการตระเตรียมเสียงเพลงสุดระทึกพร้อมซาวนด์เอฟเฟคต์เพื่อสร้างบรรยากาศให้ดูน่าสยองขวัญ และแน่นอนว่าต้องมีการเตี๊ยมให้มีคนแสดงเป็นผี ที่เรียกว่า โอบะเกะยะคุ (お化け役) คนที่แสดงเป็นผีนี้จะเป็นคนที่คอยโผล่ไปหลอกผู้เล่นให้ตกใจวิ่งหนี พร้อมคอยขัดขวางไม่ให้ทำภารกิจสำเร็จ

จุดมุ่งหมายของการละเล่นนี้ แน่นอนก็คือเพื่อทดสอบความกล้า ทดสอบผู้เข้าร่วมว่ามีจิตใจแข็งแกร่งพอที่จะทนต่อสิ่งที่น่ากลัวได้หรือไม่ นอกจากนี้ก็ยังมีเป้าหมายแฝงอยู่อีกด้วย คือ การเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างพวกพ้อง การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการไม่ทิ้งกันแม้ในยามที่กลัวหรือพบความยากลำบาก จากจุดนี้เห็นได้ว่าการทดสอบความกล้า ไม่ใช่แค่การเล่นเพื่อความสนุกเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีจุดมุ่งหมายให้คนสามัคคีกันอีกด้วย

พอมาถึงตรงนี้แล้ว มีใครอยากจะลองเล่นทดสอบความกล้ากันบ้างไหมคะ? สำหรับเราแล้วก็อยากลองเล่นดูบ้าง แต่ไม่รู้ว่าผีที่ไทยจะน่ากลัวกว่าผีที่ญี่ปุ่นหรือเปล่านี่สิ ถ้าตอนนี้ใครยังอยู่ในวัยเรียนอยู่ มีเวลาว่างๆ ก็ลองชวนเพื่อนๆ ไปทดสอบความกล้าในช่วงวันหยุดเพื่อเป็นประสบการณ์ที่ดีในวัยเรียนกัน!

บทความโดย : hatonotamago www.marumura.com
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ:http://ja.wikipedia.org/wiki/%E8%82%9D%E8%A9%A6%E3%81%97

การละเล่นนี้ต้องมีผู้เล่นสองฝ่ายและใช้มือในการเสี่ยงทาย ทำให้เกิดความสนุกสนาน ซึ่งประกอบไปด้วย (ค้อน-กรรไกร-กระดาษ)

ทุกคนทั่วโลกย่อมเคยผ่านช่วงชีวิตวัยเด็กกันมาแล้ว แต่ละประเทศก็มีการคิดค้นรูปแบบการละเล่นที่ทำให้ช่วยฝึกสมองและออกกำลังกายไปพร้อมกัน นอกจากนี้ยังสร้างสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนฝูงอีกด้วย การละเล่นนี้ต้องมีผู้เล่นสองฝ่ายและใช้มือในการเสี่ยงทาย ทำให้เกิดความสนุกสนาน ซึ่งประกอบไปด้วย (ค้อน-กรรไกร-กระดาษ) แต่ถ้าเป็นภาษาญี่ปุ่นเค้าจะเรียกว่าอะไรกันนะ…

หิน (กำปั้น) ชนะ กรรไกร
ภาษาญี่ปุ่น หิน  石(i-shi) เรียกว่า グー (guu)

กรรไกร ( ชูนิ้วชี้และนิ้วกลาง) ชนะ กระดาษ
ภาษาญี่ปุ่น กรรไกร 鋏 (ha-sa-mi) เรียกว่า チョキ (chok-ki)

กระดาษ (แบบมือออกไปทั้งหมด) ชนะ หิน
ภาษาญี่ปุ่น กระดาษ 紙 (ka-mi) เรียกว่า パー (paa)

เป่ายิ้งฉุบ เรียกย่อๆ ว่า じゃんけん (Jan-ken) มีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีนซึ่งเรียกว่า ぼけん (Bo-ken) และเริ่มเข้ามาในประเทศญี่ปุ่นในราว ค.ศ.1690 ซึ่งมีลักษณะการเล่นคล้ายๆ กับของประเทศอิตาลีซึ่งก็นำเข้ามาจากจีน โดยการผ่านทางเปอร์เซีย ซึ่งเรียกว่า มอร์ร่า (Morra)*

มาลองเล่นเกมเป่ายิ้งฉุบแบบญี่ปุ่นกันเถอะค่ะ~~

บางที่จะมีกฎกติกาการลงโทษสำหรับผู้ที่แพ้ (เป็นที่นิยมเล่นสำหรับผู้ชาย)

การเล่นเกมนี้เหมาะสำหรับการจับฉลากเพื่อเลือกผู้ที่แพ้หรือชนะเป็นวิธีที่ง่ายและยุติธรรมสำหรับการตัดสิน ไม่ว่าจะเป็นวัยไหนก็สามารถเล่นได้ ได้ทั้งความเพลิดเพลิน สนุกสนาน และยังได้มิตรภาพอีกด้วย ลองเล่นกันดูนะค่ะ รับรองสนุกแน่นอน แล้วพบกันใหม่กับเกร็ดความรู้ดีๆมีสาระเกี่ยวกับภาษาญี่ปุ่นค่ะ (じゃね。แล้วเจอกันใหม่ค่ะ)

ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพ :

http://www.hitsplay.com
http://forum-games.blogspot.com
http://iadth.com/index.php/level1000/slw-9782.html
http://chuymaster.exteen.com/category/Review/page/7
http://www.duckload.us
http://gangtoondaily.blogspot.com/2012/02/blog-post_8900.html
http://twitpaint.com/graffiti/modgiez?page=2

ที่ประเทศญี่ปุ่น หากพูดถึงการละเล่นและสิ่งลี้ลับแล้ว การละเล่นที่โด่งดังเป็นที่รู้จักเป็นอันดับต้นๆ คือการละเล่นที่มีชื่อเรียกว่า “คกคุริซัง” (Kokkuri-san)ชื่อนี้อาจฟังไม่คุ้นหูสำหรับคนไทยเท่าไหร่นัก แต่หากเปลี่ยนเป็น “ผีเหรียญ” เชื่อว่าหลายคนอาจเคยได้ยิน ได้เห็น หรือแม้กระทั่งเคยทดลองเล่นมาแล้วอย่างน้อยก็ครั้งหนึ่ง

ความหวาดกลัวที่เกิดขึ้นในจิตใจมนุษย์นั้นมีมีที่มาจากสาเหตุหลายประการและเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพแวดล้อมและกาลเวลา แต่อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ในปัจจุบันโลกจะพัฒนารุดหน้าไปมากเท่าใด ก็ยังมีความหวาดกลัวอย่างหนึ่งที่ไม่เคยหายไป นั่นคือความหวาดกลัวต่อ “สิ่งที่มองไม่เห็น” หากเรียกให้เข้าใจง่ายๆ ก็หมายถึง “สิ่งลี้ลับ” ต่างๆ นั่นเอง  หลายคนอาจคาดไม่ถึงว่าความหวาดกลัวที่มีต่อสิ่งลี้ลับของมนุษย์ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์ใหม่ๆ ขึ้นมากมาย ซึ่งบางอย่างก็เป็นเรื่องใกล้ตัวจนเกือบจะมองข้ามไป เช่นการละเล่นที่ได้รับการถ่ายทอดต่อๆ กันมาเป็นต้น

คกคุริซัง （狐狗狸さん）
ความสนุกสนานบนพื้นฐานของความหวาดกลัว…
ที่ประเทศญี่ปุ่น หากพูดถึงการละเล่นและสิ่งลี้ลับแล้ว การละเล่นที่โด่งดังเป็นที่รู้จักเป็นอันดับต้นๆ คือการละเล่นที่มีชื่อเรียกว่า “คกคุริซัง” (Kokkuri-san) ชื่อนี้อาจฟังไม่คุ้นหูสำหรับคนไทยเท่าไหร่นัก แต่หากเปลี่ยนเป็น “ผีเหรียญ” เชื่อว่าหลายคนอาจเคยได้ยิน ได้เห็น หรือแม้กระทั่งเคยทดลองเล่นมาแล้วอย่างน้อยก็ครั้งหนึ่ง

การเล่นคกคุริซัง เชื่อกันว่าเป็นการละเล่นเพื่ออัญเชิญวิญญาณลงมาสิงในเหรียญ โดยมีจุดประสงค์เพื่อสอบถามเรื่องราวต่างๆ วิธีการเล่นคือผู้เล่นจะต้องเตรียมกระดาษ 1 แผ่น และเขียนตัวอักษรฮิรางานะ ตัวเลข ประตูโทริอิ ทางเข้า ทางออก และคำตอบคือ “ใช่” กับ “ไม่ใช่” เตรียมเอาไว้ เมื่อเตรียมกระดาษเสร็จเรียบร้อยแล้ว จึงค่อยวางเหรียญลงบนกระดาษ (บางคนก็ใช้ดินสอ ไม่ก็ตะเกียบนะ) และให้ผู้เล่นทั้งหมดเอานิ้วมือแตะเหรียญ จากนั้นจึงท่องคาถาว่า “คกคุริซัง คกคุริซัง ได้โปรดมาด้วยเถอะ” (คาถานี้จะแตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่)

ในเวลาต่อมา เมื่อเป็นที่นิยมในหมู่วัยรุ่นมากขึ้น คกคุริซังได้มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบไปเป็นการละเล่นที่เรียกว่า “คุณแองเจิ้ล” รวมถึงมีการเปลี่ยนไปใช้ปากกาแทนเหรียญในการเล่นแบบดั้งเดิม ทั้งนี้การเปลี่ยนชื่อให้ฟังดูน่ารักหรือเปลี่ยนวัสดุอุปกรณ์ในการเล่น อาจทำขึ้นเพื่อลดทอนความขลังและความน่ากลัวของการเล่นคกคุริซังก็เป็นได้

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้จะมีชื่อเรียกต่างกัน แต่ทั้ง “คกคุริซัง” หรือ “คุณแองเจิ้ล” ต่างก็เป็นการละเล่นที่มีพื้นฐานมาจากความหวาดกลัวต่อสิ่งลี้ลับและความอยากรู้อยากเห็น ถึงจะมีการกล่าวเตือนว่าเป็นการละเล่นที่อันตรายและไม่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง แต่นั่นก็ทำให้การเล่นคกคุริซังมีความตื่นเต้นท้าทายมากยิ่งขึ้น เช่นนั้นเอง การมีอยู่คกคุริซังจึงยังคงหลงเหลืออยู่ในสังคมญี่ปุ่น สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้การกล่าวถึงการเล่นคกคุริซังหรือคุณแองเจิ้ลนี้ผ่านสื่อต่างๆ ของประเทศญี่ปุ่น เช่นในเกมสำหรับเครื่องNintendo DS ที่ชื่อ “Twilight Syndrome” อนิเมชั่นเรื่อง “xxxholic” หรือในนวนิยายเรื่อง “กลลวงเทพจิ้งจอก” เหล่านี้ ทำให้ชาวต่างชาติในหลายๆ ประเทศ รวมถึงประเทศไทยเอง คุ้นเคยกับวัฒนธรรมบางอย่าง ที่ไม่มีในหนังสือเรียน(หรืออาจจะไม่มีในหนังสือเล่มไหนๆ เลย) โดยที่ไม่รู้ตัว

การละเล่น Kokkuri san นี้ยังนำมาใช้เป็นตัวชูโรงในหนังญี่ปุ่นเรื่อง “KOKKURI” ด้วย ถ้างั้น..ขอปิดท้ายด้วย Trailer ของภาพยนตร์เรื่องนี้ก็แล้วกัน